według stanu na dzień 31.01.2003 roku
Litera B
|
UWAGA!!! WITRYNA W BUDOWIE
Zamieszczone dane mają charakter roboczy |
Listy sporządzono we współpracy z mgr Łukaszem Kruszewskim z Wydziału Geologii Uniwersytetu Warszawskiego.
Bababudanit - substancja mineralna o wzorze chemicznym Na2(Mg,Fe2+,Fe3+)(Si,Al)8O22(OH)2; richteryt magnezowy; nazwa zdyskredytowana
Babeffit = babefphit
Babepfit = babefphit
Bacalit – żywica kopalna zbliżona do bursztynu, pozyskiwana na Pólwyspie Kalifornijskim (Meksyk)
Baccilaryt – minerał ilasty tworzący robaczkowate osobniki
Bäckströmit – patrz hydrohausmannit
Baddeckit - substancja mineralna zawierająca K, Fe, Al, Si i O; mieszanina hematytu i levierrerytu; nazwa zdyskredytowana
Baddeleyit (w/g Clarke) = ilvait
Badenit - substancja mineralna zawierająca Bi, Co, Fe i As; mieszanina bizmutu rodzimego, safflorytu i modderytu; nazwa zdyskredytowana
Bagotyt - substancja mineralna o wzorze chemicznym NaCa2Al5Si5O2 · 6H2O; = thomsonit; nazwa zdyskredytowana
Bagrationit (1) = allanit
Bagrationit (2) – odmiana epidotu
Bahiait – skała magmowa głębinowa; odmiana piroksenitu oliwinowo–hornblendowego; zbudowana głównie z piroksenu (hipersten i augit w stosunku 10:1), oliwinu i hornblendy; ponadto w zniennych ilościach zawiera minerały kruszcowe i pleonast (ceylonit); występuje brzeżnej części intruzji piroksenitowej w prowincji Bahia (Brazylia)
Baieryn = columbit
Baikalit - substancja mineralna o wzorze chemicznym CaMg(SiO3)2; = diopsyd; nazwa zdyskredytowana
Baiyuneboit-(Ce) - substancja mineralna o wzorze chemicznym NaBaCe2(CO3)4F; = cordylit-(Ce); nazwa zdyskredytowana
Bajanchanit (bayankhanit) - substancja mineralna o wzorze chemicznym Cu3«8HgS3«5; nazwa zdyskredytowana
Bajkalit – zielony diopsyd napotkany w okolicy Sludianki nad jeziorem Bajkał (Rosja); wysoko ceniony kamień jubilerski
Bajkerynit – odmiana ozokerytu o temperaturze topnienia około 40oC
Bajkeryt – odmiana ozokerytu
Bajkowit – syntetyczny spinel MgTi2O4
Bakan – dawna nazwa sardu
Bakanom – dawna nazwa rodonitu
Bakelit – syntetyczna żywica fenolowa; w czystej postaci lekko żóltawa, szkłopodobna, z powodzeniem imitująca bursztyn
Bakhchisaraitsevit = bachczysarajcevit
Bal de feu – syntetyczny tytanian strontu; imitacja diamentu
Balagius średniowieczna nazwa kamieni szlachetnych prz\ypószczalnie odnosząca się do bladoczerwonych, pomarańczowych i różowych granatów, korundów, spineli, turmalinów lub topazów pozyskiwanych w okręgu Badachszan (Afganistan)
Balais – dawna nazwa ciemnoczerwonego rubinu
Balas – fioletowoczerwona odmiana rutylu
Balas–rubin (ballagier) – rożowoczerwony spinel; nazwa niepoprawna wywodząca się z rejonu Badachszan (Afganistan) w którym pozyskiwane spinele uważano za rubiny
Balavinskit - substancja mineralna o wzorze chemicznym Sr2B6O11 · 4H2O;
Baldaufit = hureaulit
Baldyt (melamonchikit) – skała magmowa żyłowa, lamprofirowa, zaliczana do monchikitów; zawiera fenokryształy augitu i rzadziej zserpentynizowanego oliwinu tkwiące w cieście skalnym złożonym z andezynu z licznymi mikrolitami augitu oraz ziarnami magnetytu i apatytu; występuje w formie dajek i neków w Big Baldy Mt. (Montana, Stany Zjednoczone)
Balipholit = balifolit
Balkanit = bałkanit
Ballagier – patrz balas–rubin
Ballas (ballascarbon, diament ballas) – mikroziarnista odmiana diamentu; zbliżony do carbonado; występuje w formie małych, owalnych bryłek będących promienistymi skupieniami kryształów; nie okazuje łupliwości; odporny na ścieranie; pozyskiwany głownie w RPA (kopalnie Jagersfontein i Premier) i Brazyli; wykożystywany w przemyśle do produkcji koronek i świdrów wiertniczych ballas - celistvá, houževnatá odm. diamantu z Brazilie aj.
Ballascarbon – patrz ballas
Ballesterosyt – odmiana pirytu z domieszkami Sn i Zn; być może mieszanina
Balomoryt – patrz biełomoryt
Baltimoreit – patrz baltimorit
Baltimorit (baltimoreit) – jasnożółta odmiana chryzotylu, pozyskiwany m. in. ze złoża bożenowskie koło Jekaterynburga oraz ałapajewskiego i rżewskiego
Balvraidyt – produkt przeobrażenia krzemianów zasobny w MgO; zbliżony do serpentynu
Balyakinit = bałyakinit
Baławinskit (balavinskit) – substancja o wzorze Sr2B6O11 4H2O?; nazwa zdyskredytowana (6) balavinskit (0.) SrzB6O11.4 H2O. Kryst. soum. ?, málo prozkoumaný minet:ál. d: 6,6(8) - 3,17(9) 1 938(10) - 1,116(9) - 1,052(8). Tvoři šedobilá zrn~ až 1 5 cm velká, albo drobné, jemnoz né konkrece jako vložky w anhydritu a dolomitu. Np,m,g - 1,519, 1,552, 1,561, 2V - velký. Vyskytl se na solném Iožisku Prikaspija u Kaspického moře (SSSR). ZVMQ 100, 87, 1971.(6).
