LISTA SYNONIMÓW

według stanu na dzień 31.01.2003 roku

 

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

 

Litera B

 

Bababudanit - substancja mineralna o wzorze chemicznym Na2(Mg,Fe2+,Fe3+)(Si,Al)8O22(OH)2; richteryt magnezowy; nazwa zdyskredytowana

Babeffit = babefphit

Babepfit = babefphit

Bacalit – żywica kopalna zbliżona do bursztynu, pozyskiwana na Pólwyspie Kalifornijskim (Meksyk)

Baccilaryt – minerał ilasty tworzący robaczkowate osobniki

Bäckströmit – patrz hydrohausmannit

Baddeckit - substancja mineralna zawierająca K, Fe, Al, Si i O; mieszanina hematytu i levierrerytu; nazwa zdyskredytowana

Baddeleyit (w/g Clarke) = ilvait

Badenit - substancja mineralna zawierająca Bi, Co, Fe i As; mieszanina bizmutu rodzimego, safflorytu i modderytu; nazwa zdyskredytowana

Bagotyt - substancja mineralna o wzorze chemicznym NaCa2Al5Si5O2 · 6H2O; = thomsonit; nazwa zdyskredytowana

Bagrationit (1) = allanit

Bagrationit (2) – odmiana epidotu

Bahiait – skała magmowa głębinowa; odmiana piroksenitu oliwinowo–hornblendowego; zbudowana głównie z piroksenu (hipersten i augit w stosunku 10:1), oliwinu i hornblendy; ponadto w zniennych ilościach zawiera minerały kruszcowe i pleonast (ceylonit); występuje brzeżnej części intruzji piroksenitowej w prowincji Bahia (Brazylia)

Baieryn = columbit

Baikalit - substancja mineralna o wzorze chemicznym CaMg(SiO3)2; = diopsyd; nazwa zdyskredytowana

Baiyuneboit-(Ce) - substancja mineralna o wzorze chemicznym NaBaCe2(CO3)4F; = cordylit-(Ce); nazwa zdyskredytowana

Bajanchanit (bayankhanit) - substancja mineralna o wzorze chemicznym Cu3«8HgS3«5; nazwa zdyskredytowana

Bajkalit – zielony diopsyd napotkany w okolicy Sludianki nad jeziorem Bajkał (Rosja); wysoko ceniony kamień jubilerski

Bajkerynit – odmiana ozokerytu o temperaturze topnienia około 40oC

Bajkeryt – odmiana ozokerytu

Bajkowit – syntetyczny spinel MgTi2O4

Bakan – dawna nazwa sardu

Bakanom – dawna nazwa rodonitu

Bakelit – syntetyczna żywica fenolowa; w czystej postaci lekko żóltawa, szkłopodobna, z powodzeniem imitująca bursztyn

Bakhchisaraitsevit = bachczysarajcevit

Bal de feu – syntetyczny tytanian strontu; imitacja diamentu

Balagius średniowieczna nazwa kamieni szlachetnych prz\ypószczalnie odnosząca się do bladoczerwonych, pomarańczowych i różowych granatów, korundów, spineli, turmalinów lub topazów pozyskiwanych w okręgu Badachszan (Afganistan)

Balais – dawna nazwa ciemnoczerwonego rubinu

Balas – fioletowoczerwona odmiana rutylu

Balas–rubin (ballagier) – rożowoczerwony spinel; nazwa niepoprawna wywodząca się z rejonu Badachszan (Afganistan) w którym pozyskiwane spinele uważano za rubiny

Balavinskit - substancja mineralna o wzorze chemicznym Sr2B6O11 · 4H2O;

Baldaufit = hureaulit

Baldyt (melamonchikit) – skała magmowa żyłowa, lamprofirowa, zaliczana do monchikitów; zawiera fenokryształy augitu i rzadziej zserpentynizowanego oliwinu tkwiące w cieście skalnym złożonym z andezynu z licznymi mikrolitami augitu oraz ziarnami magnetytu i apatytu; występuje w formie dajek i neków w Big Baldy Mt. (Montana, Stany Zjednoczone)

Balipholit = balifolit

Balkanit = bałkanit

Ballagier – patrz balas–rubin

Ballas (ballascarbon, diament ballas) – mikroziarnista odmiana diamentu; zbliżony do carbonado; występuje w formie małych, owalnych bryłek będących promienistymi skupieniami kryształów; nie okazuje łupliwości; odporny na ścieranie; pozyskiwany głownie w RPA (kopalnie Jagersfontein i Premier) i Brazyli; wykożystywany w przemyśle do produkcji koronek i świdrów wiertniczych ballas - celistvá, houževnatá odm. diamantu z Brazilie aj.

Ballascarbon – patrz ballas

Ballesterosyt – odmiana pirytu z domieszkami Sn i Zn; być może mieszanina

Balomoryt – patrz biełomoryt

Baltimoreit – patrz baltimorit

Baltimorit (baltimoreit) – jasnożółta odmiana chryzotylu, pozyskiwany m. in. ze złoża bożenowskie koło Jekaterynburga oraz ałapajewskiego i rżewskiego

Balvraidyt – produkt przeobrażenia krzemianów zasobny w MgO; zbliżony do serpentynu

Balyakinit = bałyakinit

Baławinskit (balavinskit) – substancja o wzorze Sr2B6O11 4H2O?; nazwa zdyskredytowana (6) balavinskit (0.) SrzB6O11.4 H2O. Kryst. soum. ?, málo prozkoumaný minet:ál. d: 6,6(8) - 3,17(9) 1 938(10) - 1,116(9) - 1,052(8). Tvoři šedobilá zrn~ až 1 5 cm velká, albo drobné, jemnoz né konkrece jako vložky w anhydritu a dolomitu. Np,m,g - 1,519, 1,552, 1,561, 2V - velký. Vyskytl se na solném Iožisku Prikaspija u Kaspického moře (SSSR). ZVMQ 100, 87, 1971.(6).

Bałchaszyt – skała osadowa pochodzenia organicznego; odmiana węgla sapropelowego znad jeziora Bałchasz powstała w wyniku uwęglenia wodorostów; zbliżona do elaterytu

Bamlit = sillimanit; dawna nazwa, obecnie nieużywana

Banakit – skała magmowa wylewna; odmiana trachybazaltu podobna do absarokitu od którego różni się mniejszą zawartośią oliwinu i augitu; postać porfirowa; zawiera fenokryształy plagioklazu (andezyn–labrador) obrośnięte sanidynem oraz augitu i oliwinu tkwiące w trachitowym cieście skalnym złożonym z sanidynu, analcymu, biotytu, tlenków żelaza, apatytu, niekiedy kwarcu, leucytu i rzadziej nefelinu

Banatyt – skała magmowa zbliżona do granodiorytu, diorytu kwarcowego lub tonalitu; zbudowana z ortoklazu, andezynu, kwarcu, diopsydu, hornblendy, biotytu i hiperstenu oraz akcesorycznego cyrkonu, tytanitu i minerałów wtórnych; występuje w formie intruzji przecinającej łupki krystaliczne i wapienie w okolicy Moravicy (Banat)

Bandait – skała magmowa wylewna; pośrednia między bazaltem (zawiera fenokryształy labradoru) i dacytem (potencjalny kwarc ukryty w szkliwie); znana z wulkanu Bandai–San w Japonii

Banitoksyl – niebieskie kryształy benitoitu pozyskiwane w hrabstwie San Benito (Stany Zjednoczone)

Banket – skała osadowa okruchowa; odmiana zlepieńca; zbudowana z otoczaków krzemieni i pocięta żyłkami kwarcowymi, miejscami złotonośna; znana z RPA

Bannermanit (w/g Thompsona) - niedokładnie opisany tlenek wanadu; tworzy włókniste naskorupienia o barwie różowej

Bantam – ciężkie frakcje mineralne w koncentacie urobku górniczego zawierającego diamenty; nazwa stosowana w obrocie diamentami

Baramit – skała metamorficzna; odmiana serpentynitu magnezytowego; zbudowana z minerałów z grupy serpentynu (43%), skupień magnezytu (36%) i chromitu (2%), oraz opalu i chalcedonu (19%); produkt serpentynizacji lherzolitu; znana z kopalni Baramina (Egipt)

Barattyt – dawna obecnie nieużywana nazwa serpentynu

Barbaresco – nazwa jednego z gatunków czerwonego koralu śródziemnomorskiego; zwykle dotyczy jego gałązek

