Lista synonimów

według stanu na dzień 31.01.2003 roku

Litera P

LISTA MINERAŁÓW

ENCYKLOPEDIA

UWAGA!!!

WITRYNA W BUDOWIE

Zamieszczone dane mają charakter roboczy
i mogą zawierać błędy!!!

Listy sporządzono we współpracy z mgr Łukaszem Kruszewskim z Wydziału Geologii Uniwersytetu Warszawskiego.

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X
Y
Z

Pacific cat's eye (kocie oko pacyfic) – patrz operculum

Padmaragaya – patrz padparaża

Padparadschah – odmiana szafiru o barwie kwiatu lotosu

Padparadża (2) – syntetyczny, pomarańczowożółty szafir

Padparadża (padparagaya) (1) – bardzo żadko spotykame korundy naturalne o barwie czerwonawożółtej, pomarańczowej i pomarańczoworóżowej

Paedoryt – antyczna nazwa barwnych, najczęściej różowych i różowobrązowych odmian kwarcu

Pageit = vonsenit

Pagodyt (1) – patrz agalmatolit

Pagodyt (2) – patrz agat pagoda

Pagodyt (3) – ozdobne skamieniałości wapienne

Pai Yu – biały jadeit lub nefryt

Paigeit – mieszanina hulsytu i boranów Fe

Pailin – szafir – patrz szafir Pailin

Painted stones (malowany kamień) – handlowa nazwa sztucznie barwionych kamieni

Painteryt – odmiana wermikulitu

Paisbergit – patrz pajsbergit

Pajsbergit (paisbergit) – zbite masy rodonitu pozyskiwane w Pajsberg (Värmland (Szwecja)

Pakhomovskyit = pachomovskyit

Palacheit – odmiana botryogenu

Palagonit (melanhydryt) – słabo poznana substancja o chwiejnym składzie chemicznym; tworzy pseudomorfozy po oliwinie; wyróżniona w toku badań petrograficznych

Palait = huréaulit

Palec diabelski – patrz fulguryt

Paleoalbit, paleoamfibol; paleokalcyt paleoleucyt itp. – nazwy nadawane domiemanym paramorfozom tych minerałów związanych ze starszymi skałami magmowymi

Palette – patrz opal paleta

Palladinit (1) – przypuszczalnie (Pd,Cu)O

Palladinit (2) = palladynit

Palladium = pallad rodzimy

Palladiumamalgam = potaryt

Palladiumarsenostannid – nazwa zdyskredytowana

Palladiumbismutyt - substancja mineralna o wzorze chemicznym PdBi₃

Palladiumcopperplatinumstannid – niedokładnie zdefiniowany

Palladiumplatinumarsenoplumbostannid – niedokładnie zdefiniowany

Palladiumplatinumarsenostannid – niedokładnie zdefiniowany

Palladiumplatinumstannid – niedokładnie zdefiniowany

Palladiumplumboarsenid - substancja mineralna o wzorze chemicznym Pd₂(As_0,8Bi_0,2)

Palladiumplumbostannoarsenid – niedokładnie zdefiniowany

Palladiumstibiostannoarsenid – niedokładnie zdefiniowany

Palladyt = palladynit

Pallasyty – grupa mateorytów żelazokamiennych; stanowią około 64,5% znanych meteorytów żelazo–kamiennych (1% wszystkich meteorytów); w ich budowie przeważa żelazo niklonośne ujawniające figury Widmanstättena charakterystyczne dla oktaedrytów typu IIIAB w którym tkwią różnej wielkości okrągławe zielone lub żółte ziarna oliwinu, rzadziej farringtonitu; w ilościach podrzędnych występuje troilit i schreibersyt tworzące liczne wriostki w stopie żelazo–niklowym

Pallit – millisyt żelazowy hipotetyczny Ca–Al–fosforan z fosforytów; tetragonalny

Palmeira–ametyst – ametyst z okolic Palmeiry w stanie Rio Grande de Sul (Brazylia)

Palmeiratopaz – syntetyczny brązowy szafir; nazwa niepoprawna

Palmeryt – patrz tatarakit

Palms ivory – materiał roślinny pochodzący z niektórych gatunków palm wyglądem podobny do kości słoniowej

Palmyra–topaz – cytryn lub odbarwiony przez ametyst; nazwa niepoprawna

Paludina limestone (wapień Paludina) – patrz Purbeck marble

Palygorskit = pałygorskit

Pałkun – kolce czerwonobrunatnego indopacyficznego jeżowca z rodzaju Heterocentrotus; wykorzystywany do wyrobu biżuterii

Pałygorskit manganowy – jest traktowany jako analogon pałygorskitu; znaleziony w pegmatytach masywu alkalicznego Ilimaussaq (Grenlandia)

Pamiryt – zbliżony do forsterytu

Pamosyt (2) – odmiana granatu

Panabas = tetraedryt

Pandait = bariopirochlor

Pandermit - substancja mineralna o wzorze chemicznym Ca₂[B₅O₆(OH)₇]. = priceit

Pantellaryt – patrz anortokłaz

Pantha – biały przeświecający jadeit

Paolovit = paolowit

Paonazzo marble – patrz Pavonazzo marble

Pao–t’–ou–kuang = baotyt

Paposyt = amarantyt

Para-alumohydrocalcit = para-alumohydrokalcyt

Paraarmalcolit = armalcolit

Paraautunit – syntetyczny odwodniony autunit

Parabariomikrolit = parabariomikrolit

Parabayldonit – konichalcyt ołowiowy

Paraboleit –pośredni między boleitem i pseudoboleitem

Paracelsian = paracelsjan

Parachrysotil – patrz parachryzotyl

Parachryzotyl (parachrysotil) = ortochryzotyl

Paracolumbit – odmiana ilmenitu

Paracoquimbit = slavikit

Paradamin = paradamit

Paradeweylit – hipotetyczny 4MgO^. 3SiO₂^.3H₂O

Paradocrasit = paradokrasyt

Paradoksyt = ortoklaz

Parafan – niedokładnie poznany uwodniony krzemian uranylu?

Parahilgardyt (calciohilgardyt–Tc) = hilgardyt–3Tc

Parailmenit = ilmenit

Parakankrynit – syntetyczny kankrymt

Parakaolinit – hipotetyczny H₄Mg₃Al₂Si₂O₈ skrajny ozłon szeregu serpentyn–kaolinit

Parakeldyshit = parakiełdyszyt

Parakhinit = parachinit

Parakupferglanz = chalkozyn

Parakutnahoryt – człon środkowy 1:1 w szeregu (Ca,Mn)CO₃ o chwiejnej strukturze kalcytu–lub dolomitu

Paralabuntsovit-Mg = parałabuncovit-Mg

Paralogit = mizzonit

Paramelaconit = paramelakonit

Paramontmorillonit – zbliżony do montmorillonitu współwystępuj z pilolitem

Parankeryt – ankeryt magnezowy

Paranthin – patrz paratyt

Parantyn – patrz paratyt

Paraortoklaz – anortoklaz

Parapechblenda – odmiana blendy smolistej zawierająca więcej U6⁺ niż U4⁺

Parapectolit – pektolit–M₂abc

Parapektolit – polityp pektolitu

Parascorodit = paraskorodyt

Parasepiolit – zbliżony do sepiolitu; wyróżniony w Czarnowie koło Kowar a także w Wirach i Jordanowie Śląskim koło Sobótki

Paraserandyt – hipotetyczny polimorf serandytu

Parasibirskit = parasybirskit

Parastilbit = epistilbit

Parastrengit – rombowy polimorf strengitu

Parasyt – niedokładnie poznany

Paratakamit = paratacamit

Paratenoryt - substancja mineralna o wzorze chemicznym CuO

Paratooit – nierozpuszczalna pozostałość po guano ptasim; niedokładnie zbadany

Paratsepinit-(La) = paraczepinit-(La)