Bałchaszyt – skała osadowa pochodzenia organicznego; odmiana węgla sapropelowego znad jeziora Bałchasz powstała w wyniku uwęglenia wodorostów; zbliżona do elaterytu
Bamlit = sillimanit; dawna nazwa, obecnie nieużywana
Banakit – skała magmowa wylewna; odmiana trachybazaltu podobna do absarokitu od którego różni się mniejszą zawartośią oliwinu i augitu; postać porfirowa; zawiera fenokryształy plagioklazu (andezyn–labrador) obrośnięte sanidynem oraz augitu i oliwinu tkwiące w trachitowym cieście skalnym złożonym z sanidynu, analcymu, biotytu, tlenków żelaza, apatytu, niekiedy kwarcu, leucytu i rzadziej nefelinu
Banatyt – skała magmowa zbliżona do granodiorytu, diorytu kwarcowego lub tonalitu; zbudowana z ortoklazu, andezynu, kwarcu, diopsydu, hornblendy, biotytu i hiperstenu oraz akcesorycznego cyrkonu, tytanitu i minerałów wtórnych; występuje w formie intruzji przecinającej łupki krystaliczne i wapienie w okolicy Moravicy (Banat)
Bandait – skała magmowa wylewna; pośrednia między bazaltem (zawiera fenokryształy labradoru) i dacytem (potencjalny kwarc ukryty w szkliwie); znana z wulkanu Bandai–San w Japonii
Banitoksyl – niebieskie kryształy benitoitu pozyskiwane w hrabstwie San Benito (Stany Zjednoczone)
Banket – skała osadowa okruchowa; odmiana zlepieńca; zbudowana z otoczaków krzemieni i pocięta żyłkami kwarcowymi, miejscami złotonośna; znana z RPA
Bannermanit (w/g Thompsona) - niedokładnie opisany tlenek wanadu; tworzy włókniste naskorupienia o barwie różowej
Bantam – ciężkie frakcje mineralne w koncentacie urobku górniczego zawierającego diamenty; nazwa stosowana w obrocie diamentami
Baramit – skała metamorficzna; odmiana serpentynitu magnezytowego; zbudowana z minerałów z grupy serpentynu (43%), skupień magnezytu (36%) i chromitu (2%), oraz opalu i chalcedonu (19%); produkt serpentynizacji lherzolitu; znana z kopalni Baramina (Egipt)
Barattyt – dawna obecnie nieużywana nazwa serpentynu
Barbaresco – nazwa jednego z gatunków czerwonego koralu śródziemnomorskiego; zwykle dotyczy jego gałązek
Barbieryt – jednoskośny skaleń potasowy z Kragerö lub mikropertyt mikroklinowy
Bárcenit - substancja mineralna zawierająca Ca, Fe, Hg, Sb, O i S; mieszanina stibikonitu i cynobru; nazwa zdyskredytowana
Barcevicit - patrz barkevikit; nazwa zdyskredytowana
Bardiglion = anhydryt
Bardolit - substancja mineralna zawierająca przypuszczalnie K, Fe, Mg, Al, Si i O; przypuszczalnie odmiana stilpnomelanu; nazwa zdyskredytowana
Barettyt – minerał z grupy serpentynu
Barikalcyt = barytokalcyt
Bariohitchcockit = gorceixyt
Bariomicrolit = bariomikrolit
Barioorthojoaquinit = barioortojoaquinit
Bariopyrochlor = bariopirochlor
Barium phlogopit - zobacz: flogopit barowy
Flogopit barowy (barium phlogopit) - substancja mineralna o wzorze chemicznym (K,Ba)Mg3(Si,Al)4O10(F,OH)2; nazwa zdyskredytowana
Barium-alumopharmacosiderit - zobacz: barium-alumofarmakosyderyt
Barium-alumofarmakosyderyt (barium-alumopharmacosiderit) - substancja mineralna o wzorze chemicznym BaAl4(AsO4)3(OH)5 · 5H2O; nazwa zdyskredytowana
Bariumanemousyt – anortyt barowy
Bariumaragonit = alstonit
Bariumautunit = uranocircyt
Bariumbannisterit – substancja o wzorze (K,H3O)(Ba,Ca)(Mn2+,Fe3+,Mg)21(Si,Al)32O80
Bariumbrewsterit patrz brewsterit–Ba
Barium-fosfouranylit (barium-phosphuranylit) - substancja mineralna o wzorze chemicznym BaUO2)4(PO4)2(OH)8 · 8H2O; = bergenit; nazwa zdyskredytowana
Barium-heulandyt - substancja mineralna o wzorze chemicznym (Na,Ba,Ca)3(Si,Al)18O36 · 12H2O; nazwa zdyskredytowana
Bariummuskowit – eollacheryt i muskowit barowy
Bariumnefelin – syntetyczny Ba[Al2Si2O6]
Bariumparisyt = cordylit–(Ce)
Barium-pharmacosiderit = barium-farmakosyderyt
Bariumprideit – prideit barowy
Barium-phosphuranylit - zobacz: bariumfosfuranylit
Bariumuranofan – zapewne barowy analogan beta–uranofanu
Barium-zinc alumopharmocosiderit - zobacz alumofarmakosyderyt barowo-cynkowy
Alumofarmakosyderyt barowo-cynkowy (barium-zinc alumopharmocosiderit) - substancja mineralna o wzorze chemicznym (Ba,K) ,5(Zn,Cu) ,5(Al,Fe)4(AsO4)3 · 5H2O; nazwa zdyskredytowana
Barkevicyt - substancja mineralna o wzorze chemicznym Ca2(Fe,Mg,Al)5(Si,Al)8O22(OH)2; = ferrohornblenda; nazwa zdyskredytowana
Barkevikit - substancja mineralna o wzorze chemicznym Ca2(Fe,Mg,Al)5(Si,Al)8O22(OH)2; = ferrohornblenda; nazwa zdyskredytowana
Barklyit – odmiana rubinu
Barneit – patrz bekinkinit
Barnhardtyt – chalkopiryt częściowo przeobrażony w chalkozyn i covellin
Baroda gem – bezbarwne szkło od spodu posrebrzane lub pokrywane metalową folią; imitacja kamieni szlachetnych
Barolit (1) = witheryt
Barolit (2) – skała osadowa; odmiana batytoluitu zawierająca baryt i celestyn pochodzenia chemicznego
Baroselenit = baryt
Barracanit – odmiana kubanitu
Barrandyt – niedokładnie poznany fosforan Al i Fe; być może kryształy mieszane szeregu strengit–waryscyt.
Barringeryt–(Fe) (barringeryt żalazowy, ironbarringerit) = barringeryt
Barringtonit - substancja mineralna o wzorze chemicznym MgCO3 · 2H2O; nazwa nie zaaprobowana przez IMA
Barsanovit - substancja mineralna zawierająca Na, Ca, Fe, Mn, Zr ,Si i O; = eudialit; nazwa zdyskredytowana
Barshawit (barszawit) – skała magmowa żyłowa; odmiana mikromonzosyenitu analcymowo–nefelinowego; zawiera fenokryształy barkevikitu (pryznmatyczne lub igiełkowe) i augitu tytanowego tkwiące w cieście skalnym złożonym z ortoklazu, andezynu, nefelinu i analcymu oraz akcesorycznego magnetytu i apatytu; występuje w formie małych intruzji tnących wapienie karbońskie w Barshaw (Szkocja, Wielka Brytania)
Barsowit = anortyt
Barszawit – patrz barshawit
Bartholomit – produkt przeobrażenia pirytu, zapewne zanieczyszczony ferronatryt
Barthyt = austinit
Baryomikrolit - bariomikrolit
Baryoortojoaquinit = barioortojoaquinit
Baryopirochlor = bariopirochlor
Baryumfarmakosideryt = bariumfarmakosyderyt
Barytbiotyt - substancja mineralna o wzorze chemicznym (K,Ba)Mg3(Si,Al)4O10(OH)2; nazwa zdyskredytowana
Baryt ołowiowy – patrz hokutolit
Baryt piaskowy – baryt zawierający 50–65% ziarn piasku
Barythedyfan – mimetesyt wapniowo–barowy z Vermin
Barytin = baryt
Barytkreuzstein - substancja mineralna o wzorze chemicznym (Ba,K)(Si,Al)8O16 · 6H2O; = harmotom; nazwa zdyskredytowana
Barytocalcit (neotyp) = barytokalcyt
Barytocelestyn – kryształy mieszane baryt BaSO4–celestyn SrSO4 236
Barytofyllit = chlorytoid
Barytolamprophyllit = barytolamprofyllit
Barytolit – skała osadowa zawierająca ponad 50% barytu
Barytokalcyt – minerał lub mieszanina barytu i kalcytu
Barytostrontianit (barytstrontianit) – mieszanina barytu i strontianitu
Barytstrontianit – patrz barytostrontianit
Barytyt = baryt
Barzowit – anortyt z pegmatytów korundowych Uralu (Rosja)
Barzowitowa skała – skała magmowa; odmiana pegmatytu korundowego podobna do kysztynitu; zbudowana z korundu i anortytu (barzowit); znana z Uralu (Rosja)
Basaltic hornblende - zobacz: hornblenda bazaltowa