Barbieryt – jednoskośny skaleń potasowy z Kragerö lub mikropertyt mikroklinowy

Bárcenit - substancja mineralna zawierająca Ca, Fe, Hg, Sb, O i S; mieszanina stibikonitu i cynobru; nazwa zdyskredytowana

Barcevicit - patrz barkevikit; nazwa zdyskredytowana

Bardiglion = anhydryt

Bardolit - substancja mineralna zawierająca przypuszczalnie K, Fe, Mg, Al, Si i O; przypuszczalnie odmiana stilpnomelanu; nazwa zdyskredytowana

Barettyt – minerał z grupy serpentynu

Barikalcyt = barytokalcyt

Bariohitchcockit = gorceixyt

Bariomicrolit = bariomikrolit

Barioorthojoaquinit = barioortojoaquinit

Bariopyrochlor = bariopirochlor

Barium phlogopit - zobacz: flogopit barowy

Flogopit barowy (barium phlogopit) - substancja mineralna o wzorze chemicznym (K,Ba)Mg3(Si,Al)4O10(F,OH)2; nazwa zdyskredytowana

Barium-alumopharmacosiderit - zobacz: barium-alumofarmakosyderyt

Barium-alumofarmakosyderyt (barium-alumopharmacosiderit) - substancja mineralna o wzorze chemicznym BaAl4(AsO4)3(OH)5 · 5H2O; nazwa zdyskredytowana

Bariumanemousyt – anortyt barowy

Bariumaragonit = alstonit

Bariumautunit = uranocircyt

Bariumbannisterit – substancja o wzorze (K,H3O)(Ba,Ca)(Mn2+,Fe3+,Mg)21(Si,Al)32O80

Bariumbrewsterit patrz brewsterit–Ba

Barium-fosfouranylit (barium-phosphuranylit) - substancja mineralna o wzorze chemicznym BaUO2)4(PO4)2(OH)8 · 8H2O; = bergenit; nazwa zdyskredytowana

Barium-heulandyt - substancja mineralna o wzorze chemicznym (Na,Ba,Ca)3(Si,Al)18O36 · 12H2O; nazwa zdyskredytowana

Bariummuskowit – eollacheryt i muskowit barowy

Bariumnefelin – syntetyczny Ba[Al2Si2O6]

Bariumparisyt = cordylit–(Ce)

Barium-pharmacosiderit = barium-farmakosyderyt

Bariumprideit – prideit barowy

Barium-phosphuranylit - zobacz: bariumfosfuranylit

Bariumuranofan – zapewne barowy analogan beta–uranofanu

Barium-zinc alumopharmocosiderit - zobacz alumofarmakosyderyt barowo-cynkowy

Barkevicyt - substancja mineralna o wzorze chemicznym Ca2(Fe,Mg,Al)5(Si,Al)8O22(OH)2; = ferrohornblenda; nazwa zdyskredytowana

Barkevikit - substancja mineralna o wzorze chemicznym Ca2(Fe,Mg,Al)5(Si,Al)8O22(OH)2; = ferrohornblenda; nazwa zdyskredytowana

Barklyit – odmiana rubinu

Barneit – patrz bekinkinit

Barnhardtyt – chalkopiryt częściowo przeobrażony w chalkozyn i covellin

Baroda gem – bezbarwne szkło od spodu posrebrzane lub pokrywane metalową folią; imitacja kamieni szlachetnych

Barolit (1) = witheryt

Barolit (2) – skała osadowa; odmiana batytoluitu zawierająca baryt i celestyn pochodzenia chemicznego

Baroselenit = baryt

Barracanit – odmiana kubanitu

Barrandyt – niedokładnie poznany fosforan Al i Fe; być może kryształy mieszane szeregu strengit–waryscyt.

Barringeryt–(Fe) (barringeryt żalazowy, ironbarringerit) = barringeryt

Barringtonit - substancja mineralna o wzorze chemicznym MgCO3 · 2H2O; nazwa nie zaaprobowana przez IMA

Barsanovit - substancja mineralna zawierająca Na, Ca, Fe, Mn, Zr ,Si i O; = eudialit; nazwa zdyskredytowana

Barshawit (barszawit) – skała magmowa żyłowa; odmiana mikromonzosyenitu analcymowo–nefelinowego; zawiera fenokryształy barkevikitu (pryznmatyczne lub igiełkowe) i augitu tytanowego tkwiące w cieście skalnym złożonym z ortoklazu, andezynu, nefelinu i analcymu oraz akcesorycznego magnetytu i apatytu; występuje w formie małych intruzji tnących wapienie karbońskie w Barshaw (Szkocja, Wielka Brytania)

Barsowit = anortyt

Barszawit – patrz barshawit

Bartholomit – produkt przeobrażenia pirytu, zapewne zanieczyszczony ferronatryt

Barthyt = austinit

Baryomikrolit - bariomikrolit

Baryoortojoaquinit = barioortojoaquinit

Baryopirochlor = bariopirochlor

Baryumfarmakosideryt = bariumfarmakosyderyt

Barytbiotyt - substancja mineralna o wzorze chemicznym (K,Ba)Mg3(Si,Al)4O10(OH)2; nazwa zdyskredytowana

Baryt ołowiowy – patrz hokutolit

Baryt piaskowy – baryt zawierający 50–65% ziarn piasku

Barythedyfan – mimetesyt wapniowo–barowy z Vermin

Barytin = baryt

Barytkreuzstein - substancja mineralna o wzorze chemicznym (Ba,K)(Si,Al)8O16 · 6H2O; = harmotom; nazwa zdyskredytowana

Barytocalcit (neotyp) = barytokalcyt

Barytocelestyn – kryształy mieszane baryt BaSO4–celestyn SrSO4 236

Barytofyllit = chlorytoid

Barytolamprophyllit = barytolamprofyllit

Barytolit – skała osadowa zawierająca ponad 50% barytu

Barytokalcyt – minerał lub mieszanina barytu i kalcytu

Barytostrontianit (barytstrontianit) – mieszanina barytu i strontianitu

Barytstrontianit – patrz barytostrontianit

Barytyt = baryt

Barzowit – anortyt z pegmatytów korundowych Uralu (Rosja)

Barzowitowa skała – skała magmowa; odmiana pegmatytu korundowego podobna do kysztynitu; zbudowana z korundu i anortytu (barzowit); znana z Uralu (Rosja)

Basaltic hornblende - zobacz: hornblenda bazaltowa

Basaltyn - substancja mineralna zawierająca Ca, Mg, Fe, Si, Al, O i OH; mieszanina oksyhornblendy i augitu; nazwa zdyskredytowana

Basaltkainit (anhydrokainit) – substancja o wzorze KCl . MgSO4; produkt dehydratacji w strefie kontaktu z bazaltem

Basaluminit - substancja mineralna o wzorze chemicznym Al4SO4(OH)10 · 5H2O; = felsöbanyait; nazwa zdyskredytowana

Basanit (jaspis czarny, lydian stone) – aksamitnoczarna odmiana jaspisu (lidytu) ukazująca subtelne jaśniejsze słoje; pozyskiwany głównie w Karolinie Północnej (Stany Zjednoczone); niepolerowane płytki twego surowca są używane jako kamienie probiercze

Basanomelan – odmiana ilmenitu tworząca osobniki o kształcie krzyża żelaznego

Basiceryn = bastnäsyt

Basiliit - substancja mineralna zawierająca Mn i O; mieszanina hausmannitu i feitknechitu; nazwa zdyskredytowana

Basonit - substancja zawierająca przypuszczalnie K, Mg, Fe, Al, Si i O; nazwa zdyskredytowana

Basobismutyt = bismutyt

Bassanit wysokotemperaturowy - substancja o wzorze chemicznym CaSO4 . 0,5H2O

Bastard – zmętniała dobrze polerująca się odmiana bursztynu zawierająca szczątki roślinne i zwierzęce

Bastard–ivory – odmiana kości słoniowej słoni tajlandzkich, o pięknej, wyrazistej teksturze i żółtobiałej barwie

Bastard–szmaragd – zielona odmiana chryzotylu

Bastinit – hureaulit litowy

Bastnaesit–(Ce) = bastnäsyt–(Ce)

Bastnaesit–(Le) = bastnäsyt–(Le)

Bastnaesit–(Y) = bastnäsyt–(Y)