Paratsepinit-Ba = paraczepinit-Ba

Paratsepinit-Na = paraczepinit-Na

Paraturyngit – zbliżony do turyngitu

Paratyt (paranthin, parantyn) – patrz werneryt

Parauraninity – odwodnione w temperaturze 70–100^oC proste fosforany uranylu (autunit, torbernit); w przyrorzie nie napotkane

Paraveatchit (p–veatchit) = veatchyt–p

Parawaryscyt (redontyt, tangait,) – waryscyt rombowy

Parawollastonit – wollastonit–2M

Parbigit – zapewne messelit

Paredryt – odmiana rutylu

Pargasyt – NaCa₂Mg₄AlSi₆Al₂O₂₂(OH)₂, hipotetyczny skrajny człon podgrup edenitu–pargasytu lub minerał

Paris jet – syntetyczny; czarne szkło imitujące gagat

Parisyt = parisyt–(Ce)

Paroligoklaz – zbliżony do oligoklazu

Parryit – uwodniony krzemian Ca

Partridgeit - substancja mineralna o wzorze chemicznym Mn₂O₃. = bixbyit

Partschinit (partschyn) = spessartyn; jego obecność zanotowano w Jordanowie Śląskim

Partschyn – patrz partschinit

Parwanit - substancja mineralna o wzorze chemicznym (Na,K)Mg₃Al₅[(OH)₅|(PO₄)₆]^.16H₂O

Passauit – patrz porcelanit

Passyit – odmiana proszkowa kwarcu

Paste – syntetyczny; szklane imitacje kamieni szlachetnych i ozdobnych; ostatnio nazwę tą stosuje się również do imitacji z tworzyw sztucznych

Pastreit – jarosyt lub natrojarosyt

Patagosyt – kalcyt inkrustujący skorupki muszli kopalnych

Pâte de riz – syntetyczny; szklana imitacja jadeitu

Paterait – wątpliwy bezpostaciowy molibdenian Co

Paternoit = kaliboryt

Patricianit – zrosty chlorytu i prehnitu niekiedy z wrostkami miedzi rodzimej; występuje na wyspie Royale na Jeziorze Górnym (Michigan, Stany Zjednoczone)

Patrinit = aikinit

Patrolsten – żółtawy diament wykazujący niebieska fluorescencję

Pattersonit – zbliżoy do turyngitu

Paua – rodzaj muszli mięczaków

Pauline trigete – syntetyczny tytanian strontu; imitacja diamentu

Paulingit-Na - brak danych; W

Paulit – patrz hipersten

Paulit (1) – prawie czarna odmiana hiperstenu z licznymi wrostkami miedzi rodzimej; pozyskiwany na wyspie Paul

Paulit (2) – zapewne As–analogan sabugalitu

Pavonazzo marble (marmur Pavonazzo, Paonazzo marble) – biały lub jasnożółty ozdobny marmur z licznymi wielobarwnymi żyłkami układającymi się na kształt tęczowych plam na kończch pawich piór; pozyskiwany w okolicy Carrary i Massa w Alpach Apuańskich (Włochy)

Pazyt – löllingit siarkowy

Pe – hipotetyczny CaZn[Si₂O₆]

Peacock stone – patrz kamień pawi

Pealit – odmiana opalu (gejzerytu)

Pearl spar = dolomit; dawna nazwa obecnie nieużywana

Pechblende (pecherz, pitchblende, pechurane) – odmiana uraninitu (nasturanu)

Pecherz – patrz pechblende

Pechgranat – szaroczarny kolofonit

Pechopal – żółtobrunatny lub czarny, nieprzezroczysty opal pospolity

Pechstein (1) – żółta czerwona, brunatna lub szara odmiana obsydianu zasobna w wodę

Pechstein (2) (smołowiec) – ciemno zabarwiona odmiana opalu znana z Grchowa Koźmic i Szklar koło Ząbkowic Śląskich

Pechurane – patrz pechblende

Peckhamit = enstatyt

Pecos–Tal–Diamonds – patrz diament Pecos

Pectolit = pektolit

Pectolite jade – patrz Pektolit–jade

Pedrara onyx – patrz tecali marmur

Peganit – waryscyt z Pegau (Caksonia, Niemcy); dawna nazwa obecnie rzadko stosowana

Peggamit = enstatyt; dawna nazwa obecnie nieużywana

Pegmatolit = ortoklaz; dawna nazwa obecnie nieużywana

pegmatytowych granitów w Borowie koło Strzegomia

Peiping jade – nazwa jade nejczęściej odnoszona do nefrytu

Pektolit–jade (jade alaskański, pectolite jade) – zbita odmiana pektolitu przypominająca jadeit; pozyskiwany na Alasce (Stany Zjednoczone)

Pelagit – konkrecje manganowe z dna oceanów i mórz

Pelagonit – produkt przeobrażenia szkliwa bazaltowego pod wpływem wody morskiej; niejednorodny; zawiera substancje zbliżone do seladonitu

Pelagosyt – odmiana aragonitu

Pelhamit (1) kryształy mieszane diopsyd– hedenbergit o barwie ciemnozielonej z Pelham (Massachusetts, Stany Zjednoczone)

Pelhamit (2) – odmiana serpentynu

Pelicanit – zbliżonydo cimolitu

Peligotyt – zbliżony do johannitu

Pelinit – uwodniony krzemian Al z iłów; niedokładnie zdefiniowany

Pelion – cordieryt z licznymi sinymi plamami

Pelosyderyt – syderyt ilasty, skała; wyróżniony także z Idzikowic koło Bystrzycy Kłodzkiej

Pendletonit = karpatyt

Penginit – patrz penzhinit

Pengzhizhongit = pengzhizhongit–6H

Peninim – dawna nazwa korala czerwonego

Pennait – spokrewniony z guarinitem

Pennin - substancja mineralna o wzorze chemicznym (Mg,Al)₃[(OH)₂|Al_0,5-0,9Si_3,5-3,1O₁₀]^.Mg₃(OH)₆

Pennin chromowy (pennin-Cr) – zawiera poniżej 2% Cr₂O₃; występuje w przeobrażonych ultrazasadowych skałach magmowych, zwłaszcza zasobnych w chromit; dość rozpowszechniony

Pennin–Cr – patrz pennin chromowy

Penninit = pennin

Pentahydrokalcyt – substancja o wzorze CaCO₃^.5H₂O

Pentaklazyt – bliżej nieokreślony piroksen

Pentelicum marble (marmur Pentelikon) – biały, bardzo czysty, drobnoziarnisty wapień z góry Pentelikon, w pobliżu Aten

Pentlandyt miedziowy = cupropentlandyt

Pentlandyt srebrowy = argentopentlandyt

Penwithyt – neotokit magnezowy

Penzhinit (penginit) = penżinit

Peploit – patrz peplolit

Peplolit (peploit) – pseudomorfozy pinitu po cordierycie

Percylit – patrz pseudoboleit

Peredell – żółtawozielony topaz

Periclas = peryklaz

Pericline = albit

Peridin – zielony kwarc którego barwa została uzyskana w wyniku ogrzewania

Peridot (1) – bardzo czyste, przezroczyste, oliwkowozielone, szparagowozielone lub pistacjowozielone kryształy oliwinu; kamień szlachetny

Peridot (2) – zielonawożółta odmiana turmalinu

Peridot = forsteryt

Perigem – syntetyczny, jasnożółtozielony spinel

Peristerit = albit

Perlit (kamień perłowy, perłowiec) – jasne szkliwo wulkaniczne o strukturze perlitowej charakteryzującej się obecnościa kulistych lub gruzełkowych krystalitów

Perłowa emalia (perłowa esencja) – emalia o barwie perłowej otrzymywana z łusek ryb z rodziny śledziowatych lub karpiowatych (sardynka, ukleja); używana do produkcji imitacji pereł

