według stanu na dzień 31.01.2003 roku
Litera N
|
UWAGA!!! WITRYNA W BUDOWIE
Zamieszczone dane mają charakter roboczy |
Listy sporządzono we współpracy z mgr Łukaszem Kruszewskim z Wydziału Geologii Uniwersytetu Warszawskiego.
Nabalamprophyllit = nabalamprofyllit
Nabaphit = nabafit
Nacaphit = nacafit
Nacrit = nakryt
Nafalapatyt – syntetyczny apatyt sodowo–glinowy
Nafalwhitlocit – syntetyczny whitlockit sodowo–glinowy
Nagaselit – patrz nakaseit
Nagatelit – niedokładnie poznany 4R2+0,3R2O3 . 6(SiO2,P2O5) . 2H2O; być może allanit fosforowy
Nagelschmidtyt – syntetyczny człon szeregu β–Ca2(SiO4)–Ca3(PO4)2
Nakaseit (nagaselit) – odmiana andorytu; jednoskośny
Nakhlity – patrz achondryty diopsydowo–oliwiniwe
Na–komarowit – komarovit sodowy
Nakryt = kaolinit–2M2; tworzy kryształy pseudoheksagonalne, charakterystyczne dla jednoskośnych i trójskośnych glinokrzemianów warstwowych; właściwościami fizycznymi zbliżony do kaolinitu a pod względem składu chemicznego jest z nim identyczny; produkt działalności hydrotermalnej; napotkany w deuzach pegmatytowych w Karpnikach koło Jeleniej Góry i w przeobrażonych gnejsach Gilowa koło Niemczy na Dolnym Śląsku
Namansilit (varait) – piroksen o wzorze chemicznym NaMn[Si2O6]
Namaqulit = cyanotrichit
Nanekevit = barioorthojoaquinit
Napoleonit – magmowa skała wylewna zbliżona do porfiru barwy szarej o jaśniejszym zielonawym pierścieniowym wzorze; pozyskiwany na Korsyce (Francja)
Nasledowit– niedokładnie zdefinioway uwodniony węglan i siarczan Pb, Mn, Mg i Al
Nastrophit = nastrofit
Nasturan (blenda smolista, nasturan, pitchblende, smółka uranowa) – skrytokrystaliczna odmiana uraninitu o budowie naciekowej powstała w wyniku wysychania żelu UO2 . UO3 w zależności od stopnia utlenienia uranu wyróżniono odmiany nasturanu oznaczone symbolami I–VI
Natalit – piroksen vanadowo–chromowy o wzorze Na(V,Cr)[Si2O6]
Natrit = natryt
Natriumanthophyllit – patrz sodiumantofyllit
Natriumautunit – patrz sodiumautunit
Natriumbetpakdalit – patrz sodiumbetpakdalit
Natriumboltwoodit = sodiumboltwoodyt
Natriumdachiardit – patrz dachiardit–Na
Natriumgedrit – patrz sodiumgedryt
Natriumhewettyt – hipotetyczny Na2V6 . 9H2O; jednoskośny
Natriumkomarovit – patrz sodiumkomarovit
Natriumpharmacosiderit – patrz sodiumpharmacosiderit
Natriumuranospinit – patrz sodiumuranospinit
Natriumzippeit – patrz sodiumzippeit
Natroalunit = natroałunit
Natroamblygonit (fremontyt) = natromontebrazyt
Natroapophyllit = natroapofyllit
Natroborokalcyt = ulexyt
Natrochabazyt (natronchabazyt) = gmelinit
Natroglaucocerinit = natroglaukocerinit
Natrolit tetragonalny (tetranatrolit) = natrolit
Natron (soda rodzima) = natryt
Natron alaum – patrz soda alum
Natronanortyt – patrz carnegieit
Natronchabazyt – patrz natrochabazyt
Natrongrammatyt = richteryt
Natronheulandyt = klinoptilolit
Natronit = natrolit
Natronitryt = nitronatryt
Natronmezomikroklin – nazwa członóu pośredniego między skaleniem sodowym i skaleniem potasowym
Natronmikroklin – nazwa członóu pośredniego między skaleniem sodowym i skaleniem potasowym
Natronortoklaz – nazwa członóu pośredniego między skaleniem sodowym i skaleniem potasowym
Natronrichteryt – richteryt manganawy
Natronsanidyn – jednoskośny skaleń Or1Ab1 o wzorze K1/2Na1/2[AlSi3O8]
Natrophilit = natrofilit
Natrophosphat = natrofosfat
Natrospodumen (2) – spodomen sodowy
Natrospodumen (l) = oligoklaz
Naurodyt – amfibol alkaiczny
Nauruit – odmiana kollofanu
Nd–churchit (neodymiumchurchit) = churchit–(Nd)
Nealit-(H2O) - brak danych; W
Nefedovit = niefiedovit
Nefelin trójskośny = carnegieit