Bastnäsyt = bastnäsyt–(Ce)

Bastnäsyt-(Nd) = hydroksylbastnäsyt-(Nd)

Bastonit - substancja mineralna zawierająca K, Mg, Fe, Al, Si i O; = biotyt; nazwa zdyskredytowana

Bastyt - substancja mineralna zawierająca Mg, Si i O; pseudomorfozy minerałów serpentymowych (lizardyt) i talku po bronzycie lub być może antofyllit; barwa zielona podobna do barwy porów; występuje m. in. w Baste w pobliżu Bad Harzburg (góry Harz, Niemcy), Austrii i Mogoc Stone Tract (Birma); znany m. in. z Woliborza koło Kłodzka; kamień jubilerski; szczególnie cenione są okazy zawierające wrostki goethytu i hematytu, które po oszlifowaniu dają piękny efekt asteryzmu; nazwa zdyskredytowana

Batavit - substancja mineralna o wzorze chemicznym Mg ,3(Mg,Al)3(Si3Al)O10(OH)2 · 4H2O; nazwa zdyskredytowana

Batcheloryt – muskowit chromowy

Bathiosyt – BaS2O3 H2O; znaleziony we wspólczesnych żużlach

Bathvillit – kopalna żywica z bogheadu szkockiego

Batrachit – odmiana monticellitu

Batukit – skała magmowa wylewna zaliczna do foidytów; odmiana melanoleucytytu oliwinowego; postać porfirowa; struktura drobnoziarnista; zawiera fenokryształy augitu i oliwinu tkwiące w cieście skalnym złożonym z augitu (69%), oliwinu (16%), leucytu (12%), magnetytu (3%) i apatytu; znana z Batuku na Celebresie

Batukit (melaleucytyt oliwinowy) – skała magmowa wylewna zaliczana do foidytów;

Batwillit – osad bitumiczny podobny do asfaltu

Bauchit – skała metamorficzna składem chemicznym odpowiadająca fajalitonośnemu monzonitowi kwarcowemu; struktura gruboziarnista; zbudowana z plagioklazu, kwarcu, biotytu, mikroklinu, hastingsytu, eulitu, klinopiroksenu i fajalitu; produkt przeobrażenia granitu hornblendowo–biotytowego stanowiący najwyższe stadium charnockityzacji; znana z Bauchi (Nigeria)

Baudisseryt – mieszanina zasobna w magnezyt

Baueryt – patrz metabiotyt

Baulit – patrz krablit

Baumhauerit = baumhaueryt-2a

Baumit - substancja mineralna o wzorze chemicznym (Mg,Mn,Fe,Zn)3(Si,Al)2O5(OH)4; caryopilit cynkowy lub grenalit cynkowy (myć może mieszanina); jesnoskośny; jest kalně zielony, w przechodzącym świetle przezroczysty, brązowo żółte barvy. Nm = 1,598. Ve Frank1inu (New Jersey) tvoři až 25 cm wielkości masy s willemitem a kalcitem. rzadki (5); nazwa zdyskredytowana

Bauxit – patrz boksyt

Bawole oko (1) - odmiana  tygrysiego lub sokolego oka o barwie ciemnoczerwonej uzyskiwanej przez  wyprażanie surowca; w wysokiej temperaturze włókna krokidolitu ulegają rozkładowi przechodząc w czerwone tlenki żelaza; naturalne kamienie o takiej barwie spotyka się rzadko.

Bawole oko (2) – patrz bycze oko

Bayankhanit - zobacz: bajanchanit

Bayat – zielony jaspis z Kuby

Baykovit = bajkovit

Bazalt – skała magmowa wylewna lub hipabisalna, odpowiednik gabra; czarny lub prawie czarny, przeobrażony staje się brunatny lub ciemnozielony; wietrzejąc rozpada się na gruz (bazalt kokkolitowy); postać przeważnie porfirowa, afanitowa do gruboziarnistej; zawiera fenokryształy plagioklazu (labrador–bytownit), piroksenu (augit), niekiedy chryzolitu, skorodowanego amfibolu (kearsutyt, hornblenda bazaltowa), zresorbowanego biotytu lub kwarcu tkwiące w cieście skalnym złożonym z plagioklazu (labrador–bytownit w porównaniu do fenokryształów nieco zubożony w cząsteczkę anortytową), piroksenu, oliwinu (fajalit przeobrażony w iddingsyt, chloryt, kalcyt i inne minerały wtórne) oraz akcesorycznego magnetytu, ulvöspinelu, ilmenitu, rzadziej hematytu, pirytu i grafitu; ponadto w zmiennych ilościach zawiera analcym, anortoklaz, apatyt, haüyn, cristobalit, leucyt, melilit, monticellit, nefelin, ortoklaz, perowskit, pikotyt, rhönit, rutyl, trydymit, tytanit, liczne minerały wtórne i szkliwo, niekiedy andezyn, anortyt, bronzyt, enstatyt, grafit, hipersten, łyszczyki, nosean lub oligoklaz; pochodzenie magmy bazaltowej nie jest jasne

Bazalt analcymowy (analcymit oliwinowy) – odmiana bazaltu zasobna w analcym

Bazalt andezynowy – patrz hawait

Bazalt esseksytowy – alkaliczna odmiana bazaltu zawierająca fenokryształy plagioklazu (bytownit–andezyn), augitu tytanowego i oliwinu tkwiące w cieście skalnym złożonym z plagioklazu (bytownit–labrador) z wtrąceniami magnetytu, apatytu i nefelinu

Bazalt haüynowy – patrz haüynofir lub bazanit

Bazalt hiperstenowy – patrz alboranit

Bazalt kokkolitowy –gruz bazaltowy powstały w wyniku wietrzenia law bazaltowych

Bazalt księżycowy – skała magmowa wylewna występująca na powierzchni Księżyca; zbudowana z augitu plagioklazu (bytownit) i ilmenitu; odznacza się podwyższoną zawartością Zr i pierwiastków ziem rzadkich

Bazalt labradowowy – bazalt zwyczajny

Bazalt leucytowy (leucytyt oliwinowy) – odmiana bazaltu zasobna w leucyt

Bazalt magnetytowy – patrz arapahit

Bazalt magmowy – prawdopodobnie odmiana limburgitu; zawiera fenokryształy oliwinu i augitu tkwiące w szkliwie lub mikrofelsytowym cieście skalnym; nazwa nieużywana

Bazalt melafirowy – patrz bazalt oligoklazowy; nazwa nieużywana

Bazalt melilitowy – patrz melilityt; nazwa nieużywana

Bazalt nefelinowy (nefelinit oliwinowy) – odmiana bazaltu zasobna w nefelin

Bazalt oligoklazowy (bazalt melafirowy) – patrz mugearyt

Bazalt oliwinowy – patrz bazanit

Bazalt ortoklazowy – patrz trahybazalt, ciminit lub absarokit

Bazalt peperinowy – tuf bazaltu leucytowego; nazwa nieużywana

Bazalt pikrytowy (melabazalt oliwinowy) – odmiana bazaltu zaiwrająca fenokryształy oliwinu i mniej licznego augitu tkwiące w cieście skalnym złożonym z labradoru, magnetytu i szkliwa

Bazalt tefrytowy – skała magmowa zbudowana głównie z plagioklazu; w podrzędnych ilościach zawiera magnetyt, apatyt i szkliwo

Bazaltyn – mieszanina oksyhornblendy i augitu

Bazaltyt (1) – melafir lub porfir z Dolnego Śląska

Bazaltyt (2) – bazalt bezoliwinowy

Bazaltyt (3) – bazalt

Bazanit (bazalt oliwinowy, tefryt oliwinowy) – skała magmowa wylewna spokrewniona z tefrytem od którego różni się zawartością oliwinu (powyżej 5%); postać porfirowa, migdałowcowa; zawiera fenokryształy plagioklazu (najczęściej labrador lub bytownit, rzadziej anortyt), foidów (analcym, haüyn, leucyt, nefelin, nosean, sodalit) często przeobrażoych w zeolity i skapolity, augitu bazaltowego lub augitu egirynowego, hornblendy bazaltowej, arfvedsonitu, biotytu i oliwinu tkwiących w nielicznym drobnoziarnistym rzadziej szklistym cieście skalnym złożonym z młodszej generacji minerałów tworzących fenokryształy oraz skalenia potasowego; akcesorycznie występuje tytanit, perowskit, melanit, spinel chromowy