Perłowa esencja - atrz perłowa emalia

Perłowa macica – patrz masa perłowa

Perłowa masa – patrz masa perłowa

Perłowiec – patrz perlit

Perłowy dublet – sklejone ze sobą odpowiednio dobrane wielkością, kształtem i barwą dwie perły pęcherzowe

Perły Abalone (awabi) –

Perły Coque (coque de perle) –

Perły czerwonomorskie – patrz Red Sea Perls

Perły kocie oko – patrz operculum

Perły Tecla (tecla pearls) – imitacja pereł

Permutyt – syntetyczny zeolit

Perowskin = tryfyllin

Perowskit niobowy = dysanalit

Perplexyt – niezdefiniowany zeolit z fonolitów

Persbergit – produkt przeobrażenia nefelinu

Perspex – dająca się łatwo barwić, podobna do szkła syntetyczna żywica akrylowa; używany do odlewania fasetowych imitacji kamieni ozdobnych i jąder paciorków imitujących perły

Perthit – patrz pertyty

Pertyty (makropertyty, perthit) – subtelne zrosty skaleni–K (mikroklin przechodzący niekiedy w ortoklaz) i skaleni–Na (albit niekiedy swoiście wykształcony w postaci tzw. albitu szachownicowego); mają postać lamelkowatych wrostków jednego skalenia w drugim; wielkość lamelek skalenia wynosi w kryptopertytach 100–1000 μm; niektóre odpowiednio oszlifowane pertyty ukazują piękną złotą migotliwość na białym lub płomiennoczerwonym tle; efekt ten występuje m. in. w materiale pozyskiwanym w Dungannon w hrabstwie Hastings (stany zjednoczone) oraz w pobliżu jezior Nipissing i Perth (Ontario, Kanada)

Peruvit – patrz peruwit

Peruwit (peruvit) = matildyt

Peryklin – odmiana skalenia–Na pochodzenia hydrotermalnego

Perysteryt (kamień gołębi) – odmiana białego albitu z błękitnoniebieską poświatą

Petersyt = petersyt–(Y)

Petrosilex – dawna nazwa rogowca

Petschyt – bardzo rzadko spotykana purpurowa odmiana skapolitu; znany z Tanzanii i Kenii

Petterdyt = adamit

Petworth marble (marmur Petworth) – piękne, ciemnobrązowe lub szaroniebieskie marmury, bogate w skorupy małży i ślimaków; pozyskiwane w pobliżu Batle i Petworth (Sussex, Wielka Brytania)

Phacolit – patrz facolit

Pharanitis – antyczna nazwa zielonej odmiany kwarcu

Pharmacolit = farmakolit

Pharmacosiderit = farmakosyderyt

Phastyn – patrz festyn

Phaunouxit = faunouksyt

Phenakit = fenakit

Phengit = fengit

Philadelphit – przeobrażony biotyt

Philipstadyt – ferroblenda żelazowa

Phillipit – przeobrażony chalkopiryt

Phillipsyt – synonim bornitu; nazwa nieaktualna

Phillipsyt–(Ba) (staurobaryt) – phillipsyt barowy

Phillipsyty - grupa minerałów; w jej skład wchodzą: Phillipsyt-Ca, Phillipsyt-Na i Phillipsyt-K.

Phlogopit = flogopit

Phoenicochroit (chrominium) = fenikochroit

Phönicyt – patrz fenicyt

Phosgenit = fosgenit

Phosinaite-(Ce) = fosinait-(Ce)

Phosphammit = fosfamit

Phosphoellenbergerit = fosfoellenbergenit

Phosphoferrit = fosfoferryt

Phosphofibrit = fosfofibryt

Phosphogartrellit = fosfogartrellit

Phosphohedyphan = fosfohedyfan

Phosphoinnelit = fosfoinnelit

Phosphorit – patrz fosforyt

Phosphophyllit = fosfofyllit

Phosphorrösslerit = fosforrössleryt

Phosphosiderit = fosfosyderyt

Phosphovanadylit = fosfohovanadylit

Phosphowalpurgit = fosfowalpurgin

Phosphuranylit = fosfuranylit

Phylloretin = fylloretyn

Phyllotungstit = fyllotungstyt

Phyrites = piryt

Pi Yu – jadeit lub nefryt o barwie świerzej zieleni roślin

Pianka morska (meerschaum) – lekka, porowata odmiana sepiolitu o strukturze mieszanej pomiędzy spilśnioną i amorficzną; jej ciężar objętościowy jest mniejszy od 1,0 w związku z czym nie tonie w wodzie; zbita; biała, żółtawa lub czarwona; występuje w pobliżu Eskisehir (Turcja), Grecji, Hiszpanii i Stanach Zjednoczonych

Pianlinit – substancja o wzorze Al₂O₃^.2SiO₂^.H₂O, wątpliwy materiał ilasty; nazwa zdyskredytowana

Piasek pumeksowy (bimssand) –

Piaskowiec arkozowy – patrz arkoza

Piazolit = hydrogrossular

Picotyt – patrz pikotyt

Picranalcym – analcym magnezowy

Picrochromit – pikrochromit

Picrolit – patrz pikrolit

Picromerit = pikromeryt

Picropharmacolit = pikrofarmakolit

Picryt = dolomit

Pictyt = tytanit

Picyt – zapewne delvauxyt

Piddingtonit – drobnoziarnista mieszanina zasobna w hipersten; występuje w meteorytach

Piedmontyt = piemontyt

Pienista skała – patrz afrrolit

Pierre argentine – patrz kamień srebrzysty

Pierre de Lune – patrz kamień księżycowy

Pierre de Soleil

Pierre turquoise

Pierrepontyt = schörl

Pietersyt – azbest krokidolitowy z domieszką limonitu; pozyskiwany w Prieska i w okolicy Outjo w pradolinie rzeki Oranje (Namibia)

Pietra de Savon Maroc – patrz pietra Sapo

Pietra Sapo (pietra de Savon Maroc) – dawna nazwa pianki morskiej pozyskiwanej niegdyś w Mauretanii (obecnie Maroko)

Piezokwarc – odmiana kwarcu (kryształu górskiego)wykazująca właściwości piezoelektryczne w stopniu umożliwiającym wykorzystanie go w urządzeniach elektronicznych (rezonatory kwarcowe)

Piezotyt – syntetyczny Al₃Si₂O₇(OH)₃ produkt hydrotelmalnego rozkładu spessartynu

Pigeon blood agate (1) – patrz cornelian

Pigeon blood agate (2) – agat o barwie gołębiej krwi

Pigeonitaugit – zapewne niskowapniowy augit

Pigeonity – grupa piroksenów jednoskośnych zawierających 5–15% Ca; są dość rozpowszechnione w skałach wulkanicznych, np. bazaltach, diabazach i dolerytach

Pigeons blood red (rubin gołębia krew)– najwyżej ceniona odmiana rubinu o pięknej czerwonej barwie z lekkim niebieskawym odcieniem

Pihlit – przeobrażony spodumen

Pijypit = pijpit

Piknochloryt - substancja mineralna o wzorze chemicznym (Fe,Mg,Al)₃[(OH)₂|AlSi₃O₁₀]^.Mg₃(OH)₆

Pikotyt (picotyt) – substancja mineralna o wzorze chemicznym (Fe,Mg)(Al,Cr,Fe)₂O₄. Odmiana spinelu zawierająca nieco Cr; ciemnożółtobrązowy do cielonawobrązowego lub niemal czarny; jego obecność stwierdzono w perydotytach homblendowych Janowic Wielkich, w bazaltach Janowic koło Lubania Śląskiego, serpentynitach Naaławic, i innych