Basaltyn - substancja mineralna zawierająca Ca, Mg, Fe, Si, Al, O i OH; mieszanina oksyhornblendy i augitu; nazwa zdyskredytowana
Basaltkainit (anhydrokainit) – substancja o wzorze KCl . MgSO4; produkt dehydratacji w strefie kontaktu z bazaltem
Basaluminit - substancja mineralna o wzorze chemicznym Al4SO4(OH)10 · 5H2O; = felsöbanyait; nazwa zdyskredytowana
Basanit (jaspis czarny, lydian stone) – aksamitnoczarna odmiana jaspisu (lidytu) ukazująca subtelne jaśniejsze słoje; pozyskiwany głównie w Karolinie Północnej (Stany Zjednoczone); niepolerowane płytki twego surowca są używane jako kamienie probiercze
Basanomelan – odmiana ilmenitu tworząca osobniki o kształcie krzyża żelaznego
Basiceryn = bastnäsyt
Basiliit - substancja mineralna zawierająca Mn i O; mieszanina hausmannitu i feitknechitu; nazwa zdyskredytowana
Basonit - substancja zawierająca przypuszczalnie K, Mg, Fe, Al, Si i O; nazwa zdyskredytowana
Basobismutyt = bismutyt
Bassanit wysokotemperaturowy - substancja o wzorze chemicznym CaSO4 . 0,5H2O
Bastard – zmętniała dobrze polerująca się odmiana bursztynu zawierająca szczątki roślinne i zwierzęce
Bastard–ivory – odmiana kości słoniowej słoni tajlandzkich, o pięknej, wyrazistej teksturze i żółtobiałej barwie
Bastard–szmaragd – zielona odmiana chryzotylu
Bastinit – hureaulit litowy
Bastnaesit–(Ce) = bastnäsyt–(Ce)
Bastnaesit–(Le) = bastnäsyt–(Le)
Bastnaesit–(Y) = bastnäsyt–(Y)
Bastnäsyt = bastnäsyt–(Ce)
Bastnäsyt-(Nd) = hydroksylbastnäsyt-(Nd)
Bastonit - substancja mineralna zawierająca K, Mg, Fe, Al, Si i O; = biotyt; nazwa zdyskredytowana
Bastyt - substancja mineralna zawierająca Mg, Si i O; pseudomorfozy minerałów serpentymowych (lizardyt) i talku po bronzycie lub być może antofyllit; barwa zielona podobna do barwy porów; występuje m. in. w Baste w pobliżu Bad Harzburg (góry Harz, Niemcy), Austrii i Mogoc Stone Tract (Birma); znany m. in. z Woliborza koło Kłodzka; kamień jubilerski; szczególnie cenione są okazy zawierające wrostki goethytu i hematytu, które po oszlifowaniu dają piękny efekt asteryzmu; nazwa zdyskredytowana
Batavit - substancja mineralna o wzorze chemicznym Mg ,3(Mg,Al)3(Si3Al)O10(OH)2 · 4H2O; nazwa zdyskredytowana
Batcheloryt – muskowit chromowy
Bathiosyt – BaS2O3 H2O; znaleziony we wspólczesnych żużlach
Bathvillit – kopalna żywica z bogheadu szkockiego
Batrachit – odmiana monticellitu
Batukit – skała magmowa wylewna zaliczna do foidytów; odmiana melanoleucytytu oliwinowego; postać porfirowa; struktura drobnoziarnista; zawiera fenokryształy augitu i oliwinu tkwiące w cieście skalnym złożonym z augitu (69%), oliwinu (16%), leucytu (12%), magnetytu (3%) i apatytu; znana z Batuku na Celebresie
Batukit (melaleucytyt oliwinowy) – skała magmowa wylewna zaliczana do foidytów;
Batwillit – osad bitumiczny podobny do asfaltu
Bauchit – skała metamorficzna składem chemicznym odpowiadająca fajalitonośnemu monzonitowi kwarcowemu; struktura gruboziarnista; zbudowana z plagioklazu, kwarcu, biotytu, mikroklinu, hastingsytu, eulitu, klinopiroksenu i fajalitu; produkt przeobrażenia granitu hornblendowo–biotytowego stanowiący najwyższe stadium charnockityzacji; znana z Bauchi (Nigeria)
Baudisseryt – mieszanina zasobna w magnezyt
Baueryt – patrz metabiotyt
Baulit – patrz krablit
Baumhauerit = baumhaueryt-2a
Baumit - substancja mineralna o wzorze chemicznym (Mg,Mn,Fe,Zn)3(Si,Al)2O5(OH)4; caryopilit cynkowy lub grenalit cynkowy (myć może mieszanina); jesnoskośny; jest kalně zielony, w przechodzącym świetle przezroczysty, brązowo żółte barvy. Nm = 1,598. Ve Frank1inu (New Jersey) tvoři až 25 cm wielkości masy s willemitem a kalcitem. rzadki (5); nazwa zdyskredytowana
Bauxit – patrz boksyt
Bawole oko (1) - odmiana tygrysiego lub sokolego oka o barwie ciemnoczerwonej uzyskiwanej przez wyprażanie surowca; w wysokiej temperaturze włókna krokidolitu ulegają rozkładowi przechodząc w czerwone tlenki żelaza; naturalne kamienie o takiej barwie spotyka się rzadko.
Bawole oko (2) – patrz bycze oko
Bayankhanit - zobacz: bajanchanit
Bayat – zielony jaspis z Kuby
Baykovit = bajkovit
Bazalt – skała magmowa wylewna lub hipabisalna, odpowiednik gabra; czarny lub prawie czarny, przeobrażony staje się brunatny lub ciemnozielony; wietrzejąc rozpada się na gruz (bazalt kokkolitowy); postać przeważnie porfirowa, afanitowa do gruboziarnistej; zawiera fenokryształy plagioklazu (labrador–bytownit), piroksenu (augit), niekiedy chryzolitu, skorodowanego amfibolu (kearsutyt, hornblenda bazaltowa), zresorbowanego biotytu lub kwarcu tkwiące w cieście skalnym złożonym z plagioklazu (labrador–bytownit w porównaniu do fenokryształów nieco zubożony w cząsteczkę anortytową), piroksenu, oliwinu (fajalit przeobrażony w iddingsyt, chloryt, kalcyt i inne minerały wtórne) oraz akcesorycznego magnetytu, ulvöspinelu, ilmenitu, rzadziej hematytu, pirytu i grafitu; ponadto w zmiennych ilościach zawiera analcym, anortoklaz, apatyt, haüyn, cristobalit, leucyt, melilit, monticellit, nefelin, ortoklaz, perowskit, pikotyt, rhönit, rutyl, trydymit, tytanit, liczne minerały wtórne i szkliwo, niekiedy andezyn, anortyt, bronzyt, enstatyt, grafit, hipersten, łyszczyki, nosean lub oligoklaz; pochodzenie magmy bazaltowej nie jest jasne
Bazalt analcymowy (analcymit oliwinowy) – odmiana bazaltu zasobna w analcym
Bazalt andezynowy – patrz hawait
Bazalt esseksytowy – alkaliczna odmiana bazaltu zawierająca fenokryształy plagioklazu (bytownit–andezyn), augitu tytanowego i oliwinu tkwiące w cieście skalnym złożonym z plagioklazu (bytownit–labrador) z wtrąceniami magnetytu, apatytu i nefelinu
Bazalt haüynowy – patrz haüynofir lub bazanit
Bazalt hiperstenowy – patrz alboranit
Bazalt kokkolitowy –gruz bazaltowy powstały w wyniku wietrzenia law bazaltowych
Bazalt księżycowy – skała magmowa wylewna występująca na powierzchni Księżyca; zbudowana z augitu plagioklazu (bytownit) i ilmenitu; odznacza się podwyższoną zawartością Zr i pierwiastków ziem rzadkich
Bazalt labradowowy – bazalt zwyczajny
Bazalt leucytowy (leucytyt oliwinowy) – odmiana bazaltu zasobna w leucyt
Bazalt magnetytowy – patrz arapahit
Bazalt magmowy – prawdopodobnie odmiana limburgitu; zawiera fenokryształy oliwinu i augitu tkwiące w szkliwie lub mikrofelsytowym cieście skalnym; nazwa nieużywana
Bazalt melafirowy – patrz bazalt oligoklazowy; nazwa nieużywana
Bazalt melilitowy – patrz melilityt; nazwa nieużywana
Bazalt nefelinowy (nefelinit oliwinowy) – odmiana bazaltu zasobna w nefelin
Bazalt oligoklazowy (bazalt melafirowy) – patrz mugearyt
Bazalt oliwinowy – patrz bazanit
Bazalt ortoklazowy – patrz trahybazalt, ciminit lub absarokit
Bazalt peperinowy – tuf bazaltu leucytowego; nazwa nieużywana
Bazalt pikrytowy (melabazalt oliwinowy) – odmiana bazaltu zaiwrająca fenokryształy oliwinu i mniej licznego augitu tkwiące w cieście skalnym złożonym z labradoru, magnetytu i szkliwa
