Kolekcja dydaktyczna
Zbiór ten obejmuje głównie okazy wykorzystywane w czasie lekcji muzealnych oraz takie, które posiadają dużą wartość historyczną lub naukową a z różnych powodów nie znalazły się w poszczególnych kolekcjach tematycznych.

| Konkrecja gipsowa | Odmiana gipsu. Powstała w iłach w wyniku reakcji zawartego w nich węglanu wapnia z kwasem siarkowym powstałym z rozkładu pirytu. Ten ostatni towarzyszy zwykle tkwiącym w ile szczątkom organicznym. Prezentowana konkrecja jest naturalną grzechotką (pusta w środku). | Dobrzyń, Polska |
Wymiary: Waga: |
1993.03.07/01/5.00 |

| Konkrecja limonitowa | ? | Egipt |
wymiary: waga: |
1997.12.14/02/D Dar Pana Ryszarda Riedla z Brwinowa |

| Baryt żyłowy | Skała pochodzenia hydrotermalnego. Prezentowane okazy pochodzą z ostatniego wózka urobku jaki wyjechał na powierzchnię z kopalni w Boguszowie. Miało to miejsce w czasie wielkiej powodzi w 1997 roku. W kilka minut później wzbierające wody deszczowe wlały się do głównego szybu powodując w ciągu kilku godzin całkowite zatopienie kopalni w wyniku czego została ona zlikwidowana. |
Boguszów,
Polska kop. „Boguszów” |
Wymiary: Waga: |
1998.07.06/03/0.00/a-c |

| 20 Edelsteine und Schmucksteine | Zestaw 20 okazów kamieni szlachetnych i ozdobnych wyprodukowany przez znaną firmę wydawniczą „Kosmos” ze Stuttgartu w Niemczech. Firma ta zajmowała się publikacją książek popularnonaukowych m. in. o tematyce przyrodniczej i sprzedażą różnego rodzaju pomocy naukowych. | KOSMOS, Gesellschaft der Naturfreunde, Stuttgart-O, Niemcy |
Wymiary: Waga: |
1998.09.16/04/(15.00) |

| Kosmos – Steinsamlung 2a | Zestaw 12 okazów kamieni szlachetnych i ozdobnych wyprodukowany przez znaną firmę wydawniczą „Kosmos” ze Stuttgartu w Niemczech. Firma ta zajmowała się publikacją książek popularnonaukowych m. in. o tematyce przyrodniczej i sprzedażą różnego rodzaju pomocy naukowych. | KOSMOS, Gesellschaft der Naturfreunde, Stuttgart-O, Niemcy |
Wymiary: Waga: |
1998.09.16/05/(7.90) |

| Ozokeryt | Pochodne ropy naftowej kopalne paliwo stałe o średnim składzie chemicznym C 84-86%, H 14-15% i O+N+S 1,5-2%. Zawiera parafiny o ogólnym wzorze chemicznym CnH2n+2 z domieszką węglowodorów płynnych i gazowych. Ozokeryty powstają z zasobnej w węglowodory stałe ropy naftowej w wyniku jej szybkiego odgazowania podczas migracji szczelinami skalnymi ku powierzchni ziemi. | Borysław, Polska |
wymiary: waga: |
1998.09.22/06/4.30 |
Okaz znaleziono w okresie międzywojennym w
jednej z kopalni ropy naftowej i wosku ziemnego
w rejonie Borysławia leżącego wówczas w granicach Polski.