Pikranalcym = analcym; dawna nazwa obecnie rzadko urzywana

Pikroallumogen – zbliżony do pickeringitu

Pikroamosyt – antofyllit żelazowy

Pikrochromit (picrochromit) = magnesiochromit

Pikrocollit – hipotetyczny H₄MgSi₃O₈^.2H₂O

Pikrocrichtonit – ilmenit magnezowy lub geikielit

Pikroepidot – epidot magnezowy

Pikrofluit – mieszaninafluorytu i krzemianu Mg

Pikrofyll – patrz pikrofyllit

Pikrofyllit (pikrofyll) – zpewne przeobrażony piroksen

Pikroilmenit – ilmenit magnezowy

Pikroknebelit – knebelit magnezowy z 4% zawartością MgO

Pikrolit – ciemnozielona, szarozielona lub brązowa włóknista odmiana antygorytu; pręgowany, przeświecający; znany z wielu miejscowości Dolnego Śląska, m. in. Czarnowa koło Kowar, Janowic Wielkich, z serpentynitów Jędrzejowic, Kiełczyna, Nasławic, Słupic i Jordanowa Śląskiego koło Sobótki, Braszowic Grochowa, Siodłowic i Ząbkowic Śląskich, a także ze Złotego Stoku

Pikrosmin = chryzotyl

Pikrotefroit – tefroit magnezowy, (Mg,Mn)[SiO₄]; człon pośredni pomiędzy forsterytem i tefroitem

Pikrothomsonit = thomsonit

Pilandyt (anortofir) –

Pilaryt – mieszanina chryzokoli i kaolinitu

Pilbaryt – mieszanina thorogummitu i kasolitu

Pilinit = bavenit; był opisany także z góry Wojtan koło Strzegomi jako minerał występujący w druzach granitów strzegomskich

Pilit (1) – pseudomorfozy aktynolitu lub hornblendy po oliwinie; znane m. in. z Nowej Rudy; Pilit (2) – mieszanina jamesonitu i innych kruszców

Pilolit = pałygorskit; występuje w melafirach Alwernii i szczelinach porfirów w Miękini koło Krzeszowic

Piłka bawełniana – piękne kuliste skupienia ulexytu z Columbus Marsh (Nevada, Stany Zjednozone)

Pimelit (alipit, desaulesyt, kerolit–β niklowy, röttisyt) – saponit niklowy zawiera 17,3–32,6% NiO; jasnozielony; tworzy skupienia łuskowe i zbite; ruda niklu

Pimpylit = hornblenda

Pinfire – patrz opal iskrowy

Pingo d'aqua – idealnie czysty, bezbarwny i przezroczysty topaz z okręgu Marambaia (Minas Gerais, Brazylia)

Pinit – produkt wietrzenia cordierytu będący mieszaniną tlenków żelaza oraz minerałów z grupy chlorytów, mik, serpentynów itp.; tworzy zielonawe łuseczkowo-włókniste skupienia; odmianą pinitu pirofyllitowego jest agalmatolit

Pinitoid – pseudomorfozy, pinitu i minerałów ilastycb po skaleniach; znane z granitów strzegomskich, granitoporfirów Masłakowic i Staniszowa koło Jeleniej Góry, także z innych miejscowości

Pink – różowy topaz

Pink moonstone – patrz kamień księżycowy różowy

Pink Welsh Alabaster – biały drobnoziarnisty gips z licznymi różowymi żyłkami; pozyskiwany w dolinie Glamorgan w południowej Walii

Pinolit = magnezyt

Pinquit – odmiana nontronitu znana z bazaltów Nowego Kościoła koło Złotoryi, w druzach pegmatytowych Strzegomia Zakrzowa, koło Niemczy i niektórych innych miejscowości

Piorunowe guzy – patrz szkliwo kwarcowe

Piorunowe jajko (pseudoaugit, thunder eggs) – sferoidalny konglomerat złożony z zasobnych w kaolinit skał ilastych, okruchów ryolitów oraz agatów dających niekiedy w przekroju poprzecznym wyraźny zarys gwiazdy; znajdowane w Kalifornii, Nevadzie i Oregonie (Stany Zjednoczone)

Piorunowiec – patrz fulguryt

Piotyn = saponit

Pirafrolit – mieszanina skalenia z opalem

Pirallolit – być może przeobrażony piroksen lub talk

Piralmandit – patrz pirop–almandyn

Piralspity – seria izomorficzna granatów z szeregu pirop–almandyn–spessartyn; ważne minerały skałotwórcze

Pirandyn – patrz pirop–almandyn

Pirantymonit – patrz pirostibit

Pirargillit – produkt przeobrażenia cordierytu

Pirauxyt – pirofyllit

pireneit – odmiana grossularu

Pirita amarilla = piryt

Pirita blanca = markasyt

Pirita magnetica = pirotyn

Pirochlormikrolit – pirochlor lub mikrolit

Pirochlorwiikit – mieszanina minerałów z grupy pirochloru

Pirochlory – grupa złożonych Nb, Ta i Ti, krystalizujących w klasie czterdziestoośmio ścianu (Fd3m); dzielą się na trzy podgrupy: pirochloru, mikrolitu i betafitu; wykazują zmienność składu chemicznego; skupienia ziarniste; przełam zadziorowaty lub nierówny; kruche; połysk szklisty lub żywiczny; często są metamiktyczne; czarne, brunatne, żółte, czerwone i inne; rysa na ogół brunatna lub żółta; odmiany jaśniejsze są przezroczyste, a ciemniejsze przeświecają w cienkich okruchach; w świetle odbitym przypominają sfaleryt; minerały pegmatytów, zwłaszcza związanych ze syenitami nefelinowymi, np. na Półwyspie Kola (Rosja), Fredrickvärn (Norwegia), Alnö (Szwecja); znane również z karbonatytów; pojawiają się także wśród utworów pneumatolitycznych i hydrotermalnych; współwystępują z innymi minerałami Nb, Ta i Ti; są cennymi rudami tantalu, niobu oraz pierwiastków ziem rzadkich

Pirochloryt = pirochlor; nazwa myląca, gdyż pozostaje bez związku z chlorytami

Pirochrotyt = pirostilpnit

Piroconit = pachnolit

Pirofan (1) – patrz opal ognisty

Pirofan (2) = fluoryt; nazwa niepoprawna

Pirofisalit – niemal nieprzezroczysta odmiana topazu

Pirofosforyt = whitlockit

Pirofyllit–(F) (F–pirofyllit) – pirofyllit fluorowy

Pirofyllit–F – odmiana pirofyllitu zawierająca nieco F

Piroguanit – odmiana guana

Piroidesyn – odmiana serpentynu występująca w meteorytach

Piroklazyt – guano skaliste

Piroksenit oliwinowo–hornblendowy – patrz bahiait

Piroksenkryptopertyt – płytkowe zrosty piroksenów przypominające pertyty skaleniowe

Piroksenmikropertyt – płytkowe zrosty piroksenów przypominające pertyty skaleniowe

Piroksenoidy – grupa krzemianów pokrewnych piroksenom, m. in. rodonit, wollastonit