Bazalt tefrytowy – skała magmowa zbudowana głównie z plagioklazu; w podrzędnych ilościach zawiera magnetyt, apatyt i szkliwo
Bazaltyn – mieszanina oksyhornblendy i augitu
Bazaltyt (1) – melafir lub porfir z Dolnego Śląska
Bazaltyt (2) – bazalt bezoliwinowy
Bazaltyt (3) – bazalt
Bazanit (bazalt oliwinowy, tefryt oliwinowy) – skała magmowa wylewna spokrewniona z tefrytem od którego różni się zawartością oliwinu (powyżej 5%); postać porfirowa, migdałowcowa; zawiera fenokryształy plagioklazu (najczęściej labrador lub bytownit, rzadziej anortyt), foidów (analcym, haüyn, leucyt, nefelin, nosean, sodalit) często przeobrażoych w zeolity i skapolity, augitu bazaltowego lub augitu egirynowego, hornblendy bazaltowej, arfvedsonitu, biotytu i oliwinu tkwiących w nielicznym drobnoziarnistym rzadziej szklistym cieście skalnym złożonym z młodszej generacji minerałów tworzących fenokryształy oraz skalenia potasowego; akcesorycznie występuje tytanit, perowskit, melanit, spinel chromowy
Bazanit nefelinowy – patrz atlantynit
Bazawłukit (bazułukit) – skała metamorficzna pochodzenia metasomatycznego; średnioziarnista; zbudowana z albitu, skalenia (hialofan–celsjan), kwarcu, alkalicznego amfibiolu, minerałów wtórnych i innych; produkt metasomatycznego przeobrażenia amfibolitów, migmatytów i granitów; znana z doliny Bazawłuka (Ukraina)
Bazhenovit = bażenovit
Bazułukit – patrz bazawłukit
Bazylejska chścielnica – nieoszlifowane bliźniaki kryształów staurolitu w kształcie krzyża
Bebedouryt (bebeduryt) – skała magmowa głębinowa; odmiana jacupirangitu biotytowego; zbudowana głównie z augitu egirynowego (54%) i biotytu (21%); w podrzędnych ilościach zawiera perowskit (14%) i tytanomagnetyt (10%) a akcesorycznie apatyt, sanidyn i oliwin (w sumie 1%); znana z Bebedouro (Brazylia)
Bebeduryt – patrz bebedouryt
BC jade (jade–BC) – nefryt z Kolumbi Brytyjskiej
Beaconit – włóknista odmiana talku
Beaumontyt = heulandyt; nazwa zdyskredytowana
Beccaryt – oliwkowozielony cyrkon ze Sri Lanki
Bechilit – mieszanina zasobna w borany Ca
Beckelit = britholit–(Ce)
Beckeryt – żywica kopalna, zbliżona do bursztynu
Bedenit – hornblenda żelazowo–aktynolitowa; nazwa zdyskredytowana
Bediasyty – naturalne szkliwo (tektyty) odmiana georgiaitów; występuje w stanie Teksas (Stany zjednoczone)
Beegeryt – zasobna w Bi anizotropowa odmiana galeny; jego obecność sygnalizowano z utworów
Beekit (agat koralowy) – chalcedonowe pseudomorfozy po muszlach, koralach itp.
Beekit (agat koralowy) – pseudomorfozy chalcedonu po koralowcach
Beerbachit (berbachit) – skała o strukturze drobnoziarnistej, aplitowej; cukrowata; zbudowana z bytownitu, diallagu i oliwinu; w niewielkich ilościach występuje hipersten, brunatna hornblenda, magnetyt, ilmenit i piryt; geneza beerbachitu jest dyskusyjna; uważa się go m. in. za mikrogabro, ksenolit innej skały wyniesionej z głębi Ziemi przez magmę gabrową, fragment skały osadowej zmetamorfizowanej przez intrudującą magmę gabrową lub odmianę hornfelsu; występuje w gabrze w Beerbach (Odenwald, Niemcy)
Befamanit – zbliżony do thortveitytu
Beffanit (beffonit) = anortyt
Beffonit – patrz beffanit
Beforsyt (biforsyt) – skała magmowa żyłowa zaliczana do karbonatytów; żyłowy odpowiednik rauhaugitu; zbudowana głównie z drobnoziarnistego dolomitu; zawiera również biotyt, oraz nieznaczną ilość barytu, ilmenitu i pirotynu
Beilstein – nefryt lub jadeit
Bekeryt – brunatna matowa odmiana bursztynu
Bekinkinit (barneit) – skała magmowa głębinowa lub żyłowa; odmiana melateralitu barkevikitowego; zbudowana głównie z barkevikitu (66%) w podrzędnych ilościach zawiera augit tytanowy (12%), zwykle zanalcymizowany nefelin oraz nieliczny oliwin i biotyt a aksesorycznie plagioklaz (andezyn–labrador, anortoklaz), magnetyt, apatyt i tytanit; znana z góry Bekinkina (Madagaskar)
Belgit = willemit
Belioculus – barwny chalcedon o rysunku podobnym do oka; nazwa obecnie niestosowana
Belkovit = biełkowit
Belovit = talmessyt; nazwa zdyskeredytowana
Bellit – mimetesyt zawierający [PO4], [SiO4], [CrO4] i H, bellit (0.) Pb,o(crO4)3(SiO4)3Clz(7.5.2). Hex. Q, c, - 10,13, 7.39. d (synt.): 4,2(4) - 3,04(10).3,00(10) - 2,94(6). Tvoři až 3 mm dlouhé Jehhčky, někdy sametové povlaky. jest čcrv~ný, oranž.ový či žl.tý, rysa n8Žloutlý, przeświecającyaž průSVltný, diamentowy Iesk1ý. T - 2,5. h - 5,5. Ne,Q 2,14, 2,16, (-). Nalezen na dole Magnet-Silver w Tasmánii (Aust.). Hintze E 1, 62-63, 1938; BM 103, 474, 1980. (6).
Beloeilit (syenit sodalitowy) – skała magmowa głębinowa należąca do grupy foidolitów; odmiana tawitu skaleniowego; zawiera duże kryształy sodalitu, rzadziej nefelinu tkwiące w drobnoziarnistej masie złożonej z oligoklazu, ortoklazu oraz rzadkiego egirynu, apatytu, magnetytu i wtórnych zeolitów; znana z Beloeil (Kanada)
Belonesyt = sellait
Belonit (1) = aikinit
Belonit (2) – pręcikowate wrostki w obsydianie, mogące wpływać na specyficzną, nieco odmienną barwę obsydianowego kociego oka
Belovit-(Ce) = biełovit-(Ce)
Belovit-(La) = biełovit-(La)
Belugit – skała magmowa głębinowa o składzie mineralnym pośrednim między diorytem i gabrem; znana znad rzeki Beluga (Alaska, Stany Zjednoczone); nazwa nieużywana
Belyankinit = bieljankinit
Bemmelenit – koloidalny węglan Fe
Bendegit – patrz żelazo meteorytowe
Benmoreit – skała magmowa wylewna podobna do mugearytu od którego różni się obecnością anortoklazu;znana z Benmore w Szkocji (Wielka Brytania)
Bentonit – skała osadowa okruchowa; ilasty produkt przeobrażenia szkliwa wulkanicznego w tufach wulkanicznych; tekstura bezładna lub kierunkowa; zbudowany głównie z montmorillonitu lub pakietów mieszanych montmorillonit/illit; w podrzędnych ilościach może zawierać beideit i inne minerały ilaste, kwarc, skalenie, biotyt, chloryt, zeolity i relikty szkliwa; posiada silne właściwości adsorbcyjne; łatwo pęcznieje
Berbachit – patrz beerbachit
Berbeszyt – skała magmowa żyłowa; odmiana mikroesseksytu; postać porfirowa; zawiera fenokryształy andezynu, ortoklazu, nefelinu i augitu tytanowego z obwódką egirynu, tkwiące w drobnoziarnistym cieście skalnym złożonym z tych samych składników oraz apatytu, tlenków żelaza i niewielkiej ilości szkliwa; znany znad rzeki Beresz na Syberii (Rosja)
Berengelit – zapewne żywica kopalna
Beresofit – patrz berezowit
Berezyt – odmiana piaskowca zawierająca do 20% serycytu oraz domieszkę rutylu i pirytu; produkt późnych przeobrażeń hydrotermalnych; znana ze złoża Berezowskoje na Uralu (Rosja)
Berezowit (beresofit) – kryształy mieszane krokoitu i cerusytu o barwie ciemnopomarńczowej; napotkany w Bieriezowsku (Rosja); poszukiwany kamień jubilerski
Berezowskit– odmiana chromitu cechująca się stosunkiem Fe:Mn = 1:1
Bergachs - substancja zawierająca Ca,Mg,Si,O,OH; nazwa zdyskredytowana
Bergalit (1) – pseudomorfozy mordenitu po menilicie; także nazwa skały