Bazanit nefelinowy – patrz atlantynit

Bazawłukit (bazułukit) – skała metamorficzna pochodzenia metasomatycznego; średnioziarnista; zbudowana z albitu, skalenia (hialofan–celsjan), kwarcu, alkalicznego amfibiolu, minerałów wtórnych i innych; produkt metasomatycznego przeobrażenia amfibolitów, migmatytów i granitów; znana z doliny Bazawłuka (Ukraina)

Bazhenovit = bażenovit

Bazułukit – patrz bazawłukit

Bazylejska chścielnica – nieoszlifowane bliźniaki kryształów staurolitu w kształcie krzyża

Bebedouryt (bebeduryt) – skała magmowa głębinowa; odmiana jacupirangitu biotytowego; zbudowana głównie z augitu egirynowego (54%) i biotytu (21%); w podrzędnych ilościach zawiera perowskit (14%) i tytanomagnetyt (10%) a akcesorycznie apatyt, sanidyn i oliwin (w sumie 1%); znana z Bebedouro (Brazylia)

Bebeduryt – patrz bebedouryt

BC jade (jade–BC) – nefryt z Kolumbi Brytyjskiej

Beaconit – włóknista odmiana talku

Beaumontyt = heulandyt; nazwa zdyskredytowana

Beccaryt – oliwkowozielony cyrkon ze Sri Lanki

Bechilit – mieszanina zasobna w borany Ca

Beckelit = britholit–(Ce)

Beckeryt – żywica kopalna, zbliżona do bursztynu

Bedenit – hornblenda żelazowo–aktynolitowa; nazwa zdyskredytowana

Bediasyty – naturalne szkliwo (tektyty) odmiana georgiaitów; występuje w stanie Teksas (Stany zjednoczone)

Beegeryt – zasobna w Bi anizotropowa odmiana galeny; jego obecność sygnalizowano z utworów

Beekit (agat koralowy) – chalcedonowe pseudomorfozy po muszlach, koralach itp.

Beekit (agat koralowy) –  pseudomorfozy chalcedonu po koralowcach

Beerbachit (berbachit) – skała o strukturze drobnoziarnistej, aplitowej; cukrowata; zbudowana z bytownitu, diallagu i oliwinu; w niewielkich ilościach występuje hipersten, brunatna hornblenda, magnetyt, ilmenit i piryt; geneza beerbachitu jest dyskusyjna; uważa się go m. in. za mikrogabro, ksenolit innej skały wyniesionej z głębi Ziemi przez magmę gabrową, fragment skały osadowej zmetamorfizowanej przez intrudującą magmę gabrową  lub odmianę hornfelsu; występuje w gabrze w Beerbach (Odenwald, Niemcy)

Befamanit – zbliżony do thortveitytu

Beffanit (beffonit) = anortyt

Beffonit – patrz beffanit

Beforsyt (biforsyt) – skała magmowa żyłowa zaliczana do karbonatytów; żyłowy odpowiednik rauhaugitu; zbudowana głównie z drobnoziarnistego dolomitu; zawiera również biotyt, oraz nieznaczną ilość barytu, ilmenitu i pirotynu

Beilstein – nefryt lub jadeit

Bekeryt – brunatna matowa odmiana bursztynu

Bekinkinit (barneit) – skała magmowa głębinowa lub żyłowa; odmiana melateralitu barkevikitowego; zbudowana głównie z barkevikitu (66%) w podrzędnych ilościach zawiera augit tytanowy (12%), zwykle zanalcymizowany nefelin oraz nieliczny oliwin i biotyt a aksesorycznie plagioklaz (andezyn–labrador, anortoklaz), magnetyt, apatyt i tytanit; znana z góry Bekinkina (Madagaskar)

Belgit = willemit

Belioculus – barwny chalcedon o rysunku podobnym do oka; nazwa obecnie niestosowana

Belkovit = biełkowit

Belovit = talmessyt; nazwa zdyskeredytowana

Bellit – mimetesyt zawierający [PO4], [SiO4], [CrO4] i H, bellit (0.) Pb,o(crO4)3(SiO4)3Clz(7.5.2). Hex. Q, c, - 10,13, 7.39. d (synt.): 4,2(4) - 3,04(10).3,00(10) - 2,94(6). Tvoři až 3 mm dlouhé Jehhčky, někdy sametové povlaky. jest čcrv~ný, oranž.ový či žl.tý, rysa n8Žloutlý, przeświecającyaž průSVltný, diamentowy Iesk1ý. T - 2,5. h - 5,5. Ne,Q 2,14, 2,16, (-). Nalezen na dole Magnet-Silver w Tasmánii (Aust.). Hintze E 1, 62-63, 1938; BM 103, 474, 1980. (6).

Beloeilit (syenit sodalitowy) – skała magmowa głębinowa należąca do grupy foidolitów; odmiana tawitu skaleniowego; zawiera duże kryształy sodalitu, rzadziej nefelinu tkwiące w drobnoziarnistej masie złożonej z oligoklazu, ortoklazu oraz rzadkiego egirynu, apatytu, magnetytu i wtórnych zeolitów; znana z Beloeil (Kanada)

Belonesyt = sellait

Belonit (1) = aikinit

Belonit (2) – pręcikowate wrostki w obsydianie, mogące wpływać na specyficzną, nieco odmienną barwę obsydianowego kociego oka

Belovit-(Ce) = biełovit-(Ce)

Belovit-(La) = biełovit-(La)

Belugit – skała magmowa głębinowa o składzie mineralnym pośrednim między diorytem i gabrem; znana znad rzeki Beluga (Alaska, Stany Zjednoczone); nazwa nieużywana

Belyankinit = bieljankinit

Bemmelenit – koloidalny węglan Fe

Bendegit – patrz żelazo meteorytowe

Benmoreit – skała magmowa wylewna podobna do mugearytu od którego różni się obecnością anortoklazu;znana z Benmore w Szkocji (Wielka Brytania)

Bentonit – skała osadowa okruchowa; ilasty produkt przeobrażenia szkliwa wulkanicznego w tufach wulkanicznych; tekstura bezładna lub kierunkowa; zbudowany głównie z montmorillonitu lub pakietów mieszanych montmorillonit/illit; w podrzędnych ilościach może zawierać beideit i inne minerały ilaste, kwarc, skalenie, biotyt, chloryt, zeolity i relikty szkliwa; posiada silne właściwości adsorbcyjne; łatwo pęcznieje

Berbachit – patrz beerbachit

Berbeszyt – skała magmowa żyłowa; odmiana mikroesseksytu; postać porfirowa; zawiera fenokryształy andezynu, ortoklazu, nefelinu i augitu tytanowego z obwódką egirynu, tkwiące w drobnoziarnistym cieście skalnym złożonym z tych samych składników oraz apatytu, tlenków żelaza i niewielkiej ilości szkliwa; znany znad rzeki Beresz na Syberii (Rosja)

Berengelit – zapewne żywica kopalna

Beresofit – patrz berezowit

Berezyt – odmiana piaskowca zawierająca do 20% serycytu oraz domieszkę rutylu i pirytu; produkt późnych przeobrażeń hydrotermalnych; znana ze złoża Berezowskoje na Uralu (Rosja)

Berezowit (beresofit) – kryształy mieszane krokoitu i cerusytu o barwie ciemnopomarńczowej; napotkany w Bieriezowsku (Rosja); poszukiwany kamień jubilerski

Berezowskit– odmiana chromitu cechująca się stosunkiem Fe:Mn = 1:1

Bergachs - substancja zawierająca Ca,Mg,Si,O,OH; nazwa zdyskredytowana

Bergalit (1) – pseudomorfozy mordenitu po menilicie; także nazwa skały

Bergalit (2) (lamprofir melilitowy) – skała magmowa żyłowa z grupy polzenitu; odmiana mikromelilitolitu haüynowego; postać porfirowa; zawiera fenokryształy melilitu (35%), haüynu (20%), biotytu (13%) i rzadziej augitu tkwiące w cieście skalnym zbudowanym z tych samych składników oraz nefelinu (10%), magnetytu, perowskitu, apatytu, szkliwa (15%) i wtórnego kalcytu; znany z Kaisersthul w Badenii (Niemcy)