Piroksenpertyt – płytkowe zrosty piroksenów przypominające pertyty skaleniowe

Pirokseny (pyroxen) – grupa krzemianów i glinokrzemianó łańcuchowych; w stanie czystym, rzadko występują w przyrodzie; zwykle są to odznaczające się pasową budową roztwory stałe skrajnych ogniw; rozróżnia się pirokseny krystalizujące rombowo (ortopirokseny, protopirokseny) oraz pirokseny krystalizujące jednoskośnie (klinopirokseny); struktury odmian rombowych tworzą się w wyniku submikroskopowego zbliźniaczenia elementów piroksenów jednoskośnychwedług jednej płaszczyzny; znane są zorientowane zrosty obu tych odmian piroksenów według tej samej płaszczyzny; kryształy piroksenów jednoskośnych i rombowych wykazują na ogół pokrój słupowy; ich zakończenia stamowią postacie bipuiramidalne; trorzą skupienia ziarniste oraz nieforemne ziarna; spotyka się ich bliźniaki podwójne, a niekiedy również wielokrotne; cechą charakterystyczną piroksenów jest doskonała łupliwość; barwa piroksenów zależy od zawartości żelaza i tytanu; odmiany zawierające niewiele tych składników są białawe, szare, żółtawe lub nieco zielonawe, natomiast gdy są w nie zasobniejsze stają się oliwkowe, brunatne, ciemnozielone lub niemal czarne; pirokseny tworzą liczne odmiany chemiczne; stanowią one jedną z najważniejszych grup minerałów skałotwórczych; powstają w wysokich temperaturach przy niskim ciśnieniu H₂O; są składnikami skał magmowych i metamorficznych; poszczególne ich człony są charakterystyczne dla różnych typów skał, stąd identyfikacja piroksenu występującego w danej skale ma podstawowe znaczeniae dla określenia jej typu i genezy; pirokseny nie są zbyt odporne na działanie czynników klimatycznych i dlatego rzadko pojawiają się we frakcjach minerałów ciężkich w okruchowych skałach osadowych. Odmianą piroksenu jest aegirineaugit

Pirokseny jednoskośne (klinopirokseny) – grupa piroksenów obejmująca klinoenstatyt, klinohipersten i klinoferrosilit oraz pigeonity

Pirokseny rombowe – ze względu na formę kryształów pirokseny rombowe dzielą się na ortopirokseny krystalizujące w układzie Pbca i protopirokseny krystalizujące w układzie Pbcn;

Pirokseny–Ca – grupa piroksenów obejmująca następujące minerały: diopsyd, hedenbergit, augit, johannsenit, petedunnit i esseneit

Pirokseny–Ca–Mg–Fe (pirokseny–quad) – grupa najbardziej rozpowszechnionych w przyrodzie piroksenów rombowych i jednoskośnych; obejmuje pirokseny Mg—Fe i pirokseny Ca; ważne minerały skałotwórcze

Pirokseny–Ca–Na – grupa piroksenów obejmująca następujące minerały: omfacyt i egirynaugit

Pirokseny–Li = spodumen

Pirokseny–Mg–Fe – grupa piroksenów obejmująca następujące minerały: enstatyt, ferrosilit, klinoenstatyt, klinoferrosilit i pigeonit

Pirokseny–Mn–Mg – grupa piroksenów obejmująca następujące minerały: donnpeacoryt i kanoit

Pirokseny–Na – grupa piroksenów obejmująca następujące minerały: jadeit, egiryn, kosmochlor i jervisyt

Pirokseny–Na–Ca – grupa piroksenów obejmująca następujące minerały:

Pirokseny–Quad – patrz pirokseny–Ca–Mg–Fe

Piromelan – zbliżony do tytanitu

Piromelin = morenosyt

Pirop itrowy – pirop z około 2% domieszką itru; pomarańczowoczerwony do jasmoczerwonego; występuje w kimberlirach RPA

Pirop–almandyn (piralmandit, pirandin) – kryształy mieszane o zawartości cząsteczki piropowej 60–20%; krwistoczerwony, brązowoczerwony lub fioletowoczerwony

Pirop–almandyn–spessartyn – patrz piralspity

Piroskleryt – pseudomorfozy penninu po piroksenie

Pirosmalit (pyrosmalit) – minerał zwykle jednak kryształy mieszane szeregu ferropirosmalit–manganpirosmalite, (Fe²⁺,Mn)₈Si₆O₁₅(OH,Cl)₁₀

Pirosmaragd (pyroesmerald) – odmiana fluorytu wykazująca zieloną termoluminescencję; nazwa niepoprawna

Pirostibit (pirantymonit) = kermesyt

Pirotechnit = thenardyt

Piroxmangit = piroksmangit

Piryt cynowy = stannin

Piryt magnetyczny = pirotyn

Pirytogelit – koloidalna odmiana FeS₂

Pirytolampryt – mieszanina arsenopirytu i dyskrazytu

Pisanit (cuprian melanterite, cyanoferryt, vitriolit) – melanteryt cynkowy

Pisanit cynkowy – odmiana pisanitu

Pisekit – zbliźony do samarskitu

Pisekit = monacyt

Pisofan – patrz pisofanit

Pisofanit (garnsdorffit, pisofan) – gel glinowo–żelazisty zawierający domieszkę krzemionki

Pisolit – odmiana aragonitu tworząca skupienia pisolitowe

Pissofan (1) – hydrofan impregnowany żywicami lub woskiem; wykazuje zachwycającą grę barw

Pissofan (2) – żel glinowo–żelazisty zawierający domieszkę SO₃

Pistacyt – epidot żeazowy; brązowawozielony do pistacjowozielonego; nazwa ta często była również używana dla określenia swoiście zielonych epidotów napotykanychw granitach, syenitach, łupkach krystalicznych, amfibolitach Dolnego Śląska, także w skale magnetytowej Kletna koło Stronia Śląskiego czy w serii rudnej Kowar

Pistomesyt – człon pośredni szeregu izomorficznego magnezyt–syderyt; zawiera 50–70% cząsteczki FeCO₃

Pit amber – bursztyn kopalny występujący w piaskach glaukonitowych

Pitchblende – patrz pechblende

Pitchstone – szkliwo magmowe

Pitglas – patrz szkliwo kopalne

Pitkarantyt – być może piroksen

Pittinit – patrz gummit

Pladiaplit – patrz aplit diorytowy

Plagiocircit – niedokładnie poznany uwodniony siarczan Al i innych

Plagioclase – patrz plagioklazy

Plagioklazy (plagioclas, skalenie sodowo–wapniowe, skalenie–Na–Ca) – glinokrzemiany sodowo-wapniowe z grupy skaleni

Plaifairyt - substancja mineralna o wzorze chemicznym Pb₈(Sb,As)₁₀S₂₃

Plasma – patrz plazma

Plastacele – patrz bexoid

Platium = platyna rodzima

Platre de Paris – piękna włóknista odmiana gipsu pozyskiwana w dolinie Oise (Francja)

Platyna irydowa – patrz iridiumplatyna

Platyna żelazista - substancja mineralna o wzorze chemicznym (Pt,Fe,...)

Platynit – mieszanina laitakarytu i galeny, (Bi,Pb)₃(Se,S)₄

Platynowce rodzime – grupa pierwiastków rodzimych obejmująca ruten, rod, pallad, osm i iryd; słabo rozpowszechnione w przyrodzie; przeważnie metale te tworzą domieszki w arsenkach, siarczkach itp., rzadko natomiast pojawia się w formie rodzimej lub w stopach; tworzą małe ziarna lub wrostki; współwystępują z platyną rodzimą lub platyną żelazową

Plazma (1) (plasma) – oliwkowozielona, przeświecająca odmiana chalcedonu z nieregularnie rozmieszczonymi białymi lub żółtawymi plamkami; zielome zabarwienie wywołane jest domieszką chlorytów; występuje w skałach osadowych i w konkrecjach w skałach węglanowych w Chinach, Indiach, Afganistanie, Pakistanie oraz Durkee i Bacon (Oregon, Stany Zjednoczone)