Bergalit (2) (lamprofir melilitowy) – skała magmowa żyłowa z grupy polzenitu; odmiana mikromelilitolitu haüynowego; postać porfirowa; zawiera fenokryształy melilitu (35%), haüynu (20%), biotytu (13%) i rzadziej augitu tkwiące w cieście skalnym zbudowanym z tych samych składników oraz nefelinu (10%), magnetytu, perowskitu, apatytu, szkliwa (15%) i wtórnego kalcytu; znany z Kaisersthul w Badenii (Niemcy)
Bergeisch - substancja zawierająca Ca,Mg,Si,O,OH; nazwa zdyskredytowana
Bergflachs – patrz azbest amfibolowy
Bergfleisch – patrz azbest
Berghaar - substancja zawierająca Ca,Mg,Si,O,OH; nazwa zdyskredytowana
Berghaut – patrz azbest; nazwa zdyskredytowana
Bergholz – patrz azbest; nazwa zdyskredytowana
Bergkork - substancja zawierająca Ca,Mg,Si,O,OH; nazwa zdyskredytowana
Bergmahagoni – patrz Mountain mahogany
Bergmannit = natrolit; nazwa zdyskredytowana
Bergmaschit – patrz bergmaskit
Bergmaskit (bergmaschyt) = hastingsyt; nazwa zdyskredytowana
Bergpapier – patrz azbest; nazwa zdyskredytowana
Bergwolle – patrz skóra górska; nazwa zdyskredytowana
Berigem – syntetyczny, szarożółty spinel
Beril azur = cyanit
Berilo bocade fogo (berylowa góra ognia) – odmiana berylu o barwie żółtawoczerwonej, pozyskiwana w Santa maria do Suacui (Minas Gerais, Brazylia)
Beringit – skała magmowa wylewna; odmiana melatrachitu ortoklazowo–albitowego; zawiera fenokryształy barkevikitu (58%) oraz pojedyńcze ziarna kwarcu, magnetytu i apatytu (4%) tkwiące w drobnoziarnistym cieście skalnym złożonym z albitu (27%) i ortoklazu (13%); znana z wysp Beringa (Arktytka)
Berlauit = delessyt
Bermudyt – skała magmowa wylewna zaliczana do foidytów; odmiana nefelinitu biotytowego; zawiera drobne fenokryształy biotytu (45%) tkwiące w cieście skalnym złożonym ze zanalcymizowanego nefelinu (45%), augitu tytanowego (5%) i sanidynu oraz występujących akcesorycznie: magnetytu, ilmenitu i tytanitu; znana z Southamptom na Bermudach (Wielka Brytania)
Bernat – tworzywo sztuczne imitujące bursztyn; inkluzje owadów i szczątków roślin mają wskazywać na naturalne pochodzenie tego materiału i podnosić jego wartość handlową
Berneit – ciemnoniebieski lazuryt z Brazylii
Berndtyt - wyróżniono dwa politypy: berndtyt-2T lub berndtyt-4H
Bernonit – niedokładnie zbadany hydrat Al i Ca
Bernstein – patrz bursztyn
Berondryt – skała magmowa głębinowa zaliczana do melateralitu; zbudowana z listewkowego lamproitu (44%), augitu tytanowego (18%) labrador z odwódkami ortoklazu (25%) i nefelin (7%); w ilościach akcesorycznych występują tlenki żelaza i apatyt; jej wylewnym odpowiednikiem jest mafrait; znana z Berondra (Madagaskar)
Berthonit – patrz bertonit
Bertonit (berthonit) = bournonit
Beryl Adachi (Adachi beryl) – syntetyczny dwubarwny beryl wyglądem przypominający przekrojonego arbuza; na rynku jubilerskim od 1979 roku
Beryl arbuzowy – patrz beryl adachi
Beryl Barbara – zielony beryl z kopalni Barbara koło Leydsdorp (RPA)
Beryl gwiaździsty – określenie najczęściej stosowane do niezwykle rzadkich brązowych beryli z Governador Valadares (Minas Gerais, Brazylia) i czarnych beryli z Alto Ligonha (Mozambik); zawierają odpowiednio zorientowane kryształki ilmenitu nwywołujące po oszlifowaniu efekt gwiazdy
Beryl mahagoni – patrz mountain mahogany
Beryl różowy – patrz morganit
Beryl zielony (mint beryl) – jasnozielony beryl pozyskiwany w Salininha w pobliżu Pilo Arcado w stanie Bahia (Brazylia)
Beryl złocisty – patrz heliodor
Berylit – syntetyczny różowy beryl lub spinel
Berylliumsodalit – pdawna nazwa obecnie nieużywana
Beryllosodalit = tugtupit; nazwa zdyskredytowana
Berylowa góra ognia – patrz Berilo bocade fogo
Bessmertnovit = bezsmiertnowit
Besztauit (besztaunit) – keratofir kwarcowy z góry Besztau (Kazachstan); nazwa nieużywana
Besztaunit – patrz besztauit
Beta-domeykit = domeykit-β
Beta-fergusonit-(Ce) = fergusonit-β-(Ce)
Beta-fergusonit-(Nd) = fergusonit-β-(Nd)
Beta-fergusonit-(Y) = fergusonit-β-(Y)
Beta - Quartz = kwarc-β
Beta-roselit = roselit-β
Beta-sulphur = siarka-β
Betekhtinit = bietechtinit
Bexoid (celanese, celastoid, cellomond, cellon, erinofil, isoflex, lumarith, plastacele, rhodoid, tenix, utilex, windolit) – bezbarwna acetyloceluloza; odpowiednio barwiona służy jako imitacja kamieni szlachetnych i ozdobnych, głównie bursztynu, kości słoniowej, turkusu i szylkretu
Beyrichit – być może violaryt
Bezowit – mieszanina krokoitu i cerusytu
Bhresckit – niedokładnie poznany jabłkowozielony uwodniony krzemian Fe i Ca
Bialit = wavellit; nazwa zdyskredytowana
Białe złoto – patrz elektron
Biały szafir – patrz leukoszafir
Biaxial mica - substancja o wzorze chemicznym KAl2(Si,Al)4O10(OH)2; nazwa zdyskredytowana
Biberyt (biebryt) = bieberyt
Bibliolit (skała książkowa) – laminowany łupek krystaliczny
Bidalotyt = gedryt; nazwa zdyskredytowana
Bielenit – odmiana lherzolitu; zbudowana z oliwinu, enstatytu i diallagu; składnikami akcesorycznymi są: chromit, magnetyt, ilmenit i tytanit; znana z doliny rzeki Białej w Górach Bialskich (Polska)
Bielica – odbarwiona gleba powstająca w wyniku wyługowania z innych rodzajów gleb węglanów oraz wodorotlenków żelaza i manganu przez kwasy humusowe; tworzy się w klimacie umiarkowanie wilgotnym
Bieljankinit manganowy (manganbjeljankinit) – bieljankinit–Mn
Bieljankit = creedyt
Bielzyt – zapewne żywica kopalna
Biełomoryt (belomorit) – oligoklazowy kamień księżycowy z nad brzegu Morza Białego
Biełowit = talmessyt
Biełowit arsenowy = talmessyt
Biforsyt – patrz beforsyt
Bigwoodyt – skała magmowa głębinowa zaliczana do grupy syenitu alkaliczno–skaleniowego; postać średnioziarnista; zbudowana z mikropertytu mikroklinowego, mikroklinu i albitu; zawiera smugi minerałów ciemnych (augit egirynowy, hornblenda i biotyt); sporadycznie występuje również nefelin, apatyt, kalcyt i tlenki żelaza; znana z Bigwood w Ontario (Kanada)
Biharyt – zbliżony do agalmatolitu
Bijvoetyt = bijvoetyt–(Y)
Biksbit – patrz bixbit
Bildstein - substancja zawierająca Al,Si,O,H2O (?); nazwa zdyskredytowana
Bilibinit – zapewne metamiktyczna odmiana coffinitu
Billitonity – naturalne brązowoczarne szkliwo (tektyty) z grupy australitów; występuje na wyspie Billington położonej pomiędzy Sumatrą i Borneo (Indonezja)
Bimssand – patrz piasek pumeksowy
Bineit – patrz congressyt
Binghamit – kwarc z licznymi wrostkami goethytu pozyskiwany w Bingham w stanie Utah (Stany Zjednoczone); odpowiednio oszlifowany może dawać piękny efekt kociego oka
Binnit (1) – tennantyt srebrowo–cynkowy; sygnalizowany z dolnośląskich łupków miedziowych
Binnit (2) = sartoryt
Biotyn = anortyt
Biotyt - K(Mg,Fe)3[(OH,F)2|AlSi3O10];
Biphosphammit = bifosfammit
Biphosphammit – niedokładnie określony podwójny fosforan amonu z guana
Birmit (burmit) – odmiana bursztynu występująca w Birmie; żółtawoczerwony do czerwonobrunatnego
Birunit – niedokładnie określony krzemian, węglan i siarczan Ca odmienny od thaumasytu
Bisbeeit – dobrze skrystalizowana chryzokola; nazwa zdyskredytowana bisbeeit (g. bisbiit) CuSi03. H2O? Pochybný minerál, patmě z části plancheit a z části chryzokol. AM 57, 1005, 1972.