Bergeisch - substancja zawierająca Ca,Mg,Si,O,OH; nazwa zdyskredytowana

Bergflachs – patrz azbest amfibolowy

Bergfleisch – patrz azbest

Berghaar - substancja zawierająca Ca,Mg,Si,O,OH; nazwa zdyskredytowana

Berghaut – patrz azbest; nazwa zdyskredytowana

Bergholz – patrz azbest; nazwa zdyskredytowana

Bergkork - substancja zawierająca Ca,Mg,Si,O,OH; nazwa zdyskredytowana

Bergmahagoni – patrz Mountain mahogany

Bergmannit = natrolit; nazwa zdyskredytowana

Bergmaschit – patrz bergmaskit

Bergmaskit (bergmaschyt) = hastingsyt; nazwa zdyskredytowana

Bergpapier – patrz azbest; nazwa zdyskredytowana

Bergwolle – patrz skóra górska; nazwa zdyskredytowana

Berigem – syntetyczny, szarożółty spinel

Beril azur = cyanit

Berilo bocade fogo (berylowa góra ognia) – odmiana berylu o barwie żółtawoczerwonej, pozyskiwana w Santa maria do Suacui (Minas Gerais, Brazylia)

Beringit – skała magmowa wylewna; odmiana melatrachitu ortoklazowo–albitowego; zawiera fenokryształy barkevikitu (58%) oraz pojedyńcze ziarna kwarcu, magnetytu i apatytu (4%) tkwiące w drobnoziarnistym cieście skalnym  złożonym z albitu (27%) i ortoklazu (13%); znana z wysp Beringa (Arktytka)

Berlauit = delessyt

Bermudyt – skała magmowa wylewna zaliczana do foidytów; odmiana nefelinitu biotytowego; zawiera drobne fenokryształy biotytu (45%) tkwiące w cieście skalnym złożonym ze zanalcymizowanego nefelinu (45%), augitu tytanowego (5%) i sanidynu oraz występujących akcesorycznie: magnetytu, ilmenitu i tytanitu; znana z Southamptom na Bermudach (Wielka Brytania)

Bernat – tworzywo sztuczne imitujące bursztyn; inkluzje owadów i szczątków roślin mają wskazywać na naturalne pochodzenie tego materiału i podnosić jego wartość handlową

Berneit – ciemnoniebieski lazuryt z Brazylii

Berndtyt - wyróżniono dwa politypy: berndtyt-2T lub berndtyt-4H

Bernonit – niedokładnie zbadany hydrat Al i Ca

Bernstein – patrz bursztyn

Berondryt – skała magmowa głębinowa zaliczana do melateralitu; zbudowana z listewkowego lamproitu (44%), augitu tytanowego (18%) labrador z odwódkami ortoklazu (25%) i nefelin (7%); w ilościach akcesorycznych występują tlenki żelaza i apatyt; jej wylewnym odpowiednikiem jest mafrait; znana z Berondra (Madagaskar)

Berthonit – patrz bertonit

Bertonit (berthonit) = bournonit

Beryl Adachi (Adachi beryl) – syntetyczny dwubarwny beryl wyglądem przypominający przekrojonego arbuza; na rynku jubilerskim od 1979 roku

Beryl arbuzowy – patrz beryl adachi

Beryl Barbara – zielony beryl z kopalni Barbara koło Leydsdorp (RPA)

Beryl gwiaździsty – określenie najczęściej stosowane do niezwykle rzadkich brązowych beryli z Governador Valadares (Minas Gerais, Brazylia) i czarnych beryli z Alto Ligonha (Mozambik); zawierają odpowiednio zorientowane kryształki ilmenitu nwywołujące po oszlifowaniu efekt gwiazdy

Beryl mahagoni – patrz mountain mahogany

Beryl różowy – patrz morganit

Beryl zielony (mint beryl) – jasnozielony beryl pozyskiwany w Salininha w pobliżu Pilo Arcado w stanie Bahia (Brazylia)

Beryl złocisty – patrz heliodor

Berylit – syntetyczny różowy beryl lub spinel

Berylliumsodalit – pdawna nazwa obecnie nieużywana

Beryllosodalit = tugtupit; nazwa zdyskredytowana

Berylowa góra ognia – patrz Berilo bocade fogo

Bessmertnovit = bezsmiertnowit

Besztauit (besztaunit) – keratofir kwarcowy z góry Besztau (Kazachstan); nazwa nieużywana

Besztaunit – patrz besztauit

Beta-domeykit = domeykit-β

Beta-fergusonit-(Ce) = fergusonit-β-(Ce)

Beta-fergusonit-(Nd) = fergusonit-β-(Nd)

Beta-fergusonit-(Y) = fergusonit-β-(Y)

Beta - Quartz = kwarc-β

Beta-roselit = roselit-β

Beta-sulphur = siarka-β

Betekhtinit = bietechtinit

Bexoid (celanese, celastoid, cellomond, cellon, erinofil, isoflex, lumarith, plastacele, rhodoid, tenix, utilex, windolit) – bezbarwna acetyloceluloza; odpowiednio barwiona służy jako imitacja kamieni szlachetnych i ozdobnych, głównie bursztynu, kości słoniowej, turkusu i szylkretu

Beyrichit – być może violaryt

Bezowit – mieszanina krokoitu i cerusytu

Bhresckit – niedokładnie poznany jabłkowozielony uwodniony krzemian Fe i Ca

Bialit = wavellit; nazwa zdyskredytowana

Białe złoto – patrz elektron

Biały szafir – patrz leukoszafir

Biaxial mica - substancja o wzorze chemicznym KAl2(Si,Al)4O10(OH)2; nazwa zdyskredytowana

Biberyt (biebryt) = bieberyt

Bibliolit (skała książkowa) – laminowany łupek krystaliczny

Bidalotyt = gedryt; nazwa zdyskredytowana

Bielenit – odmiana lherzolitu; zbudowana z oliwinu, enstatytu i diallagu; składnikami akcesorycznymi są: chromit, magnetyt, ilmenit i tytanit; znana z doliny rzeki Białej w Górach Bialskich (Polska)

Bielica – odbarwiona gleba powstająca w wyniku wyługowania z innych rodzajów gleb węglanów oraz wodorotlenków żelaza i manganu przez kwasy humusowe; tworzy się w klimacie umiarkowanie wilgotnym

Bieljankinit manganowy (manganbjeljankinit) – bieljankinit–Mn

Bieljankit = creedyt

Bielzyt – zapewne żywica kopalna

Biełomoryt (belomorit) – oligoklazowy kamień księżycowy z nad brzegu Morza Białego

Biełowit = talmessyt

Biełowit arsenowy = talmessyt

Biforsyt – patrz beforsyt

Bigwoodyt – skała magmowa głębinowa zaliczana do grupy syenitu alkaliczno–skaleniowego; postać średnioziarnista; zbudowana z mikropertytu mikroklinowego, mikroklinu i albitu; zawiera smugi minerałów ciemnych (augit egirynowy, hornblenda i biotyt); sporadycznie występuje również nefelin, apatyt, kalcyt i tlenki żelaza; znana z Bigwood w Ontario (Kanada)

Biharyt – zbliżony do agalmatolitu

Bijvoetyt = bijvoetyt–(Y)

Biksbit – patrz bixbit

Bildstein - substancja zawierająca Al,Si,O,H2O (?); nazwa zdyskredytowana

Bilibinit – zapewne metamiktyczna odmiana coffinitu

Billitonity – naturalne brązowoczarne szkliwo (tektyty) z grupy australitów; występuje na wyspie Billington położonej pomiędzy Sumatrą i Borneo (Indonezja)

Bimssand – patrz piasek pumeksowy

Bineit – patrz congressyt

Binghamit – kwarc z licznymi wrostkami goethytu pozyskiwany w Bingham w stanie Utah (Stany Zjednoczone); odpowiednio oszlifowany może dawać piękny efekt kociego oka

Binnit (1) – tennantyt srebrowo–cynkowy; sygnalizowany z dolnośląskich łupków miedziowych

Binnit (2) = sartoryt

Biotyn = anortyt

Biotyt - K(Mg,Fe)3[(OH,F)2|AlSi3O10];

Biphosphammit = bifosfammit

Biphosphammit – niedokładnie określony podwójny fosforan amonu z guana

Birmit (burmit) – odmiana bursztynu występująca w Birmie; żółtawoczerwony do czerwonobrunatnego

Birunit – niedokładnie określony krzemian, węglan i siarczan Ca odmienny od thaumasytu

Bisbeeit – dobrze skrystalizowana chryzokola; nazwa zdyskredytowana bisbeeit (g. bisbiit) CuSi03. H2O? Pochybný minerál, patmě z části plancheit a z části chryzokol. AM 57, 1005, 1972.