Plazma (2) – jaspis o jednorodnej zielonej barwie

Plazma (3) – zielony wezuwian; nazwa niepoprawna

Plazolit – odmiana hydrogrossularu

Plazolit – patrz hibschit

Pleistexpandyt – patrz ekspandyt

Plenargyryt – zbliżony do schapbachitu

Pleonast – odmiana spinelu

Pleonast (candyt) – zielonkawa odmiana spinelu zabarwiona domieszką żelaza

Pleonecyt – hedyphan lub tefroit i berzeliit

Plessyt – skrytokrystaliczne zrosty kamacytu i taenitu; występuje w meteorytach

Pleurasyt – mieszanina

Pleuroklaz = wagneryt

Pleysteinit = fluellit

Plintyt – mieszanina kaolinitu, montmrillonitu i hematytu

Plomb – patrz lead

Plumalsyt – nazwa zdyskredytowana; rombowy

Plumangit – Cu_0,85ZnO_0,15PbMn₄O₁₁, niedokładnie zdefimowany; być może analogon coronadytu

Plumbago (1) = galena

Plumbago (2) = grafit

Plumbein – pseudomorfozy galeny po piromorficie

Plumbiodyt = schwartzembergit

Plumboallofan – allofan ołowiowy

Plumboamalgam - substancja mineralna o wzorze chemicznym HgPb₂; W; M

Plumbobinnit = dufrenoysyt

Plumbocolumbit – patrz plumboniobit

Plumbokalcyt – kalcyt ołowiowy

Plumbokupryt – kupryt ołowiowy; także mieszanina kuprytu z galeną

Plumbomanganit – mieszanina galeny z innymi kruszcami

Plumbomatildyt – niedokładnie poznany; odmiana lub mieszanina; heksagonalny

Plumbomicrolit = plumbomikrolit

Plumbonacrit = plumbonakryt

Plumbonakryt (1) – hydrocerusyt

Plumbonakryt (2) – syntetyczny Pb₁₀[(CO₃)₆|(OH)₆]O; trygonalny

Plumboniobit (plumbocolumbit) – zapewne odmiana yttroniobitu; zawiara około 7,6% PbO

Plumbopyrochlor = plumbopirochlor

Plumbosnadelfit – synadelfit ołowiowy, zawiera 3,24% PbO

Plumbostannit – mieszanina galeny i stannitu

Plumbostibnit – włóknista odmiana boulangerytu

Plumbotytanpirochlor - substancja mineralna o wzorze chemicznym (Pb,Y,Na,Ca,U)_1-2(Ti,Nb,Ta)₂(O,OH)₇

Plumbozincokalcyt – kalcyt cynkowo–ołowiowy

Plumosyt – włóknista odmiana boulangerytu jamesonitu i innych siarkosoli Sb

Podolit – skrytokrystaliczna odmiana apatytu węglanowego

Poechit – substancja metakoloidalna zasobna w Fe, Mn i Si

Poikilit (1) – poikilopiryt

Poikilit (2) – wrostki innej substancji krystalicznej w kryształach minerału

Poikilopiryt (poikilit) = bornit

Polarstanid = palarstanid

Poliadelfit – dawna nazwa barwnych odmian andaluzytu

Polianit – piroluzyt wykształcony w postaci kryształów

Poliargit – przeobrażony anortyt

Poliargyryt – zapewne mieszanina polibazytu i pirargyrytu

Poliarsenit = sarkinit

Polibern (polybern) – pospolita imitacja bursztynu produkowana z okruchów bursztynu zmieszanych z odpowiednio barwioną żywicą poliestrową; zatopione w żywicy igliwie i szczątki owadów mają ją upodobnić do bursztynu naturalnego

Polibrookit – kolumbit lub tantalit; nazwa niepoprawna

Polichroit – różnie zabarwiony produkt przeobrażenia cordierytu

Polichrom = piromorfit

Policlass – niedokładnie zdefiniowany mineral U z pegmatyt6w

Polifit-VII - substancja mineralna o wzorze chemicznym W

Polifit-VIII - substancja mineralna o wzorze chemicznym W

Polihydrat = bassanit

Polihydryt – niedokładnie zdefiniowany uwodniony krzemian Al, Fe, Mn, Ca

Poliirvingit – mika litowa zasobniejsza w Li od irvingitu

Polikraz = polikraz–(Y)

Polikseny – niedokładnie określone stopy Pt–Fe

Polilit – czarna odmiana augitu

Polimignit (polymignit) – metamiktyczny zirconolit; Pbnm

Polisferyt – odmiana piromorfitu

Politelit – patrz freibergit

Polka dot agat – agat z Oregonu (Stany Zjednoczone); na kremowym tle ma brązowe lub żółte plamki, ewentualnie czerwone plamki na nieco jaśniejszym tle

Polkovicit = polkowicyt

Pollux = pollucyt

Polyadelphit = andradyt

Polyakovit-(Ce) = poljakovit-(Ce)

Polybasit = polibazyt

Polybern – patrz polibern

Polycras-(Y) = polikraz-(Y)

Polydymit = polidymit

Polyhalit = polihalit

Polylithionit = polilithionit

Polymignit – patrz polimignit

Polyphit = polifit

Polytelit – freibergit

Połynit – glebowe mineraly z grupy montmorillonitu

Pomegranate – patrz rubin pomegranate

Ponit – rodochrozyt żelazawy 5MnCO₃^.FeCO₃; człon pośredni szeredu syderyt–rodochrosyt (manfercyty); zawiera 70–95% cząsteczki MnCO₃

Ponomarevit = ponomarievit

Poonahlit – patrz poonalit

Poonalit (poonahlit) = skolecyt

Porcelainspar – patrz porcellanit

Porcelanit (1)– produkt termicznego przeobrażenia kaolinitu; rdzawożółty; składnik ceramiki szlachetmnej, zwłaszcza porcelany

Porcelanit (2) – patrz mullit

Porcelanowy opal – nieprzezroczysty biały opal; nazwa niepoprawna

Porcellanit (1) (passauit, porcelainspar) – odmiana wernerytu

Porcellanit (2) – patrz jaspis porcelanowy

Porcellofit – porcelanopodobna odmiana serpentynu

Porfido rosso antico – magmowa skała wylewna o strukturze porfirowej zbarwiona domieszką czerwonego epidotu; pozyskiwana w czasach antycznych w Tall Abu Duchchan (Egipt)

Porfido verde antico – oliwkowozielone piroksenity lub diabazy pozyskiwane w czasach antycznych z nomosu Lakonia (Grecja)

Porfiroid – patrz arkezyn

Porfiryt bazaltowy – patrz afiryt

Porfiryt diabazowy – patrz allgovit

Porpezyt – złoto palladowe pozyskiwane w Goias (Brazylia)

Porricin – płytkowa odmiana augitu; znana z bazaltów góry Krzyżowej koło Strzegomia

Porzyt = mullit

Potasium Alum = ałun potasowy

Potassic-carpholite = potassic-karfolit

Potassic-chlorohastingsyt - brak danych; W

Potassic-chloropargasyt - substancja mineralna o wzorze chemicznym (K,Na)Ca₂(Mg,Fe²⁺)₄Al(Si₆Al₂)O₂₂(Cl,OH)₂; W

Potassiumalum = ałun

Potassiumfeldspar – patrz skalenie potasowe

Potassium-fluorrichteryt - substancja mineralna o wzorze chemicznym (K,Na)(Ca,Na)₂(Mg,Fe,Ti)₅[(F,OH)₂|(Si,Al)₈O₂₂]; W

Potassiumpargasit = potassicpargasit

Potato stones – zbliżone do migdałowców owalne skupienia mineralne o kształcie bulw ziemiaka

Potch opal – patrz opal Potch

Potston – patrz steatyt

Pounamu – patrz kamień maori

P-ourayit - substancja mineralna o wzorze chemicznym (Pb_2,8Ag_3,6Bi_5,6)S_1,3

Pouzacyt – klinochlor lub leuchtenbergit

Poyarkovit = pojarkovit

Półopal – nieprzezroczyta odmiana opalu zawierająca domieszkę minerałów ilastych; znany z Grochowej, Koźmic i Szklar koło ZąbkowicŚląskich