Bishopvillit – patrz shepardyt
Bismutauryt (1) = matildyt
Bismutauryt (2) – złoto bismutowe
Bismuth (wismut) = bizmut rodzimy
Bismuthinit = bismutynit
Bismuthramdohrit = ramdohryt bizmutowy, AgxPb3–x(Sb,Bi)2+xS6
Bismutolampryt = bismutynit
Bismutomicrolit = bismutomikrolit
Bismutoniobit – hipotetyczny BiNbO4
Bismutoplagionit = cannizzaryt
Bismutopyrochlor = bismutopirochlor
Bismutosferyt (bismutosphaeryt) = bismutyt
Bismutosmaltyn – skutterudyt bizmutowy
Bismutosphaeryt – patrz bismutosferyt
Bismutostibiconit = bismutostibikonit
Bismutyn = bismutynit
Bistagit – żółtobrązowa lub czerwonawobrązowa odmiana diopsydu; pozyskiwany ze żwirów złotonośnych w okręgach Akuressa, Balangoda, Deniyaya i Ratnapura (Sri Lanka)
Biszofit = bischofit
Bitepalladinit – (Pd,Pt,Ni)(Te,Bi)2, poddany w wątpliwość, być może zbliżony do ugandytu
Biteplapalladit = merenskyit; nazwa zdyskredytowana
Biteplatinit = monczeit; nazwa zdyskredytowana
Bittepalladyt – odmiana merenskyitu
Bitteplatynit – monczeit platynowy i merenskyit platynowy
Bitumen – patrz bituminy
Bituminy (bitumen) – mieszanina naturalnych substancji pochodzenia organicznego
Bixbit (biksbit) – agrestowoczerwonawa do purpurowej odmiana berylu; pozyskiwany w górach Thomas (Wah Wah) w stanie Utah (Stany Zjednoczone); niezwykle ceniony kamień szlachetny, jednak ze względu na liczne spękania kryształów rzadko spotykany w biżuterii
Bizmutyn – bismutynit
Bjełkit = cosalit
Blackjack = sfaleryt
Blackmoryt – czerwonawożółty opal z Montany (Stany Zjednoczone)
Blakeit (1) – niedokładnie poznany uwodniony siarczan żelaza lub coquimbit
Blakeit (2) – niedokładnie poznany tellurek Fe blakeit ( 0. blejkit) Fel(TeO3)3 ?, málo prozko. maný nerost. d: 5,4(5) - 4,2(5) - 3,33(7)3,0O(10) - 2,54(9) - 1,69(5). masywny, jako mikroskopowo naskorupienia. jest sytě czerwonobrązowy, rysa žlutobrązowy, matowy. prawie izotropni s N = około 2,16. h - 3,1. Typové naleziště jest oxidačni pásmo žil w Goldfieldu (Nevada) s emmonsitem a mackayitem w pseudomorfózáchpo telluru. AM 29. 211-225, 1944. (6).
Blakeit (3) – zirkelit niobowy
Blanchardyt = brochantyt; nazwa zdyskredytowana
Blanfordyt – egirynaugit manganowy; nazwa zdyskredytowana
Blankier – biała lub żółta silnie świecąca odmiana bursztynu
Blastonit – odmiana fluorytu zawierająca dommieszkę kwarcu
Blatterin = nagyagit
Blätterzeolith - substancja zawierająca Na,Ca,Al,Si,O,H2O; nazwa zdyskredytowana
Blaueisenstein – patrz krokidolit
Blauspat = lazulit
Blei = ołów
Bleiglanz = galena
Bleinier – patrz bleinieryt
Bleinieryt (bleinier) = bindgeimit
Bleirosyt = beudantyt
Blenda = sfaleryt; nazwa zdyskredytowana
Blenda cynkowa (schalenblende, zincblende) – sfaleryt lub mieszanina sfalerytu i wurtzytu
Blenda rogowa = chlorargyryt
Blenda rubinowa – odmiana sfalerytu lub proustytu
Blenda skorupowa (schalenblende) – odmiana blendy cynkowej
Blenda smolista – patrz nasturan
Blenda uranowa (pehblende) – częściowo przeobrażony uraninit
Blockit – penroseit lub inny selenek
Bloedit = blödyt; nazwa zdyskredytowana
Bloferyt = hedenbergit
Blomstrandin = aeschynit–(Y) lub prioryt
Blomstrandyt (1) = uranpirochlor
Blomstrandyt (2) – patrz prioryt; nazwa zdyskredytowana
Bloodshot iolit – cordieryt zabarwiony na czerwono licznymi wrostkami hematytu lub goethyru; pozyskiwany w Babati (Tanzania)
Bloodstone – chalcedon lub plazma
Bořickyit - substancja o wzorze chemicznym (Ca,Mg)(Fe,Al)4(PO4)2(OH)8 . 4-5H2O; nazwa zdyskredytowana
Blue John (Derbyshire spat) – zbity drobnokrystaliczny fluoryt o pięknym niebieskim, fioletowym i purpurowym, kolistym wstęgowaniu; najefektowniejszy wygląd mają okazy z ciemnopurpurowymi wstęgami na bezbarwnym lub jasnoczerwonym tle; materiał zdobniczy i rzeźbiarski
Blue Stonne – patrz kamień niebieski
Blueit – niklowa odmiana pirytu zbliżona do bravoitu
Blumenbachit = alabandyn
Blumit (1) = hübneryt
Blumit (2) = bindheimit
Blythyt – Mn3Mn2[SiO4], hipotetyczny człon grupy granatów
Błękit egipski – szkło kobaltowe imitujące lazuryt; nazwa niepoprawna
Błyszcz antymonu = antymonit
Błyszcz bismutu = bismutynit
Błyszcz molibdenu = molibdenit
Błyszcz ołowiu = galena
Błyszcz srebra – akantyt lub argentyt
Błyszcz żelaza – patrz spekularyt
Boakit – zielona lub czerwona brekcja jaspisowa
Boart – patrz bort
Bobkowit – odmiana opalu zawierająca 2,95% Al2O3; rentgenogram zbliżony do cristoballitu
Bobowy żelaziak brunatny – bobowa odmiana rud limonitowych
Bobrowskit = awaruit
Bodenbenderyt – duże czerwonawobrązowe kryształy spessartynu przerośniętego fluorytem pozyskiwane w Bodö (Norwegia)
Bodenit (moromontyt) – cerowa odmiana allanitu
Boehmit – bohmit
Bogoslovskit – patrz bogusławskit
Bogusławskit (bogoslovskit) – zbliżony do chyzokoli
Bois silicifie = kwarc
Bok = anglezyt
Bokan – patrz sard
Boke – bladoróżowe do intensywnie różowych, naturalne korale pozyskiwane u wybrzeży Japonii
Boksputyt – mieszanina bismutytu i massicotu
Boksyt (bauxit) – skała zasobna w wodorotlenki i tlenki glinu i żelaza; ruda glinu bauxit (g. bóxit). Sedimentárni a reziduálni homina složená převážně z hydroxidů Al, z nichž se nejČastěji vyskytuji b6hmit a diaspor albo pouze diaspor, přip. gibbsit. Z minerál6 obsahujicich Fe3+ bywa přitomen goethit, Iepidokrokit albo hematit. B6žnou součásti bauxit6 jest kaolinit. Z ostatnich mincrál6 m6že být přitomen chlorit. kalcit. fosfáty Ca atd. Barva bauxitu jest různá. Nejčastěji převládá čcrvená až czerwonohnědá, alc také žlutá, žlutobilá, zelená a šedá. Vyskytuji se také skvrnité odrůdy. bardzo b6žně jest vyvinuta pizolitická struktura. Z hlediska soudržnosti může být bauxit kompaktni albo póro. vitý. niektóre typy jsou tvrdé (diasporové) a vyznačuji se Iasturnatým Iomem. jiné naopak bardzo měkké (gibbsitové) se zemitým Iomem. Tato směs hydroxidů Al a Fe3+, která jest głównie rudou hliniku, vzniká dv6ma główniemi pochody: Lateritické bauxity vznikaji alteraci nejrůzn6jšich hornin se zvýAeným obsahem Al za tropických a subtropických podminek, kdy docházi k odnosu głównie částiSiOz vedle alkálii a alkalických zemin a hromadi se málo rozpustné nerQsty Al a Fe. Tcnto typ bauxitu vzniká tedyvětránim alkalických, kyselých a bazických magmatit6. Sem náležeji velká Iožiska w Guinei. Surinamu, Brazílii, Indonésii a Indii, Austrálii a w USA (Arkansas). według některých názorů mohou vznikat i koncentraci aluviálnich pizolit6 ze zv6tralých Iaterit6 w depresich. Bauxity typu terra rosa vznikaji dekalcifikaci vápenců a slin6 w krasOvýchdutinách jako čoč. kovitá tělesa. Kiasické bauxity jsouv Les Baux aj. w Provenci a w Languedocu w j, Francii a w dalšich mediterrannich zemich, w Maďarsku, evropské části SSSR, mimo Evropu w Indii a w okołojské části SSSR (Ural, Kazachstán, podél Jeniseje). Smirnov V. 1.: Geology of mineral deposits, 372-376, 1976. Moskva. (1). K +