Nefelinit (nemafit) – skała magmowa wylewna zaliczana do foidytów; struktura drobnoziarnista, postać zwykle porfirowa; zbudowana z fenokryształów augitu tytanowego (40–70%) i nefelinu tkwiących w szkliwie o składzie skalenia potasowego, sanidynu i nefelinu; rzadko zawiera egiryn, perowskit, magnetyt, apatyt, tytanit i melanit; niekiedy w większej ilości może również występować haüyn (do 14%), leucyt (do 15%), monticellit (do27%), melilit (do 20%), nosean, sporadycznie oliwin (do 7%), sanidyn (do10%)
Nefelinit leucytowy – patrz etindyt
Nefelinit oliwinowy – patrz bazalt nefelinowy
Nefryt (1) = aktynolit
Nefryt (2) (axestone, jade szpinakowy, kamień Kidney, kamień nadziei, kamień nerkowy, kamień panamu, kamień zielony, kawakawa, nephrit) – skała metamorficzna zbudowana ze spilśnionych skrytokrystalicznych włókien aktynolitu, rzadziej tremolitu; wyróżnia się zbitą budową powstałą wskutek sfilcowania włuknistych lub pręcikowych osobnikówtych minerałów; kremoworóżowy, żółtawozielony do zielonego, brązowy, niekiedy biały, szary, żółtawy, brązowoszary i czarny, rzadko czerwony; może być zabarwiony jednolicie lub smudowany; spotyka się również odmiany plamiste, żyłkowane, centkowane, wzorzyste lub marmurkowe; nieprzezroczysty do przeświecającego, połysk szklisty do wilgotno tłustego, niekiedy matowy; łupliwości brak; przełam zadziorowy; twardy, spoisty i zwięzły; występuje w zmetamorfizowanych regionalnie lub kontaktowo dolomitach i wapieniach oraz w skałach alkalicznych; największe nagromadzenia nefrytu są związane ze skałami serpentynowymi, a zwłaszcza przecinającymi te skały strefami kwarcowo–zoisytowymi, kwarcowo–albitowymi, i diopsydowo–tremolitowymi; pojawia się również na kontakcie łupków chlorytowych z granitem; pierwotne złoża ciemnozielonego nefrytu związane ze skałami serpentynowymi eksploatowane są w Sajanie Wschodnim (Rosja); duże otoczaki o barwie szpinakowozielonej z licznymi szaroczarnymi wrostkami występują w żwirowiskach rzek Czara, Onot i Biboj (Rosja); bieły, żółtawozielony, czarny i niezwykle rzadki nefryt złoty pozyskuje się we wschodniej Syberii; nefryt o barwie szarozielonej, jasnozielonej i białej jest wydobywany w jednym z największych na świecie złóż w górach Kunlun (Chiny); liczne wystąpienia materiału jasnozielonego i białego znane są z rejonu Xinjiang (Chiny); duże bloki o barwie ciemnozielonej do czarnej występują na Nowej Zelandii; nefryt szpinakowozielony do groszkowozielonego znany jest z Tajwanu; liczne nie wpełni jeszcze rozpoznane wystąpienia surowca nefrytowego wykryto również w Nowej Południowej Walii (Australia); liczne wystąpienia dużych zbitych mas barwy zielonej znane są z Kalifornii, otoczaków z Oregonu, materiału zbitego o barwie zielonej wykazującego niekiedy efekt kociego oka z Alaski a materiału o charakterystycznej barwie biało zielonej z Wyoming (Stany Zjednoczone); ponadto nefryt występuje w Turyngii i Bawarii (Niemcy), Oberhalbstein (Szwajcaria), La Spezia (Włochy), na Węgrzech, w Irlandii, Birmie, Kanadzie, Brazylii i Meksyku; w Polsce nefryt zabarwiony na różne odcienie barwy zielonej, występuje w Jordanowie koło Dzierżoniowa; wkładki nefrytu napotkano również wśród skał diopsydowych w kopalni w Złotym Stoku; od czasów prechistorycznych używany do wyrobu broni, narzędzi i ozdób
Nefryt Wyoming – patrz Wyoming jade
Nefrytoid (1) – równoległa włóknista odmiana nefrytu
Nefrytoid (2) – odmiana serpentynu żblżona do bowenitu
Nekrasovit = niekrasovit
Nekromit – dawna, obecnie rzadko używana nazwa ortoklazu
Nelsonit – żelazo meteorytowe
Nemafit – patrz nefelinit
Nemafyllit – antygoryt sodowy
Nemalit – brucyt żelazowy, (Mg,Fe2+)(OH)2
Némecyt – zapewne hisingeryt H4Fe2Si2O9 . 5H2O?