Pradetit = lindackerit

Pragit (praguit) – syntetyczny 2Al₂O₃^. SiO₂ = mullit–β

Praguit – patrz pragit

Pramnion – ciemny karneol pozyskiwany w Indiach

Pras – patrz praz

Praseolit – patrz prasolit

Praser – patrz chryzopraz

Prasinchalcyt = pseudomalachit

Prasiolit – zielony kwarc uzyskiwany przez ogrzewanie kryształów ametystu pozyskiwanych w Montezuma nad rzeką Pardo (Minas Gerais, Brazylia) i Tour Peaks (Arizona, Stany zjednoczone)

Prasius – zielony heliotrop lub fluoryt; dawna nazwa obecnie nieużywana

Prasmalachit (1) – odniana chalcedonu zawierająca domieszkę malachitu

Prasmalachit (2) – szarozielony jaspis z domieszką malachitu

Prasochrom – zielony produkt przeobrażenia chromitu

Prasolit (1) (mother of emerald, praseolit, prazjolit) – pseudomorfozy chlorytu po cordierycie napotkany w okolicach Złotego Soku, także produkt pinityzacji cordierytu opisany z Wojcieszowa koło Jeleniej Góry, w okolicy Dziećmorowic na wzgórzu Kłośnik koło Niemczy itd.

Prasolit (2) (praseolit) – zapewne odmiana chlorytu

Prasopal – nieprzezroczysta jabłkowozielona odmiana opalu; nie wykazuje opalescencji; znany również z Braszowic, Grochowa, Koźmic, Szklar, Toniai, Siodłowic koło Ząbkowic Śląskich

Prassius – antyczna nazwa zielonych kamieni odnoszona głównie do prazu, plazmy i zielonawego jaspisu

Prasyn = pseudomalachit

Pravala – patrz koral czerwony

Prawdyt – zwietrzały britholit

Praz (edinit, pras, kamień zielony, prasiolit, prazem) – ciemnozielona przeświecająca odmiana chalcedonu zawierająca liczne wrostki włóknistego aktynolitu; obecność igiełkowych wrostków hornblendy może powodować zabarwienie żółtozielone; napotkany w Miedziance– Ciechanowicach koło Janowic Wielkich

Prazagat – agat o jasnizielonej lub zielonej barwie

Prazem – patrz praz

Prazjolit – patrz praz

Prazopal (opal zielony) – zielona odmiana opalu; przejściowy pomiędzy opalem i chryzoprazem; nie wykazuje opalizacji; napotkany w okolicy Koźmic koło Ząbkowic Śląskich; ceniony kamień ozdobny wykorzystywany w jubilerstwie do wyrobu biżuterii

Prehnitoid – odmiana prehnitu lub dipyru

Prehnitowe kocie oko – patrz kocie oko prehnitowe

Preobrazhenskit = preobrażenskit

Preslit = tsumebit

Priazowit – niedokładnie zdefiniowany człon grupy samarskitu

Priguinit = irginit

Princes blue – niebieski sodalit przerośnięty kremowobiałym wapieniem; występuje w Kanadzie

Priorit (blomstrandyt) = aeschynit–(Y)

Prioryt (taiyit) = aeschynit–(Y)

Prismatic moonstone – kamień księżycowy pryzmatyczny

Prismatic quartz = cordieryt; dawna nazwa obecnie nieużywana

Prismatic schillerspar = antofyllit

Prismatyn – patrz pryzmatyt

Prismatyt – jasnozielony, często zmętniały cordieryt z Bodenmeis w Bawarii i Waldheim w Saksonii (Niemcy)

Prixyt – włóknista odmiana mimetesytu

Proarizonit – produkt pośredni przeobrażenia ilmenitu w arizonit

Prochloryt (grastyt) = ripidolit; w latach 1941–1976 nazwą tą określano niektóre chloryty napotkane w Kotlinie koło Mirska, Markocicach koło Bogatyni Łomnicy koło Wałbrzycha, Strzegomiu i Wojcieszowie

Proidionit – gazowy HF₄ pojawiający się w ekshalacjach wulkaniczych

Prokoenenit – syntetyczny

Prolectyt = norbergit

Promieniec – patrz kamień promienisty

Promullit – bezpostaciowy produkt dehydratacji kaolinitu poprzedzający krystalizację mullitu

Protheit = augit

Protoamfibol – syntetyczny amfibol rombowy zasobny w F

Protoamfibole – protoferroamfibolit i protomanganamfibolit; minerały z grupy amfiboli rombowych

Protoantophyllit = protoantofyllit

Protoastrakanit – metastabilna faza glebowa Na₂SO₄^.MgSO₄^.5H₂O

Protobasyt = enstatyt

Protodolomit – syntetyczny CaCO₃^.MgCO₃

Protoenstatyt (metatalk) – syntetyczny MgSiO₃

Protoferro-antophyllit = protoferro-antofyllit

Protojoséit – minerał z grupy joséitu

Protokalcyt – patrz lublinit

Protolitionit – mika litowa

Protomanganantofyllit - substancja mineralna o wzorze chemicznym Mn₂Fe₅[OH|Si₄O₁₁]₂

Protomangano-ferro-antophyllit = protomangano-ferro-antofyllit

Protonontronit – zbliżony do nontronitu

Protopartzyt – zbliżony do partzytu i thromolitu

Protopirokseny – pirokseny rombowe krystalizujące w układzie Pbcn; nie dostrzeżone w przyrodzie

Protopsylomelan – psylomelan barowy

Protovermiculit - patrz: protowermikulit

Protowermikulit - substancja mineralna o wzorze chemicznym Mg₂(Mg,Fe)[(OH)₂|AlSi₃O₁₀]^.3Mg_0,33(H₂O)₄

Prunneryt – odmiana kalcytu podobna do chalcedonu

Prustyt = proustyt

Pryzmatyt (prismatyn) = kornerupin; jego niewielkie skupienia występują w Waldheim (Saksonia, Niemcy)

Przewalskit (przhevalskit) - substancja mineralna o wzorze chemicznym Pb[UO₂|PO₄]₂^.8H₂O; nazwa zdyskredytowana

Przhevalskit = przewalskit

Przybramit (1) – naloty goethytowe

Przybramit (2) – sfaleryt zawierający około 5 % Mn

Pseudoaenigmatyt – niedokładnie poznany; zbliżony do aenigmatytu

Pseudoalbit = andezyn; nazwa niepoprawna

Pseudoandaluzyt – duże dobrze wykształcone kryształy cyanitu; dawna nazwa obecnie nieużywana

Pseudoapatelit – zbliżony do apatelitu

Pseudoatyt – pseudomorfozy fosforanu Ca po piromorficie

Pseudoautunit – heksagonalny uranylofosforan–Ca; wymaga dalszych badań

Pseudoberzeliit – odmiana berzeliitu

Pseudobiotyt – produkt wietrzenia biotytu

Pseudoboehmit – źle skrystalizowany boehmit

Pseudoboleit (percylit) – zbliżony do boleitu i cumengeitu

Pseudochalcedonit – odmiana chalceconu wykazująca ujemne ułożenie włuknistych osobników i ujemny charakter optyczny

Pseudochloryt – syntetycznie otrzymany drogą wprowadzenia Mg(OH)₂ między pakiety montmorillonitu

Pseudochloryty – minerały z grupy septechlorytów

Pseudochryzolit (1) – patrz mołdawity

Pseudochryzolit (2) zielony obsydian; nazwa niepoprawna

Pseudocopiapit – odmiana copiapitu; opisany z Wiśściszowic koło Janowic Wielkich

Pseudocyrkon – odmiana cyrkonu

Pseudodeweylit – odmiana serpentynu

Pseudodiament – patrz kryształ górski; nazwa niepoprawna

Pseudofit (jade styryjski, miskeyit) – ocmiana chryzotylu pozyskiwana w licznych wystąpieniach w Bernstein (Burgenland, Austria)