Bol (bolus, glinka pieczętna lub pieczęciowa, terra sigillata) – mieszanina montmorillonitu, beidellitu, illitu, minerałów o pakietach mieszanych itp.; znana z szeregu wystąpień bazaltów na Dolnym Śląsku m. in. z Jałowca koło Lubania Śląskiego i Góry Krzyżowej koło Strzegomia; był eksploatowany głównie w XVI wieku; używany jako środek leczniczy
Boleslavit - patrz bolesławit
Bolesławit (boleslavit) - metalokoloidalna, zbita odmiana galeny; występuje w Bolesławiu koło Olkusza
Bolidenit – patrz falkmanit
Bolivaryt – substancja o wzorze Al2(PO4)(OH)3 . 4–5H2O, być może evansyt; bo1ivarit (0.) Al1(PO4)(OH)]. 4-5 H2O, s domieski až 6 % U3O8 (8.4.10). Amorfni. Tvofi celistvé skupienia Iedvinité naskorupienia ažilkyJe žżółtozielonyaž bílozclený, podobá se evansitu.Má Iom Iasturnatý a połysk szklisty. T = 2, 5 -3,5. h - 1,97-2,05. N = 1,50-1,51. Opt. dvojosý i jednoosý, slabý dvojlom, ( + ), w UV świetle světélkuje jasně zcleně. był nalezen w pegmatitu Kobokobo (Kivu, Zair) a w trhlinách žuly u Pontevedry (Span.). MM 38,418-423, 1971. (5); Ro +
Bolivian – patrz bolivianit
Bolivianit (bolivian) = dyskrazyt
Bolivit – mieszanina bismutynitu z bismutytem
Boloferyt (bolopheryt) = hedenbergit
Bolopheryt – patrz boloferyt
Boloretyn – węglowodór stały zbliżony do fichtelitu
Bolus – patrz bol
Bombioccyt = hartyt
Bombollait = bambollait
Bonamit – jabłkowozielone do niebieskozielonych zbite skupienia smithsonitu, pozyskiwane w kopalni Kelly w stanie Nowy Meksyk oraz w stanie Oklachoma (Stany Zjednoczone); często jako bonamit oferowane są jadeity o podobnej barwie
Bonchevit (1) = bonczewit
Bonchevit (2) – mieszanina pekoitu i galenobismutytu, Pb3Bi2S6 (?) lub (Pb,Cu)3Bi11S18
Bone – ogólna nazwa wszystkich imitacji kości słoniowej zarówno naturalnych jak i otrzymywanych sztucznie
Bone turkus – patrz turkus kostny
Bonghwait – zbliżony do rancieitu, heksagonalny
Bonsdorffit – zbliżony do pinnitu; produkt przeobrażenia cordierytu
Bonshtedtit = bonsztedtyt
Boodtyt = heterogenit; nazwa zdyskredytowana
Boracyt żelazawy – patrz boracyt–(Fe)
Boracyt–(Fe) (Fe–boracyt,) – odmiana boracytu zawierająca do 7% Fe
Borax = boraks rodzimy
Borazon – syntetyczny azotek boru o twardości zbliżonej do diamentu; brązowoczarny do czarnego; produkowany do celów przemysłowych; małe kryształy o barwie czerwonej, niekiedy szarej lub żółtej mogą być wykorzystywane w jubilerstwie
Bordosyt – częściowo kongsbergit a częściowo wątpliwy chlorek Ag i Hg
Bordyt = okenit
Borea – patrz jaspis
Borgehlenit – syntetyczny Ca2[B2Si2O7]
Borgniezyt – amfibol sodowy o wzorze chemicznym Na2(Fe,Mg)5(Si,Al)8O22(OH)2; nazwa zdyskredytowana
Borgströmit – nieokreślony minerał z grupy jarosytu
Borishanskiit = boriszanskiit
Bořickit – patrz bořickyit
Bořickyit (borickit)= delvauxyt
Borishanskiit = boriszanskiit
Borodaevit = borodajevit
Borokalcyt – mieszanina o składzie zbliżonym do bechilitu
Boromagnesyt – patrz aszaryt
Boromuscovit = boromuskowit
Boromuscovit-1M = boromuskowit-1M
Boronatrocalcit – patrz boronatrokalcyt
Boronatrokalcyt (boronatrokalcyt) = ulexyt
Boron–edenit – syntetyczny NaCa2[Si3,5B0,5O11]2F22
Boron–flogopit – syntetyuczny KMg3BSiO10F2
Boron–melilit – syntetyczny Ca2B2SiO7 otrzymany przez ogrzanie datolitu w temperaturze 700oC
Borovskit = borowskit
Bort (boart, bortz, diament bort) – nieregularne zrosty kryształów diamentu; występuje w postaci zbitych, drobnokrystalicznych skupień; stosowany głównie w technice; bort -+ úlomkovitý nedostatečně przeświecający diamant, nevhodný pro drahokamové účely; spolu s karbonadem se poUživájako tzv; průmyslové diamanty
Bortz – patrz bort
Borysławit – krucha odmiana ozokerytu
Bosforyt – częściowo utleniony wiwianit
Bosjemanit (bushmanit) – pickeringit manganowy
Bosjemanit(?) (bushmanit(?)) – być może apjohnit
Botesyt = hessyt
Botryolit – groniaste skupienia datolitu z Arendal (Norwegia); dawna nazwa, obecnie rzadko stosowana
Botryt = botryogen
Bouazzeryt – stichtyt żelazowy
Boulderopal – patrz opal boulder
Boulonit = baryt
Bourboulit – melanteryt powstały w wyniku przeobrażenia markasytu
Bowenit (tangiwait) – zbite twarde skupienia przeświecającego serpentynu; żółtawozielony do ciemnozielonego, niekiedy niebieskawozielony; liczne wystąpienia ciemnozielonego i niebieskozielonego, przeświecającego bowenitu znane są głównie z South Island (Wyspa Południowa na Nowej Zelandii); jasnożółtawozielony bowenit pochodzi z Tuoyuan (prowincja Hunan, Chiny) a ciemnozielony z wąwozu górskiego w pobliżu Safed Koh (Afganistan); w Stanach zjednoczonych dobrze rozpoznane złoża jabłkowo-zielonego bowenitu występują w Delaware i Rhode Island); ceniony kamień jubilerski
Bowleyit = bityit; nazwa zdyskredytowana
Bowlingit – zbliżony do saponitu produkt wietrzenia oliwinów występujących w bazaltach; słabo zdefiniowany
Bowmanit – patrz hamlinit
Boydyt (1) = probertyt
Boydyt (2) – być może ulexyt
Boyeryt = oboyeryt
Braardyt (1) = proustyt
Braardyt (2) = pirargyryt
Braccianit – odmiana leucytytu tefrytowego
Brachinity – patrz achondryty oliwinowo–piroksenowe
Bragit = fergussonit
Branchit = hartyt
Brandäosyt – odmiana almandynu pozyskiwana w Brändö (Finlandia)