Nemit – skała magmowa wylewna zaliczna do foidytów; odmiana melanoleucytytu; postać porfirowa; struktura drobnoziarnista; zawiera powyżej 40% ze skladników ciemnych (augit, czasem oliwin i melilit) oraz leucyt, niewielkie ilości plagiolklazów (labrador bytownit lub anortyt), nefelin, apatyt, magnetyt, niekiedy biotyt i flogopit
Nenadkevichit = nienadkiewiczyt
Nenadkevit – mieszanina uraninitu i boltwoodytu
Nenadkevichit = nienadkieviczyt
Neochrysolit = fajalit; dawna nazwa obecnie nieużywana
Neocyanit – patrz litidionit
Neodigenit = digenit; występuje przypuszczalnie w Paszowicach koło Jawora
Neodymiumchurchit – patrz Nd–churchit
Neogastunit = schröckingeryt
Neoglaukonit – odmiana glaukonitu ze złóż fosforytów
Neokaolin – syntetyczny kaolin otrzymany z nefelinu
Neolit – silnie zanieczyszczony serpentyn; dawna nazwa obecnie nieużywana
Neolith (Reese Türkis) – syntetyczna produkt będący imitacją turkusu; produkowany z mieszaniny bayerytu Al(OH)3, fosforanu miedzi Cu3(PO)4 i mikroklinu; zielononiebieski z czarnym żyłkowaniem wywołanym jest domieszkami Fe; wykazuje zieloną fluorescencję w długim UV
Neolith–türkis – imitacja turkusu
Neomesselit = messelit
Neopurpuryt – odmiana purpurytu
Neotantalit – zmetamiktyzowany mikrolit
Neotesyt (1) – epigenit
Neotesyt (2) – produkt wietrzenia tefroitu
Neotocit (klipsteinit, neotocyt, opsimos, stratopeit, wittingit) = neotokit
Neoturkus – syntetyczny produkt będący imitacją turkusu; produkowany z mieszaniny gibbsytu, hydrargillitu i fosforanu miedzi; ma piękną turkusową barwę z brązowymi żyłkami; wykazuje słabą niebieskozieloną fluorescencję w krutkim UV; bardzo dobre naśladownictwo turkusu
Neotyp (barytocalcit, bariumalumofarmakosyd) – nazwa zdyskredytowana
Nephelin = nefelin
Nephrit – patrz nefryt
Nerczyński akwamaryn – niebieski topaz z okolic Nerczyńska; nazwa niepoprawna
Neslit – opal pospolity z okolic Nesle (Francja)
Neudorfit – żywica kopalna; jego obecność zanotowano w utworach osadowych santonu Bolesławca koło Lwówka Śląskiego
Neukirchit – patrz newkirkit
Neurodyt = amfibol alkaliczny
Neutronowe diamenty – diamenty o barwie zielonej wywołanej sztucznie przez bombardowanie sybkimi neutronami; poddawane następnie wielokrotnemu ogrzewaniu w ściśle kontrolowanej temperaturze mogą przyjmować barwę żółtą lub brązową
Nevada wonderstone – skała wulkaniczna o naprzemianległym żółropłowym i czerwonym prążkowaniu, niekiedy nakrapiana szarymi plamkami
Nevyanskit – patrz niedwjanskit
Newkirkit (neukirchit) – mieszanina zasobna w tlenki i wodorotlenki manganu
Newtonit = ałunit
Neyereit (zemkoryt) – substancja o wzorze Na2Ca(CO3)2; występuje w kimberlitach
N’hangellit – zbliżony do coorongitu
Niccochromit – wątpliwy chromian Ni
Niccolit – bladoczerwony nikielin o metalicznym połysku pozyskiwany we Francji, Kanadzie i Stanach Zjednoczonych
Niccolo – czarny lub ciemnobrązowy onyks z delikatnymi niebieskobiałymi wsęgami