Bishopvillit – patrz shepardyt

Bismutauryt (1) = matildyt

Bismutauryt (2) – złoto bismutowe

Bismuth (wismut) = bizmut rodzimy

Bismuthinit = bismutynit

Bismuthramdohrit = ramdohryt bizmutowy, AgxPb3–x(Sb,Bi)2+xS6

Bismutolampryt = bismutynit

Bismutomicrolit = bismutomikrolit

Bismutoniobit – hipotetyczny BiNbO4

Bismutoplagionit = cannizzaryt

Bismutopyrochlor = bismutopirochlor

Bismutosferyt (bismutosphaeryt) = bismutyt

Bismutosmaltyn – skutterudyt bizmutowy

Bismutosphaeryt – patrz bismutosferyt

Bismutostibiconit = bismutostibikonit

Bismutyn = bismutynit

Bistagit – żółtobrązowa lub czerwonawobrązowa odmiana diopsydu; pozyskiwany ze żwirów złotonośnych w okręgach Akuressa, Balangoda, Deniyaya i Ratnapura (Sri Lanka)

Biszofit = bischofit

Bitepalladinit – (Pd,Pt,Ni)(Te,Bi)2, poddany w wątpliwość, być może zbliżony do ugandytu

Biteplapalladit = merenskyit; nazwa zdyskredytowana

Biteplatinit = monczeit; nazwa zdyskredytowana

Bittepalladyt – odmiana merenskyitu

Bitteplatynit – monczeit platynowy i merenskyit platynowy

Bitumen – patrz bituminy

Bituminy (bitumen) – mieszanina naturalnych substancji pochodzenia organicznego

Bixbit (biksbit) – agrestowoczerwonawa do purpurowej odmiana berylu; pozyskiwany w górach Thomas (Wah Wah) w stanie Utah (Stany Zjednoczone); niezwykle ceniony kamień szlachetny, jednak ze względu na liczne spękania kryształów rzadko spotykany w biżuterii

Bizmutyn – bismutynit

Bjełkit = cosalit

Blackjack = sfaleryt

Blackmoryt – czerwonawożółty opal z Montany (Stany Zjednoczone)

Blakeit (1) – niedokładnie poznany uwodniony siarczan żelaza lub coquimbit

Blakeit (2) – niedokładnie poznany tellurek Fe blakeit ( 0. blejkit) Fel(TeO3)3 ?, málo prozko. maný nerost. d: 5,4(5) - 4,2(5) - 3,33(7)3,0O(10) - 2,54(9) - 1,69(5). masywny, jako mikroskopowo naskorupienia. jest sytě czerwonobrązowy, rysa žlutobrązowy, matowy. prawie izotropni s N = około 2,16. h - 3,1. Typové naleziště jest oxidačni pásmo žil w Goldfieldu (Nevada) s emmonsitem a mackayitem w pseudomorfózáchpo telluru. AM 29. 211-225, 1944. (6).

Blakeit (3) – zirkelit niobowy

Blanchardyt = brochantyt; nazwa zdyskredytowana

Blanfordyt – egirynaugit manganowy; nazwa zdyskredytowana

Blankier – biała lub żółta silnie świecąca odmiana bursztynu

Blastonit – odmiana fluorytu zawierająca dommieszkę kwarcu

Blatterin = nagyagit

Blätterzeolith - substancja zawierająca Na,Ca,Al,Si,O,H2O; nazwa zdyskredytowana

Blaueisenstein – patrz krokidolit

Blauspat = lazulit

Blei = ołów

Bleiglanz = galena

Bleinier – patrz bleinieryt

Bleinieryt (bleinier) = bindgeimit

Bleirosyt = beudantyt

Blenda = sfaleryt; nazwa zdyskredytowana

Blenda cynkowa (schalenblende, zincblende) – sfaleryt lub mieszanina sfalerytu i wurtzytu

Blenda rogowa = chlorargyryt

Blenda rubinowa – odmiana sfalerytu lub proustytu

Blenda skorupowa (schalenblende) – odmiana blendy cynkowej

Blenda smolista – patrz nasturan

Blenda uranowa (pehblende) – częściowo przeobrażony uraninit

Blockit – penroseit lub inny selenek

Bloedit = blödyt; nazwa zdyskredytowana

Bloferyt = hedenbergit

Blomstrandin = aeschynit–(Y) lub prioryt

Blomstrandyt (1) = uranpirochlor

Blomstrandyt (2) – patrz prioryt; nazwa zdyskredytowana

Bloodshot iolit – cordieryt zabarwiony na czerwono licznymi wrostkami hematytu lub goethyru; pozyskiwany w Babati (Tanzania)

Bloodstone – chalcedon lub plazma

Bořickyit - substancja o wzorze chemicznym (Ca,Mg)(Fe,Al)4(PO4)2(OH)8 . 4-5H2O; nazwa zdyskredytowana

Blue John (Derbyshire spat) – zbity drobnokrystaliczny fluoryt o pięknym niebieskim, fioletowym i purpurowym, kolistym wstęgowaniu; najefektowniejszy wygląd mają okazy z ciemnopurpurowymi wstęgami na bezbarwnym lub jasnoczerwonym tle; materiał zdobniczy i rzeźbiarski

Blue Stonne – patrz kamień niebieski

Blueit – niklowa odmiana pirytu zbliżona do bravoitu

Blumenbachit = alabandyn

Blumit (1) = hübneryt

Blumit (2) = bindheimit

Blythyt – Mn3Mn2[SiO4], hipotetyczny człon grupy granatów

Błękit egipski – szkło kobaltowe imitujące lazuryt; nazwa niepoprawna

Błyszcz antymonu = antymonit

Błyszcz bismutu = bismutynit

Błyszcz molibdenu = molibdenit

Błyszcz ołowiu = galena

Błyszcz srebra – akantyt lub argentyt

Błyszcz żelaza – patrz spekularyt

Boakit – zielona lub czerwona brekcja jaspisowa

Boart – patrz bort

Bobkowit – odmiana opalu zawierająca 2,95% Al2O3; rentgenogram zbliżony do cristoballitu

Bobowy żelaziak brunatny – bobowa odmiana rud limonitowych

Bobrowskit = awaruit

Bodenbenderyt – duże czerwonawobrązowe kryształy spessartynu przerośniętego fluorytem pozyskiwane w Bodö (Norwegia)

Bodenit (moromontyt) – cerowa odmiana allanitu

Boehmit – bohmit

Bogoslovskit – patrz bogusławskit

Bogusławskit (bogoslovskit) – zbliżony do chyzokoli

Bois silicifie = kwarc

Bok = anglezyt

Bokan – patrz sard

Boke – bladoróżowe do intensywnie różowych, naturalne korale pozyskiwane u wybrzeży Japonii

Boksputyt – mieszanina bismutytu i massicotu

Boksyt (bauxit) – skała zasobna w wodorotlenki i tlenki glinu i żelaza; ruda glinu bauxit (g. bóxit). Sedimentárni a reziduálni homina složená převážně z hydroxidů Al, z nichž se nejČastěji vyskytuji b6hmit a diaspor albo pouze diaspor, přip. gibbsit. Z minerál6 obsahujicich Fe3+ bywa přitomen goethit, Iepidokrokit albo hematit. B6žnou součásti bauxit6 jest kaolinit. Z ostatnich mincrál6 m6že být přitomen chlorit. kalcit. fosfáty Ca atd. Barva bauxitu jest různá. Nejčastěji převládá čcrvená až czerwonohnědá, alc také žlutá, žlutobilá, zelená a šedá. Vyskytuji se také skvrnité odrůdy. bardzo b6žně jest vyvinuta pizolitická struktura. Z hlediska soudržnosti může být bauxit kompaktni albo póro. vitý. niektóre typy jsou tvrdé (diasporové) a vyznačuji se Iasturnatým Iomem. jiné naopak bardzo měkké (gibbsitové) se zemitým Iomem. Tato směs hydroxidů Al a Fe3+, která jest głównie rudou hliniku, vzniká dv6ma główniemi pochody: Lateritické bauxity vznikaji alteraci nejrůzn6jšich hornin se zvýAeným obsahem Al za tropických a subtropických podminek, kdy docházi k odnosu głównie částiSiOz vedle alkálii a alkalických zemin a hromadi se málo rozpustné nerQsty Al a Fe. Tcnto typ bauxitu vzniká tedyvětránim alkalických, kyselých a bazických magmatit6. Sem náležeji velká Iožiska w Guinei. Surinamu, Brazílii, Indonésii a Indii, Austrálii a w USA (Arkansas). według některých názorů mohou vznikat i koncentraci aluviálnich pizolit6 ze zv6tralých Iaterit6 w depresich. Bauxity typu terra rosa vznikaji dekalcifikaci vápenců a slin6 w krasOvýchdutinách jako čoč. kovitá tělesa. Kiasické bauxity jsouv Les Baux aj. w Provenci a w Languedocu w j, Francii a w dalšich mediterrannich zemich, w Maďarsku, evropské části SSSR, mimo Evropu w Indii a w okołojské části SSSR (Ural, Kazachstán, podél Jeniseje). Smirnov V. 1.: Geology of mineral deposits, 372-376, 1976. Moskva. (1). K + 