Brandisyt = clintonit; nazwa zdyskredytowana
Brass – patrz mosiądz
Braunbleierz = piromorfit
Braunit II - substancja mineralna o wzorze chemicznym Ca(Mn3+,Fe3+)14[O20|SiO4]
Braunit żelazowy = braunit–II
Bravaisyt – odmiana glaukonitu; nazwa zdyskredytowana
Bravoit (mechernichit, nickelpyrit) – piryt niklonośny o wzorze chemicznym (Fe,Ni)S2; nazwa zdyskredytowana
Brazilianit = brasilianit
Brazylianit = wavellit
Brazylit (1) – włóknista odmiana surowca cyrkonowego
Brazylit (2) = baddeleyit
Breadalbanit = hornblenda; nazwa zdyskredytowana
Breccia – patrz brekcja
Bredbergit = andradyt
Breislachit (breislakit) = vonsenit
Breislakit – patrz breislachit
Brekcja (breccia) – skały grubookruchowe powstałe w wyniku spokjenia luźnych okruchów skalnych
Breuneryt – patrz breunneryt
Breunneryt (breuneryt) – magnezyt żelazawy zawierający 5–30% Fe
Brevicyt = natrolit; nazwa zdyskredytowana
Brewsteryt–(Ba) (bariumbrewsterit) – brewsteryt barowy (Ba,Sr)Al2Si6O16 . 5H2O
Brewsterlin – patrz brewsterlinit
Brewsterlinit (brewsterline) – bezbarwna ciecz o nieznanym składzie tworząca inkluzje w kryształach
Brickeryt = austinit
Brilliant – syntetyczny rutyl
Brilliant glas – bezbarwne szkło o dużej dyspersji
Brillit – syntetyczny tytanian strontu; imitacja diamentu
Brindleyit (nimesyt) – zapewne berthieryn lub niklowy analogon amesytu; jednoskośny (6)
Brite–Lite – syntetyczny bezbarwny korund
Brizziit-III = brizziit
Brizziit-VII = brizziit
Brocchit = chondrodyt
Brocenit = fergusonit–β–(Ce)
Brocenit–β = fergusonit– β–(Ce); nazwa zdyskredytowana
Brodrickit – produkt hydrotermalnego przeobrażenia fiogopitu
Broeggerit – patrz bröggeryt
Bröggeryt (broeggerit, thoruraninit) – odmiana uraninitu zasobna w tor i pierwiastki ziem rzadkich
Broken flash – patrz opal błysk złamany
Bromatacamit – syntetyczny Cu2Br(OH)3
Bromatacamit (brombotallackit) – atacamit bromowy
Brombotallackit – patrz bromatacamit
Bromcarnallit – patrz carnallit bromowy
Bromcarnallit (carnallit–(Br), carnallit bromowy) – syntetyczne kryształy mieszane KMg(Cl,Br)3
Bromchlorargyryt = embolit
Bromiryt – patrz bromit
Bromit (bromiryt) = bromargyryt
Bromlit (brownlit) = alstonit
Brompiromorfit – syntetyczny Pb5[PO4|Br]
Bromyryt = bromargyryt; nazwa zdyskredytowana
Brongnartyn – patrz brogniartyn
Brongniardyt (brongniatyt) = argyrodyt
Brongniartyn (brongnartyn) – częściowo glauberyt, częściowo brochantyt
Brongniatyt – patrz brongniardyt
Bronzyt - żelazowa odmiana enstatytu o wzorze chemicznym MgSiO3 lub Ca(Mg,Al)3(Al,Si)4O10(OH)2; nazwa zdyskredytowana
Brossyt (brosyt) – słupkowa odmiana dolomitu
Brostenit – mieszanina birnessytu i todorokitu; nazwa zdyskredytowana
Brosyt – patrz brossyt
Brown quartz – patrz kwarc zadymiony
Brownlit – patrz bromlit
Brownmilleryt – minerał lub syntetyczny 2CaO . AlFeO3
Brücknarellit – węglowodory wyekstrahowane z węgla brunatnego
Brueggenit = brüggenit
Bruiachit – odmiana fiuorytu tworząca krystaliczne powłoki na barycie
Brukit = brookit
Brunckit – skrytokrystaliczna odmiana sfalerytu; jego ooidowe skupienia są znane ze śląsko–krakowskich złóż kruszców Zn i Pb
Brünnichit – minerał z grupy apofyllitu
Bruyeryt – mieszanina kalcytu, kwarcu i mik
Brylant – odpowiednio oszlifowany diament o wartości jubilerskiej
Bucaramangit – żywica kopalna zbliżona do bursztynu
Bucholzyt = sillimanit; dawna nazwa, obecnie nieużywana
Bückingit = römeryt
Bucklandyt (1) = allanit
Bucklandyt (2) = epidot
Buddstone – patrz kwarc zielony
Buetschliit = bütschiliit
Bukanom – patrz orlec; dawna nazwa obecnie rzadko stosowana
Buldymit - patrz bułdymit
Bull eye – patrz bycze oko
Bułajinit – hipotetyczny człon glaukonitów–(MgFe+)
Bułdymit (buldymit)– hydrobiotyt o składzie chemicznym pośrednim między biotytem a wermikulitem; nazwa zdyskredytowana
Bundkupferkies = bornit
Bunsenin = krenneryt
Bunsyt = parisyt–(Ce)
Buratyt = aurichalcyt
Burgeryt = buergeryt
Burlingtonit –patrz żelazo meteorytowe
Burmit – patrz birmit
Burnit – zrosty azurytu, malachitu i kuprytu; występuje w postaci zbitych mas; pozyskiwany m. in. w Bisbee i Morenci (Arizona, Stany Zjednoczone); wykorzystywany jako materiał dekoracyjny
Bursztyn czarny (1) – niepoprawna zwyczajowa odmiana gagatu
Bursztyn czarny (2) – rozdrobniony bursztyn, sprasowany w temperaturze około 3000C; w trakcie tego procesu ulega częściowemu zwęgleniu, w dając w nieprzezroczystych płytkach wrażenie czerni
Bursztyn kwiecisty – patrz bursztyn tęczowy
Bursztyn tęczowy (bursztyn kwiecisty) – bursztyn poddawany powolnemu wygrzewaniu w oleju wrzecionowym, a następnie szybko schłodzony dzięki czemu na jego powierzchni powstaje sieć spękań, które dają efektowne, teczowe rozblyski
Bursztyny (amber) - grupa kopalnych żywic zawierających C, H i O
Buryatit = buriatyt
Buryktalskit – mieszanina tlenkowych minerałów Mn; nazwa zdyskredytowana
Buseryt – odmiana manganitu o wielkości ziaren 10 Å znana z oceanicznych konkrecji manganowych
Bushmanit – przypuszczalnie błędnie zapisana nazwa bosjemanitu
Bussadh – patrz koral czerwony
Bust – dawna nazwa koralu
Bustementyt – rodzimy jodek ołowiu?
Bustyty – patrz aubryty
Buszyt = bastnäsyt
Butyrellit (butyryt) – maziste, częściowo utlenione węglowodory
Butyryt – patrz butyrellit
Bycze oko (bawole oko, bull eye) – białoróżowy thonpsonit o charakterystycznych koncentrycznych pierścieniach, wyglądem przypominających gałkę oczną byka
Byelorussit-(Ce) = biełorusyt-(Ce)
Byewater – diamenty o stonowanej, lekko żółtej barwie
Byssolit – azbest amfibolowy będący włóknistą odmianą minerałów szeregu aktynolit-tremolit; nazwa zdyskredytowana
Bytownit - Ab30-10An70-90
Bytownityt – skała magmowa głębionowa; odmiana anortozytu; zbudowana głównie z plagioklazu (bytownit); w podrzędnych ilościach zawiera skaleń potasowy (ortoklaz, mikroklin), kwarc, piroksen, amfibol, biotyt, rzadko oliwin a akcesorycznie magnetyt, ilmenit, hemoilmenit, granat, rutyl, cyrkon i inne
Bytownortyt – plagioklaz szeregu Ab20An80–Ab10An90
JESTEŚ
GOŚCIEM