Nicholsonit (aragonit cynkowy, zincaragonit) – aragonit zawierający około 10% Zn; czerwonobrązowy do fioletowego; poznany w Leadville Co; przeświecające okazy nicholsonitu spotyka się w Guanajuato (Meksyk); piękne kryształy tego minerału pochodzą z Tsumeb (Namibia)
Nickel = nikiel rodzimy
Nickelaustinit = nikielaustinit
Nickelbischofit = nikielbischofit
Nickelblödit = nikielblödyt
Nickelboussingaultit = nikielboussinguilaryt
Nickelhexahydrit = nikielheksahydryt
Nickelin (nickelit) = nikielin
Nickeliron – kamacyt, taenit lub tetrataenit
Nickelit – patrz nickelin
Nickelkerolit – patrz kerolit–β niklowy
Nickelkobaltkies = siegenit
Nickellotharmeyerit = nikiellotharmeyeryt
Nickelmagnetkies – mieszanina pentlandytu i pirotynu
Nickelmelan – zdyskredytowany
Nickelphosphid = nikielfosfit
Nickel Porphyrin = abelsonit
Nickelpyrit – patrz bravoit
Nickelschneebergit = nikielschneebergit
Nickel-skutterudit (chloanthit) = nikiel-skutterudyt
Nickelspinel – syntetyczny NiAl2O4
Nickelzippeit (nikielzippeit) – zippeit niklowy, Ni2(UO2)6(SO4)3(OH)10 . 16H2O
Nickel-zippeit = nikiel-zippeit
Nicolayit – patrz thorogummit
Nicomar – antyczna nazwa jednej z odmian alabastru
niebieską fluorescencję
Niebieskie złoto – patrz aqua aura
Niedwjanskit (nevyanskit) = iridosmin
Nienadkiewit – mieszanina
Niergem – syntetyczny granat itrowo–glinowy (YAG); imitacja diamentu
Nifesyt – mieszanina bravoitu, pentlandytu i innych
Night emerald (szmaragd nocny, szmaragd wieczorny) – zielonoczarny chryzolit z dużą domieszką tlenku manganu; nazwa niepoprawna
Night opal – patrz opal nocy
Nigrescyt – serpentyn ozdobny o barwie ciemnozielonej do prawie czarnej
Nigryn – rutyl żelazawy; czarny; był wyróżniany w łupkach Świeradowa Zdroju, w Krobicy koło Świeradowa Zdroju, w Ruszkowicach–Kobyle Głowa koło Niemczy i w piaskach Złotoryi
Nikielblödyt-(Mg) - substancja mineralna o wzorze chemicznym Na2(Mg,Ni)[SO4]2 . 4H2O
Nikielcabreryt – annabergit magnezowy
Nikielchryzotyl – chryzotyl niklowy
Nikielflogopit – syntetyczny KNi3AlSi3O10(OH)2
Nikielkobaltomelan – odmiana asbolanu; mieszanina tlenków i tlenowodorotlenków Mn zasobna w NiO i CoO
Nikielmagnetyt = trevoryt
Nikielmontmorillonit – montmorillonit niklowy
Nikieloliwin syntetyczny Ni2[SiO4]
Nikielputoranit - substancja mineralna o wzorze chemicznym Cu16-18(Ni,Fe)18-19S32
Nikieltalk – syntetyczny Ni3Si4O10(OH)2
Nikielwermikulit – odmiana wermikulitu zawierająca ponad 8% NiO
Nikielżelazo – izomorficzne roztwory stałe Ni–Fe, trwałe w wyższych temperaturach; niedokładnie zdefiniowane
Nilkiesel – patrz jaspis egipski
Nimesyt – patrz brindleyit
Niobit - substancja mineralna o wzorze chemicznym (Fe,Mn)(Nb,Ta)2O6
Nioboaeschynit-(La) - substancja mineralna o wzorze chemicznym (La,Ca)(Nb,Ti)2(O,OH)6
Niobobieljankinit = gierasimowskit
Niobocarbid = niobokarbid
Niobołoparyt – łoparyt niobowy
Niobophyllit = niobofyllit
Niobotantalpirochlor – pirochlor lub mikrolit
Niobozirconolit – patrz niobozirkonolit