| Konkrecja manganowa | ? | Pacyfik |
wymiary: waga: |
1999.04.30/07/2.60 |

| Asfalt rodzimy |
Pochodne ropy naftowej kopalne paliwo ciekłe o średnim składzie chemicznym C 78-86%, H 9-11% i O+N+S 4-13%. Zawiera głównie wielkocząsteczkowe węglowodory nasycone typu naftenowego z domieszką wielkocząsteczkowych skondensowanych węglowodorów aromatycznych, wosków i substancji mineralnych. Asfalty powstają w ciepłym klimacie w wyniku naturalnego odparowania bardziej lotnych składników z przenikającej na powierzchnię ziemi ropy naftowej. |
La Brea, Trymidad |
Wymiary: Waga: |
2000.05.04/08/0.50 |

| Fulguryt |
Tzw. „piorunki”, „rurki piorunowe”. Fulguryty są nieregularnymi tworami o kształcie rurek, sopelków lub gałązek powstałych w wyniku zeszklenia piasku pod wpływem uderzeń piorunów (impuls elektryczny o natężeniu do 2500000 A) w powierzchnię ziemi. Mają do kilkudziesięciu cm długości i do kilku cm szerokości. Są zbudowane głównie z bezpostaciowej krzemionki (lechatelieryt). |
Sahara, Egipt |
Wymiary: Waga: |
2000.05.05/09/7.50 |

| Asfalt rodzimy | Pochodna ropy naftowej | La Brea, Trymidad |
wymiary: waga: |
2000.10.21/10/8.90 |

| Lawa wulkaniczna | Produkt zastygnięcia magmy andezytowej. Jest mieszaniną krzemianów żelaza, sodu, potasu, wapnia i innych metali. Zawiera ziarna obsydianu. |
Kamczatka,
Rosja wlk. „Mutnowsij” |
Wymiary: Waga: |
2001.03.03/03/dep Depozyt Pana Stanisława Krupy z Warszawy |

| Szlich złotonośny |
Frakcja minerałów ciężkich wypłukana z osadów złotonośnych dorzecza Kaczawy w okolicy Złotoryi. Frakcję żwirową tych osadów tworzą otoczaki różnej barwy kwarcu żyłowego, hornfelsów, czarnych łupków krzemionkowych, rzadziej czerwonego jaspisu, czerwonobrunatnych porfirów, zwietrzałego granitu, łupków metamorficznych i piaskowców. W skład frakcji ciężkiej wchodzą ziarna epidotu, ilmenitu, magnetytu, cyrkonu, cejlonitu, leukoksenu, turmalinu, rutylu, korundu, rubinu, szafiru, chryzoberylu, topazu, hiacyntu, dystenu, spodumenu, anatazu, granatów, hornblendy, izerynu oraz złota rodzimego. Złoto ma tu na ogół postać pyłu lub drobnych ziaren, rzadziej płytek i łusek. Jego zawartość wynosi średnio 0,2 g/t. |
Złotoryja, Polska (Dorzecze Kaczawy) |
Wymiary: Waga: |
2001.06.03/11/D Dar Pana Wiesława Chorągwickiego z Czerńca |

| Limonit | Mieszanina uwodnionych tlenków i wodorotlenków żelaza. Powyższy okaz stanowił fragment spoiwa cementującego duże otoczaki żwiru zalegającego w stropie pokładu syderytowych rud żelaza. |
Truskolasy, Polska żw. „Truskolasy” |
Wymiary: Waga: |
2001.08.03/12/0.00 |

| Bomba oliwinowa w bazalcie | Zastygły porwak ultrazasadowej magmy o składzie forsterytu. Pochodzi z najwyższej części płaszcza Ziemi z którego został zassany w czasie gwałtownej erupcji wulkanicznej przez pływającą tuż pod skorupą ziemską lżejszą magmę bazaltową. |
Wojciechów, Polska kłm. „Wojciechów” |
Wymiary: Waga: |
2001.08.04/13/0.00 |

| Pirop |
Mg3Al2[SiO4]3 Składnik tzw. pirolitu forsterytowo-piropowo-piroksenowego. zalegającego pod oceanami i kontynentami na największych głębokościach i w strefach najwyższych temperatur w zewnętrznej części płaszcza Ziemi. |
Vestrev, Czechy |
Wymiary: Waga: |
2001.09.05/14/1.25 |