Bol (bolus, glinka pieczętna lub pieczęciowa, terra sigillata) – mieszanina montmorillonitu, beidellitu, illitu, minerałów o pakietach mieszanych itp.; znana z szeregu wystąpień bazaltów na Dolnym Śląsku m. in. z Jałowca koło Lubania Śląskiego i Góry Krzyżowej koło Strzegomia; był eksploatowany głównie w XVI wieku; używany jako środek leczniczy

Boleslavit - patrz bolesławit

Bolesławit (boleslavit) - metalokoloidalna, zbita odmiana galeny; występuje w Bolesławiu koło Olkusza

Bolidenit – patrz falkmanit

Bolivaryt – substancja o wzorze Al2(PO4)(OH)3 . 4–5H2O, być może evansyt; bo1ivarit (0.) Al1(PO4)(OH)]. 4-5 H2O, s domieski až 6 % U3O8 (8.4.10). Amorfni. Tvofi celistvé skupienia Iedvinité naskorupienia ažilkyJe žżółtozielonyaž bílozclený, podobá se evansitu.Má Iom Iasturnatý a połysk szklisty. T = 2, 5 -3,5. h - 1,97-2,05. N = 1,50-1,51. Opt. dvojosý i jednoosý, slabý dvojlom, ( + ), w UV świetle světélkuje jasně zcleně. był nalezen w pegmatitu Kobokobo (Kivu, Zair) a w trhlinách žuly u Pontevedry (Span.). MM 38,418-423, 1971. (5); Ro + 

Bolivian – patrz bolivianit

Bolivianit (bolivian) = dyskrazyt

Bolivit – mieszanina bismutynitu z bismutytem

Boloferyt (bolopheryt) = hedenbergit

Bolopheryt – patrz boloferyt

Boloretyn – węglowodór stały zbliżony do fichtelitu

Bolus – patrz bol

Bombioccyt = hartyt

Bombollait = bambollait

Bonamit – jabłkowozielone do niebieskozielonych zbite skupienia smithsonitu, pozyskiwane w kopalni Kelly w stanie Nowy Meksyk oraz w stanie Oklachoma (Stany Zjednoczone); często jako bonamit oferowane są jadeity o podobnej barwie

Bonchevit (1) = bonczewit

Bonchevit (2) – mieszanina pekoitu i galenobismutytu, Pb3Bi2S6 (?) lub (Pb,Cu)3Bi11S18

Bone – ogólna nazwa wszystkich imitacji kości słoniowej zarówno naturalnych jak i otrzymywanych sztucznie

Bone turkus – patrz turkus kostny

Bonghwait – zbliżony do rancieitu, heksagonalny

Bonsdorffit – zbliżony do pinnitu; produkt przeobrażenia cordierytu

Bonshtedtit = bonsztedtyt

Boodtyt = heterogenit; nazwa zdyskredytowana

Boracyt żelazawy – patrz boracyt–(Fe)

Boracyt–(Fe) (Fe–boracyt,) – odmiana boracytu zawierająca do 7% Fe

Borax = boraks rodzimy

Borazon – syntetyczny azotek boru o twardości zbliżonej do diamentu; brązowoczarny do czarnego; produkowany do celów przemysłowych; małe kryształy o barwie czerwonej, niekiedy szarej lub żółtej mogą być wykorzystywane w jubilerstwie

Bordosyt – częściowo kongsbergit a częściowo wątpliwy chlorek Ag i Hg

Bordyt = okenit

Borea – patrz jaspis

Borgehlenit – syntetyczny Ca2[B2Si2O7]

Borgniezyt – amfibol sodowy o wzorze chemicznym Na2(Fe,Mg)5(Si,Al)8O22(OH)2; nazwa zdyskredytowana

Borgströmit – nieokreślony minerał z grupy jarosytu

Borishanskiit = boriszanskiit

Bořickit – patrz bořickyit

Bořickyit (borickit)= delvauxyt

Borishanskiit = boriszanskiit

Borodaevit = borodajevit

Borokalcyt – mieszanina o składzie zbliżonym do bechilitu

Boromagnesyt – patrz aszaryt

Boromuscovit = boromuskowit

Boromuscovit-1M = boromuskowit-1M

Boronatrocalcit – patrz boronatrokalcyt

Boronatrokalcyt (boronatrokalcyt) = ulexyt

Boron–edenit – syntetyczny NaCa2[Si3,5B0,5O11]2F22

Boron–flogopit – syntetyuczny KMg3BSiO10F2

Boron–melilit – syntetyczny Ca2B2SiO7 otrzymany przez ogrzanie datolitu w temperaturze 700oC

Borovskit = borowskit

Bort (boart, bortz, diament bort) – nieregularne zrosty kryształów diamentu; występuje w postaci zbitych, drobnokrystalicznych skupień; stosowany głównie w technice; bort -+ úlomkovitý nedostatečně przeświecający diamant, nevhodný pro drahokamové účely; spolu s karbonadem se poUživájako tzv; průmyslové diamanty 

Bortz – patrz bort

Borysławit – krucha odmiana ozokerytu

Bosforyt – częściowo utleniony wiwianit

Bosjemanit (bushmanit) – pickeringit manganowy

Bosjemanit(?) (bushmanit(?)) – być może apjohnit

Botesyt = hessyt

Botryolit – groniaste skupienia datolitu z Arendal (Norwegia); dawna nazwa, obecnie rzadko stosowana

Botryt = botryogen

Bouazzeryt – stichtyt żelazowy

Boulderopal – patrz opal boulder

Boulonit = baryt

Bourboulit – melanteryt powstały w wyniku przeobrażenia markasytu

Bowenit (tangiwait) – zbite twarde skupienia przeświecającego serpentynu; żółtawozielony do ciemnozielonego, niekiedy niebieskawozielony; liczne wystąpienia ciemnozielonego i niebieskozielonego, przeświecającego bowenitu znane są głównie z South Island (Wyspa Południowa na Nowej Zelandii); jasnożółtawozielony bowenit pochodzi z Tuoyuan (prowincja Hunan, Chiny) a ciemnozielony z wąwozu górskiego w pobliżu Safed Koh (Afganistan); w Stanach zjednoczonych dobrze rozpoznane złoża jabłkowo-zielonego bowenitu występują w Delaware i Rhode Island); ceniony kamień jubilerski

Bowleyit = bityit; nazwa zdyskredytowana

Bowlingit – zbliżony do saponitu produkt wietrzenia oliwinów występujących w bazaltach; słabo zdefiniowany

Bowmanit – patrz hamlinit

Boydyt (1) = probertyt

Boydyt (2) – być może ulexyt

Boyeryt = oboyeryt

Braardyt (1) = proustyt

Braardyt (2) = pirargyryt

Braccianit – odmiana leucytytu tefrytowego

Brachinity – patrz achondryty oliwinowo–piroksenowe

Bragit = fergussonit

Branchit = hartyt

Brandäosyt – odmiana almandynu pozyskiwana w Brändö (Finlandia)

Brandisyt = clintonit; nazwa zdyskredytowana

Brass – patrz mosiądz

Braunbleierz = piromorfit

Braunit II - substancja mineralna o wzorze chemicznym Ca(Mn3+,Fe3+)14[O20|SiO4]