Niobozirkonolit (niobozirconolit) – zirkelit niobowy; regularny
Niobpirocblor = pirochlor
Nitromagnesit = nitromagnezyt
Ni–serpentyn – syntetyczny analogon niklowy minerałów serpentynowych
Ni–serpentyn – syntetyczny serpentyn niklowy
Niter (nitre) = nitrokalit
Nitratin (chile saltpeter, saletra chilijska, soda niter, soda nitre) = nitronatryt
Nitre – patrz niter
Nitrocalcit (kalksaltpeter) = nitrokalcyt
Nitroglauberyt – mieszanina darapskitu i nitratynu
Niveit – copiapit lub coquimbit
Nivenit – odmiana uraninitu
Nixonoid – syntetyczny; celulozowa imitacja kamieni ozdobnych
Nobbies – buły opalowe o barwie białej i białoszarej napotykane w Lightning ridge (Queensland, Australia); zwykle mają wapienną obwudkę
Noble serpentyn – patrz serpentyn szlachetny
Noceryt (pseudonoceryn) = fluoboryt
Nogisawait – zapewne odmiana beckelitu
Nogizawalit – zapewne mieszanina cyrkonu, ksemou i innych
Noir Belge – czarne wapienie z licznymi białymi żyłkami pozyskiwane w pradolinach rzek Sambra i Moza
Noir Francais – czarne wapienie z licznymi białymi żyłkami pozyskiwane w Pas–de–Calais (północna Francja)
Nolascyt – odmiana galeny zawierająca domieszkę As
Noonkanbahit – około NaKBaTi2Si4O14; zbliżony do szczerbakowtu
Norahulit – kwarc zadymiony z Wysp Gilberta
Noralit – patrz ferrohornblenda
Norbit (1) – syntetyczny węglik boru; wykorzystywany jako materiał ścierny
Norbit (2) – syntetyczny tytanian strontu; imitacja diamentu
Nordenskiöldyt = tremolit
Nordmarkit – odmiana staurolitu
Nordyt = nordyt–(La)
Norilskit – stop Pt, Fe, Ni i Cu
Normalin = phillipsyt
Normannit = bismutyt
Noselit (nosyt) = nosean
Nosyt – patrz noselit
Noumeait – patrz noumeit
Noumeit (noumeait) – zbliżony do serpentynów lub chlorytów niklowych
Novaculit (arizoński kamień, kamień arizoński) – kryptokrystaliczna odmiana kwarcu
Novgorodovait = nowgorodowait
Nowackiit – Cu6Zn3As4S12–13, niedokładnie poznany; P43m
Nowy jade – patrz jade nowy
Nsuta–MnO2 = nsutyt
Nuevit = samarskit
Nuolait – mieszanina yttropirochloru i innych niobianów; zbliżony do wiikitu
Nussieryt – odmiana piromorfitu
Nuttalit – odmiana skapolitu
Nuttalit – werneryt
Nuummit – szara, ciemnobrązowa lub czarna skała metamorficzna wykazująca efekt labradowyzacji wywołany obecnością licznych kulistych skupień amfiboli, głownie włóknistego antotyllitu i gedrytu; średnica tych skupień waha się w granicach 1–10 mm; efekt labradowyzacji zależy od ilości i wielkości wtrąceń amfibolu; przy ich nagromadzeniu w ilości 6–10 osobników na 1 cm2 powierzchni gdy średnica poszczególnych kulek nie przekracza 5 mm występuje zielona, niebieska, żółta, złota, żółtopomarańczowa, czerwona i fioletowa gra barw, przy większych ziarnach amfiboli efekt jest dwubarwny, najczęściej żółty i czerwiony, a przy bardzo dużych wogóle nie występuje; rysa ciemnobrązowa do czarnej; połysk tłusty; łupliwość doskonała; występuje w pobliżu Nuuk (Grenlandia); wprowadzony na rynek na przełomie 1986/1987 r.
JESTEŚ
GOŚCIEM