| Forsteryt |
(Mg,Fe)2[SiO4] Składnik tzw. pirolitu będącego półpłynną magmą tworzącą zewnętrzną część płaszcza Ziemi. Skład chemiczny pirolitu jest zbliżony do składu mieszaniny dunitu i bazaltu w stosunku 3:1. Wyróżnia się trzy rodzaje pirolitu: - pirolit forsterytowo-spinelowo-piroksenowy, - pirolit forsterytowo-augitowy, - pirolit forsterytowo-piropowo-piroksenowy. Najpłycej pod skorupą ziemską występuje pirolit forsterytowo-spinelowo-piroksenowy który z głęgokością ustępuje miejsca pirolitowo-augitowemu. Na największych głębokościach i w strefach najwyższych temperatur występuje pirolit forsterytowo-spinelowo-piroksenowy. |
Wyspa St. John's, Egipt (Morze Czerwone) |
Wymiary: Waga: |
2001.09.05/15/5.00 |

| Talk |
Mg2[(OH)2|Si4O10] Twardość: 1. Skupienia łuseczkowe. Rysa biała |
Asbest, Rosja (Ural) kop. „Bażenawa” |
Wymiary: Waga: |
2001.09.05/16/5.00 |

| Kolekcja szkolna | Zestaw 200 okazów stanowiący prawdopodobnie dawną kolekcję szkolną. W jego skład wchodzą m. in. podstawowe minerały skałotwórcze, minerały grupy kwarcu, miki, rudy i kruszce, kamienie szlachetne, oraz przykłady podstawowych skał magmowych, osadowych i metamorficznych (w tym dość licznie reprezentowane różne odmiany jaspisu). Niestety nie zachował się spis okazów, który podawał by na dokładną identyfikację i określenie pochodzenia poszczególnych okazów. Zbiór jest również niekompletny. Brak okazów nr 3, 5, 21, 51, 62, 85, 95,96, 120, 128, 174, 178 i 191. | Warszawa, Polska |
Wymiary: Waga: |
2001.09.05/17/37.50 |

| Rtęć | Pierwiastek chemiczny i metal szlachetny o masie 13,6 g/cm3. Jest to jedyny minerał który w przyrodzie występuje w stanie płynnym (temp. top. -38,87oC). Rozpuszcza w sobie inne metale tworząc stopy zwane amalgamatami. Powyższa rtęć powstała w wyniku rozkładu cynobru w trakcie urabiania rudy w kopalni rud rtęci. Na powierzchni pokryta jest cienką szarą powłoką amalgamatów złota, srebra, miedzi i ołowiu. |
Almaden, Hiszpania kop. „Almaden” |
Wymiary: Waga: |
2002.03.31/18/(0.00) |

| Piaskowiec roponośny | Rdzeń wiertniczy ze złoża ropy naftowej z głębokości około 3500 m. Ropa naftowa jest tu zamknięta w porach pomiędzy ziarnami piasku. | Okolice Zielonej Góry, Polska |
Wymiary: Waga: |
2002.03.31/19/(0.00) |

| Ropa naftowa | Kopalne paliwo płynne pochodne sapropelitu | Karlino, Polska |
wymiary: waga: |
2002.03.31/20/(0.00) |

| Lawa wulkaniczna | Produkt zastygnięcia magmy andezytowej. Jest mieszaniną krzemianów żelaza, sodu, potasu, wapnia i innych metali. |
Neapol,
Włochy wlk. Wezuwiusz |
Wymiary: Waga: |
2002.04.03/21/(0.00) |

| Stalaktyt wapienny | Naciek utworzony na stropie podziemnej hali hitlerowskiego kompleksu militarnego „Wolfsberg” (Włodarz). Powstał w wyniku strącania się osadu wapiennego z przenikających szczelinami wód opadowych. Wody te wzbogacają się w węglan wapnia rozpuszczając beton tworzący w obudowę hal. |
Ludwikowice Śląskie, Polska kompleks „Włodarz” |
Wymiary: Waga: |
2002.04.03/22/D Dar Pani Beaty Glapińskiej z Bełchatowa |