Braunit żelazowy = braunit–II

Bravaisyt – odmiana glaukonitu; nazwa zdyskredytowana

Bravoit (mechernichit, nickelpyrit) – piryt niklonośny o wzorze chemicznym (Fe,Ni)S2; nazwa zdyskredytowana

Brazilianit = brasilianit

Brazylianit = wavellit

Brazylit (1) – włóknista odmiana surowca cyrkonowego

Brazylit (2) = baddeleyit

Breadalbanit = hornblenda; nazwa zdyskredytowana

Breccia – patrz brekcja

Bredbergit = andradyt

Breislachit (breislakit) = vonsenit

Breislakit – patrz breislachit

Brekcja (breccia) – skały grubookruchowe powstałe w wyniku spokjenia luźnych okruchów skalnych

Breuneryt – patrz breunneryt

Breunneryt (breuneryt) – magnezyt żelazawy zawierający 5–30% Fe

Brevicyt = natrolit; nazwa zdyskredytowana

Brewsteryt–(Ba) (bariumbrewsterit) – brewsteryt barowy (Ba,Sr)Al2Si6O16 . 5H2O

Brewsterlin – patrz brewsterlinit

Brewsterlinit (brewsterline) – bezbarwna ciecz o nieznanym składzie tworząca inkluzje w kryształach

Brickeryt = austinit

Brilliant – syntetyczny rutyl

Brilliant glas – bezbarwne szkło o dużej dyspersji

Brillit – syntetyczny tytanian strontu; imitacja diamentu

Brindleyit (nimesyt) – zapewne berthieryn lub niklowy analogon amesytu; jednoskośny (6)

Brite–Lite – syntetyczny bezbarwny korund

Brizziit-III = brizziit

Brizziit-VII = brizziit

Brocchit = chondrodyt

Brocenit = fergusonit–β–(Ce)

Brocenit–β = fergusonit– β–(Ce); nazwa zdyskredytowana

Brodrickit – produkt hydrotermalnego przeobrażenia fiogopitu

Broeggerit – patrz bröggeryt

Bröggeryt (broeggerit, thoruraninit) – odmiana uraninitu zasobna w tor i pierwiastki ziem rzadkich

Broken flash – patrz opal błysk złamany

Bromatacamit – syntetyczny Cu2Br(OH)3

Bromatacamit (brombotallackit) – atacamit bromowy

Brombotallackit – patrz bromatacamit

Bromcarnallit – patrz carnallit bromowy

Bromcarnallit (carnallit–(Br), carnallit bromowy) – syntetyczne kryształy mieszane KMg(Cl,Br)3

Bromchlorargyryt = embolit

Bromiryt – patrz bromit

Bromit (bromiryt) = bromargyryt

Bromlit (brownlit) = alstonit

Brompiromorfit – syntetyczny Pb5[PO4|Br]

Bromyryt = bromargyryt; nazwa zdyskredytowana

Brongnartyn – patrz brogniartyn

Brongniardyt (brongniatyt) = argyrodyt

Brongniartyn (brongnartyn) – częściowo glauberyt, częściowo brochantyt

Brongniatyt – patrz brongniardyt

Bronzyt - żelazowa odmiana enstatytu o wzorze chemicznym MgSiO3 lub Ca(Mg,Al)3(Al,Si)4O10(OH)2; nazwa zdyskredytowana

Brossyt (brosyt) – słupkowa odmiana dolomitu

Brostenit – mieszanina birnessytu i todorokitu; nazwa zdyskredytowana

Brosyt – patrz brossyt

Brown quartz – patrz kwarc zadymiony

Brownlit – patrz bromlit

Brownmilleryt – minerał lub syntetyczny 2CaO . AlFeO3

Brücknarellit – węglowodory wyekstrahowane z węgla brunatnego

Brueggenit = brüggenit

Bruiachit – odmiana fiuorytu tworząca krystaliczne powłoki na barycie

Brukit = brookit

Brunckit – skrytokrystaliczna odmiana sfalerytu; jego ooidowe skupienia są znane ze śląsko–krakowskich złóż kruszców Zn i Pb

Brünnichit – minerał z grupy apofyllitu

Bruyeryt – mieszanina kalcytu, kwarcu i mik

Brylant – odpowiednio oszlifowany diament o wartości jubilerskiej

Bucaramangit – żywica kopalna zbliżona do bursztynu

Bucholzyt = sillimanit; dawna nazwa, obecnie nieużywana

Bückingit = römeryt

Bucklandyt (1) = allanit

Bucklandyt (2) = epidot

Buddstone – patrz kwarc zielony

Buetschliit = bütschiliit

Bukanom – patrz orlec; dawna nazwa obecnie rzadko stosowana

Buldymit - patrz bułdymit

Bull eye – patrz bycze oko

Bułajinit – hipotetyczny człon glaukonitów–(MgFe+)

Bułdymit (buldymit)– hydrobiotyt o składzie chemicznym pośrednim między biotytem a wermikulitem; nazwa zdyskredytowana

Bundkupferkies = bornit

Bunsenin = krenneryt

Bunsyt = parisyt–(Ce)

Buratyt = aurichalcyt

Burgeryt = buergeryt

Burlingtonit –patrz żelazo meteorytowe

Burmit – patrz birmit

Burnit – zrosty azurytu, malachitu i kuprytu; występuje w postaci zbitych mas; pozyskiwany m. in. w Bisbee i Morenci (Arizona, Stany Zjednoczone); wykorzystywany jako materiał dekoracyjny

Bursztyn czarny (1) – niepoprawna zwyczajowa odmiana gagatu

Bursztyn czarny (2) – rozdrobniony bursztyn, sprasowany w temperaturze około 3000C; w trakcie tego procesu ulega częściowemu zwęgleniu, w dając w nieprzezroczystych płytkach wrażenie czerni

Bursztyn kwiecisty – patrz bursztyn tęczowy

Bursztyn tęczowy (bursztyn kwiecisty) – bursztyn poddawany powolnemu wygrzewaniu w oleju wrzecionowym, a następnie szybko schłodzony dzięki czemu na jego powierzchni powstaje sieć spękań, które dają efektowne, tęczowe rozbłyski

Bursztyny (amber) - grupa kopalnych żywic zawierających C, H i O

Buryatit = buriatyt

Buryktalskit – mieszanina tlenkowych minerałów Mn; nazwa zdyskredytowana

Buseryt – odmiana manganitu o wielkości ziaren 10 Å znana z oceanicznych konkrecji manganowych

Bushmanit – przypuszczalnie błędnie zapisana nazwa bosjemanitu

Bussadh – patrz koral czerwony

Bust – dawna nazwa koralu

Bustementyt – rodzimy jodek ołowiu?

Bustyty – patrz aubryty

Buszyt = bastnäsyt

Butyrellit (butyryt) – maziste, częściowo utlenione węglowodory

Butyryt – patrz butyrellit

Bycze oko (bawole oko, bull eye) – białoróżowy thonpsonit o charakterystycznych koncentrycznych pierścieniach, wyglądem przypominających gałkę oczną byka

Byelorussit-(Ce) = biełorusyt-(Ce)

Byewater – diamenty o stonowanej, lekko żółtej barwie

Byssolit – azbest amfibolowy będący włóknistą odmianą minerałów szeregu aktynolit-tremolit; nazwa zdyskredytowana

Bytownit - Ab30-10An70-90

Bytownityt – skała magmowa głębionowa; odmiana anortozytu; zbudowana głównie z plagioklazu (bytownit); w podrzędnych ilościach zawiera skaleń potasowy (ortoklaz, mikroklin), kwarc, piroksen, amfibol, biotyt, rzadko oliwin a akcesorycznie magnetyt, ilmenit, hemoilmenit, granat, rutyl, cyrkon i inne

Bytownortyt – plagioklaz szeregu Ab20An80–Ab10An90

 

Jeżeli chcesz szybko przejść do nadrzędnych stron kliknij jeden z poniższych interaktywnych przycisków.

 

            UWAGA!!! Encyklopedia Minerałów ma dość dużą objętość. Przy takiej ilości niesionej informacji możliwe są oczywiście różnorakie pomyłki. Dlatego prosimy wszystkich odwiedzających o zgłaszanie wszelkiego rodzaju wykrytych błędów.

JESTEŚ    GOŚCIEM

W SUMIE OD ZAŁOŻENIA WITRYNY W 2005 ROKU ODWIEDZONO JĄ
JUŻ   RAZY