Pseudogalena = sfaleryt

Pseudogayłussyt – pseudomorfozy kalcytu po gaylussycie

Pseudoglaukofan – glaukofan lub crossyt

Pseudoheterosyt – sickleryt żelazowy

Pseudoixiolit = ixiolit

Pseudojadeit (1) – hipotetyczny (Ca,Mg,Fe)Al₂(SiO₃)₄

Pseudojadeit (2) – odmiana albitu

Pseudokaliofillit – syntetyczny KAlSiO₄ uzyskiwany z ultramaryny

Pseudokrokidolit (1) – zsylifikowany krokidolit; liczne wystąpienia niebieskiego pseudokorokidolitu są znane z Prowidence (Rhode Island, Stany Zjednoczone)

Pseudokrokidolit (2) – tygrysie lub sokole oko krokidolitowe

Pseudolaumontyt – pseudomorfozy po laumontycie

Pseudoleucyt (2) = analcym

Pseudoleucyt (l) – pseudomorfozy albitu, ortoklazu i nefelinu po leucycie

Pseudolit – pseudomorfozy talku po spinelu

Pseudolussatyt – odmiana chalcedonu cristobalitowego

Pseudomanganit – pseudomorfozy piroluzytu po manganicie

Pseudomarmur – zbity, skrytokrystaliczny wapień, o wzorzystej i wielobarwnej teksturze; używany w celach dekoracyjnych

Pseudomejonit – zbliżony do mejonitu; opisany z gnejsów Gór Sowich

Pseudomesolit (pseudomezolit) = mesolit; dostrzerzony w apofizie granitowej w Kowarach

Pseudomezolit – patrz pseudomesolit

Pseudonatrolit = mordenit

Pseudonefelin = nefelin

Pseudonoceryn – patrz noceryt

Pseudoortoklaz (1) = sanidyn

Pseudoortoklaz (2) – anortoklaz

Pseudopalait = huréaulit

Pseudoparisyt = cordylit

Pseudophillipsyt = phillipsyt

Pseudopirochroit – mieszanina tlenków Mn

Pseudopirofyllit – mieszanina pirofyllitu i donbassytu

Pseudoquarzyn – zbliżony do kwarcynu

Pseudorutyl – produkt przeobrażenia ilmenitu

Pseudoskapolit – pseudomorfozy piroksenu po skapolicie

Pseudosmaragd – zielony fluoryt; nazwa niepoprawna

Pseudosmaragdyt – pseudomorfozy po berylu

Pseudosteatyt – zielona odmiana halloizytu

Pseudoszafir (szfir wodny) – małe kryształy jasnoniebieskiego cordierytu pozyskiwane ze żwirowisk Birmy i Sri lanki; nazwa niepoprawna

Pseudothuringit – chloryt żelazawy zbliżony do ripidolitu

Pseudotopaz (1) – patrz cytryn; nazwa niepoprawna

Pseudotopaz (2) – kryształy kwarcu ze Strzegomia o pokroju słupkowym

Pseudotriplit – pseudomorfozy heterolitu po zwieselicie

Pseudoturyngit - substancja mineralna o wzorze chemicznym (Fe,Al,Mg)₃[(OH)₂|Al_1,5-2Si_2,5-2O₁₀]^.(Fe,Mg)₃(OH)₆

Pseudowavellit = crandallit

Pseudowollastonit (cyclowollastonit, wollastonit–β) – syntetyczny Ca₃[Si₃O₉] 398

Psilomelan – patrz psylomelan

Psylomelan (czarna szklana głowa, psilomelan) – uwodniony tlenek manganu o zmiennym składzie chemicznym (Ba,Mn³⁺...)₃(O,OH)₆Mn₈O₁₆; skrytokrystaliczny; tworzy skupienia zbite, groniaste, naciekowe (stalagmity) i dendryty; brunatnoczerwony do czarnego; rysa brązowoczarna; obecnie psylomelanami nazwa się grupę uwodnionych tlenków Mn, a nazwę minerału zastepuje nazwą romanechit

Psylomelanowy chalcedon – czarny chalcedon; nazwa obecnie rzadko stosowana

Psylomelany – grupa uwodnionych tlenków Mn

Psymythyt = leadhillit

Pterolit – produkt przeobrażenia lepidomelanu

Ptilolit = mordenit

Puch Salamandry – patrz abeston

Pudding stone – zlepieniec złożony z jasnych lub ciemnych dobrze scementowanych otoczaków nefrytu

Pufahlit – mieszanina ZnS i teallitu

Pufleryt – patrz desmin

Pulleit – kryształy fioletowego apatytu przypominające osobniki stilbitu

Pulszkyit – heksagonalny siarczan Zn–Cu

Pumpellyit = pumpellyit–(Mg)

Pumpellyity – grupa krzemianów grupowych; tworzą kryształy jednoskośne o pokroju tabliczkowym lub pręcikowym, niekiedy bliźniaki; łupliwość wyraźna, kruche; barwa pumpellyitów zależy od zawartości żelaza; odmiany uboższe w ten składnik są niebieskozielone; odmiany zawierające dużo żelaza i manganu ciemnobrunatne; skład chemiczny pumpellyitów jest zmienny w szerokich granicach; pumpellyity są produktem metasomatozy przebiegającej w niskich temperaturach ale przy wysokim ciśnieniu; współwystępują z epidotami, lawsonitem, albitem, glaukofanem i prehnitem; w Polsce znane z utworów przejściowych pomiędzy skałą zoizytowo–kwarcową i diopsydową w przeobrażonej strefie leukokratycznej Jordanowa

Punahlit = mesolit

Punahlit = skolecyt

Punamustein – jasnozielony nefryt z wyspy Tavai–Punamu (Nowa Zelandia)

Purbeck marble (Marmur Paludina, Paludina limestone, Purbeck marmur, wapień Paludina) – zbliżony do marmuru, niebieskoszary lub czerwonawobrązowy marmur bogaty w skorupy ślimaków słodkowodnych z rodziny Paludina carinifera; występuje w okolicy Swanage w hrabstwie Dorset (Wielka Brytania)

Purbeck marmur (Marmur Paludina) – patrz Purbeck marble

Purpuragat – purpurowoczerwony ametyst; nazwa niepoprawna

Purpurin (hemation) – syntetyczny; ciemnoczerwone szklo sodowo–wapniowe; powstaje jako faza pośrednia w procesie produkcji czerwonawobrązowego szkła awenturynowego; czynnikiem barwiącym są bezładnie rozmieszczone w masie szklanej trójkątne lub heksagonalne kryształki miedzi

Purpurspinell – ciemnofioletowy spinel

Purpuryt-(Na) (sodapurpuryt) – produkt rozkładu headdenitu i tryfylinu

Pushcharovskit = puszczarovskit

Puszkinit – szmaragdowozielony epidot pozyskiwany w złożach Werch Nejwinskij i Kysztym na Środkowym Uralu (Rosja); spotyka się również żółte i czerwone kryształy zawierające domieszkę Na i Li

P-veatchit – paravaetchit

Pyatenkoit = pjatenkoit

Pyatenkoit-(Y) = pjatenkoit-(Y)

Pycnit – patrz pyknit

Pycnophyllit – muskowit lub illit

Pyknit (pycnit) – żółte i fioletowobiałe słupkowate lub listewkowate skupienia topazu z Altenberg (Niemcy)

Pyknochloryt – klinochlor żelazowy

Pyknotrop – zbliżony do serpentynu; był opisany z Krzaczyny koło Kowar

Pyłowiec – patrz aleurolit

Pyralin – syntetyczny; celulozowe termoplastyczne tworzywo sztuczne imitujące naturalnr kamienie szlachetne

Pyralspit – grupa pirop–almandyn–spessartyn

Pyrargyrit = pirargyryt