| Magnezytowe perły jaskiniowe | Unikalne naciekowe formy magnezytu. Powstały na dnie kałuż w starych wyrobiskach dawnej kopalni magnezytu. |
Grochowa,
Polska kop. „Glück Auf” |
Wymiary: Waga: |
2002.04.03/23/D Ofiarodawca nieznany |

| Ślady falowania | Utrwalone na powierzchni ławicy piaskowca ślady falowania powstałe na dnie wczesno-permskiego (cisural) morza. |
Tłumaczów, Polska kłm. „Tłumaczów” |
Wymiary: Waga: |
2002.08.20/24/D Dar Pana Artura Gołasy z Warszawy |

| Agat | Wstęgowana odmiana chalcedonu. Porowata struktura agatu sprawia że kamień ten daje się łatwo barwić na różne kolory. Proces ten ma jednak charakter powierzchniowy sięgający najwyżej na kilka mm w głąb kamienia. Powyższy okaz został sztucznie zabarwiony na niebiesko na głębokość około 2 mm. | Minas Gerais, Brazylia |
Wymiary: Waga: |
2003.02.10/25/2.50 |

| Konkrecja iłowcowa | Skamieniały fragment iłu osadzonego wśród piasków i mułków (obecnie zmienionych w piaskowce i łupki piaszczysto-wapniste) na dnie wczesno-karbońskiego jeziora. |
Kamionki, Polska łom „Siedem Sówek” |
Wymiary: Waga: |
2004.07.29/26/0.00 |

| Porwak ilasty w melafirze | Zastygła magma bazaltowa wieku permskiego (paleobazalt) zawierająca porwak ilastej skały osadowej która pod wpływem temperatury i metasomatozy została zmieniona w jaspis. |
Tłumaczów, Polska kłm. „Tłumaczów” |
Wymiary: Waga: |
2005.02.20/27/D Dar Pana Andrzeja Borzęckiego z Warszawy |

| Hematyt |
α-Fe2O3 Skupienie ziarniste. |
Krzywy Róg, Ukraina kop. „Krzywy Róg” |
Wymiary: Waga: |
2005.02.20/28/D Dar Pani Barbary Korbas z Nowej Rudy |

| Hematyt |
α-Fe2O3 Połysk półmetaliczny. Rysa wiśniowo-czerwona. |
Nowa Ruda,
Polska KWK „Piast” |
Wymiary: Waga: |
2005.02.20/29/D Dar Pani Barbary Korbas z Nowej Rudy |

| Stalaktyt | Naciekowa forma kalcytu o kształcie wydłużonego sopla zwisającego ze stropu jaskini. Powstał z węglanu wapnia osadzonego w wyniku odparowania przesączających się szczelinami zmineralizowanych wód. Powyższy okaz pochodzi z jaskini odstrzelonej w kamieniołomie wapienia. Jest on fragmentem większego stalaktytu który został zniszczony w czasie odstrzału. |
Górki Szczukowskie, Polska kłm. „Górki Szczukowskie” |
Wymiary: Waga: |
2005.11.08/30/D Dar Pana Arkadiusza Giemzy z Miedzianki |

| Krzemień pasiasty | Odłupki z konkrecji krzemienia pasiastego. Krzemień i inne odmiany kwarcu dają się łatwo łupać a powstałe odłupki mają bardzo ostre krawędzie (bez problemu przecinają skórę). Dzięki tej właściwości już istoty człekokształtne około 2 mln. lat temu wykorzystywały je do wyrobu prymitywnej broni i różnego rodzaju narzędzi tnących. | Śródborze, Polska |
Wymiary: Waga: |
2005.11.08/31/D/a-p Dar Pana Arkadiusza Giemzy z Miedzianki |

| Kalcyt |
CaCO3 Twardość: 3. Łupliwość bardzo dobra w trzech kierunkach. |
Kostomłoty, Polska kłm. „Laskowa Góra” |
Wymiary: Waga: |
2005.11.08/32D Dar Pana Arkadiusza Giemzy z Miedzianki |

| Fluoryt |
CaF2 Twardość: 4. Łupliwość doskonała w czterech kierunkach. Połysk szklisty. Rysa biała |
Deab Co., Chiny kop. „Wushan Fluorite” |
Wymiary: Waga: |
2005.11.08/33/D Dar Pana Arkadiusza Giemzy z Miedzianki |

| ? | Baton |
Kalej, Polska kop. „Malice” |
Wymiary: Waga: |
2006.04.13/34/0.00 |

| Łupek ogniotrwały | Zwietrzelina gabrowa (dickit i kaolinit) częściowo wypalona na substancję porcelano podobną w wyniku pożaru hałdy kopalni węgla kamiennego. W jej skład oprócz w różnym stopniu rozłożonych minerałów z grupy kaolinu wchodzi prawdopodobnie mullit i cristobalit. |
Nowa Ruda,
Polska KWK „Piast” |
Wymiary: Waga: |
2006.09.06/35/0.00 |

| Amonit z rodzaju Macrocephalites sp. | Oksford |
Zalas, Polska kłm. „Zalas” |
Wymiary: Waga: |
2007.04.02/36/6.75 |

| Piasek plażowy | Luźna okruchowa skała osadowa. Utworzył się w wyniku rozdrobnienia materiału powstałego ze zwietrzenia na lądzie innych typów skał. Materiał ten w czasie transportu przez wody powierzchniowe do morza ulega rozdrobnieniu, obtoczeniu i przemyciu. W procesie tym mniej odporne składniki pierwotnych skał ulegają rozkładowi. Do morza docierają aczkolwiek w formie bardzo rozdrobnionej tylko najbardziej odporne ziarna. Stąd piasek plaż bałtyckich jest prawie czystym piaskiem kwarcowym. Tylko w niewielkich ilościach zawiera ziarna skalenia, magnetytu, ilmenitu, cyrkonu, granatu i innych minerałów. | Chałupy, Polska |
Wymiary: Waga: |
2007.04.15/37/0.00 |

| Agat z inkluzją cieczy | Wstęgowana odmiana chalcedonu. W wewnętrznej pustce zamkniętej masą chalcedonowo-kwarcową zawiera inkluzję cieczy i gazów pomagmowych. Powierzchnię tego okazu kilkakrotnie spryskano płynem WD-40. Płyn ten przenikając w przypowierzchniowe strefy kamienia zamknął mikropory w agacie i mikroszczeliny pomiędzy kryształami kwarcu uniemożliwiając parowanie zawartej w jego wnętrzu cieczy. | Minas Gerais, Brazylia |
Wymiary: Waga: |
2007.04.30/38/2.50 |

| Galena |
PbS Łupliwość doskonała w trzech kierunkach. Połysk metaliczny. |
Capnik, Rumunia (Baia Mare) kop. „Cavnic” |
Wymiary: Waga: |
2007.07.14/39/1.75 |

| Żużel hutniczy | Produkt odpadowy wytopu złota w XV lub XVI wiecznym piecu hutniczym. W wysokiej temperaturze część zawartych w rudzie minerałów krzemianowych uległa przetopieniu. Następnie w czasie krzepnięcia tak powstałego stopu, w porach żużlu wykrystalizowały kryształki krzemianów magnezu i żelaza. |
Złoty Stok, Polska kop. „Arsen” |
Wymiary: Waga: |
2007.07.28/40/(0.00) |


| Kukiełki piaskowe | Powstają w piaskach w wyniku ich miejscowego przepojenia lepiszczem (w tym przypadku limonitem) wytrąconym z przesączających się przez nie zmineralizowanych wód. | Chłapowo, Polska |
Wymiary: max 72x26x23 mm Waga: 44,6 g |
2007.08.08/41/0.00/a-c |


| Konkrecja limonitowa | Konkrecje takie tworzyły się jurze w wyniku wytracania się goethytu i hydrogoethytu w zbiorniku śródlądowym. Źródłem związków żelaza były skały wietrzejące na otaczających zbiornik lądach. | Truskolasy, Polska |
Wymiary: 64x63x23 mm Waga: 77,5 g |
2008.11.30/42/0.00 |

| Wypalony łupek ogniotrwały | Naturalnie wypalony w skutek pożaru hałdy pokopalnianej łupek ogniotrwały. Powodem pożaru był rozkład pirytu FeS2 rozproszonego w masie węgla. Procesowi temu towarzyszy wydzielanie dużych ilości ciepła (reakcja egzotermiczna). Prowadzi to do na tyle wysokiego miejscowego wzrostu temperatury że dochodzi do samozapłonu węgla. |
Nowa Ruda, Polska kop. „Piast” |
Wymiary: 123x93x23 mm Waga: 388,5 g |
2008.12.07/43/0.00 |

| „Ałun” | Hodowane sztucznie kryształy siarczanu glinowo-potasowego KNi(SO4)2 · 12H2O. Są powszechnie sprzedawane przez nieuczciwych handlarzy pod nazwą ałun. W rzeczywistości minerał o takim składzie chemicznym nie występuje w przyrodzie. | Produkt syntetyczny |
Wymiary: 50x33x24 mm Waga: 13,2 g |
2009.03.07/44/0.25 |

| „Ałun” | Hodowane sztucznie kryształy siarczanu chromowo-potasowego KCr(SO4)2 · 12H2O. Są powszechnie sprzedawane przez nieuczciwych handlarzy pod nazwą ałun. W rzeczywistości minerał o takim składzie chemicznym nie występuje w przyrodzie. | Produkt syntetyczny |
Wymiary: 45x35x24 mm Waga: 19,8 g |
2009.03.07/45/0.25 |

| „Ałun” | Hodowane sztucznie kryształy siarczanu manganowo-potasowego KMn(SO4)2 · 12H2O. Są powszechnie sprzedawane przez nieuczciwych handlarzy pod nazwą ałun. W rzeczywistości minerał o takim składzie chemicznym nie występuje w przyrodzie. | Produkt syntetyczny |
Wymiary: 40x38x26 mm Waga: 18,2 g |
2009.03.07/46/0.25 |

| „Chalkantyt” | Hodowane sztucznie kryształy siarczanu miedzi CuSO4 · 5H2O. Są powszechnie sprzedawane przez nieuczciwych handlarzy pod nazwą chalkantyt. Minerał taki rzeczywiście występuje w przyrodzie ale jest niezwykle rzadki i tworzy co najwyżej drobnokrystaliczne lub włókniste wykwity. | Produkt syntetyczny |
Wymiary: 50x30x16mm Waga: 12,4 g |
2009.03.07/47/0.25 |

| „Moissanit” | Syntetyczny węglik krzemu SiC (karborund) jest używany jako materiał ścierny. | Produkt syntetyczny |
Wymiary: mm Waga: g |
2009.09.18/48/D Dar Pana Czesława Dominasa z Nowej Rudy |
| Nazwa | Opis | Pochodzenie |
Wymiary: mm Waga: g |
Numer: 49 |
Na czerwono oznaczono okazy które posiadają braki w opisach. Jeżeli możecie je uzupełnić lub jeżeli wykryjecie jakieś inne nie zauważone przeze mnie błędy proszę o informację. Za wszelkie konstruktywne uwagi z góry serdecznie dziękuję.
Dla lubiących wpisywanie wszystkiego ręcznie podaję poniżej pełny adres:
|
minerals@redbor.pl |
JESTEŚ
GOŚCIEM