według stanu na dzień 31.01.2003 roku
Litera T
|
UWAGA!!! WITRYNA W BUDOWIE Zamieszczone
dane mają charakter roboczy |
Listy sporządzono we współpracy z mgr Łukaszem Kruszewskim z Wydziału Geologii Uniwersytetu Warszawskiego.
Tabasheer (tabashir) – patrz opal tabasheer
Tabashir – patrz tabasheer
Tablit – patrz tabulit
Tabulit (tablit) = rectoryt
Tacharanit – zapewne mieszanina tobermorytu i gyrolitu
Tachhydryt – patrz tachydryt
Tachydryt (Tachhydryt) = tachyhydryt
Tachylit – ciemne szkliwo bazaltowe
Tadzhikit = tadżykit–(Ce)
Tadzhikit-(Ce) = tadżykit
Tadżykit-(Y) - brak danych; W; M
Taenit – skaleń; nazwa zdyskredytowana
Tagesstein – patrz kamień dzienny
Tagilit = pseudomalachit; jednoskośny
Tainiolit = taeniolit
Taiyit – patrz prioryt
Tajlandyty – naturalne szkliwo (tektyty); odmiana indochinitów; występuje w Tajlandii
Talaaskit – odmiana fajalitu zawierająca 12,07% Fe2O3
Talc = talk
Talcyt (1) – zbita odmiana talku
Talcyt (2) – patrz damouryt
Talkchloryt - substancja mineralna o wzorze chemicznym Mg3[(OH)2|Si4O10] . Mg3(OH)6
Talkniplit – wagneryt żelazowy
Talkochloryt = talkchloryt
Talkochloryt niklowy – talkchloryt zawiera do 2,9% Ni; stwierdzony w zwietrzelinie serpentynitowej w Szklarach koło Ząbkowic Śśsląskich
Talkoid – odmiana talku
Talkosyt – zbliżony do talku
Tallingit = connellit
Talnakhit = tałnachit
Taltalit – zielona odmiana turmalinu zawierająca domieszki kruszców Cu z Taltal (Chile)
Tałkusyt = thalcusty
Tałkusyt = thalcusyt
Tama – patrz jade
Tamanit = anapait
Tamar = chalkofyllit
Tammelatantalit = tapiolit
Tammit – zapwene mieszanina zasobna w minerały Fe i W
Tampaniam – aktyczna nazwa pereł guzikowych
Tanataryt = diaspor
Tangait – patrz redontyt
Tanganit – niebieska odmiana tanzanitu
Tangeit – patrz calciovolborthyt
Tangenit – mieszanina zawierająca rutyl, betafit (?), uraninit i inne
Tangiwait – żółtozielony do ciemnozielonego, przeświecający bowenit zMildford Sound w hrabstwie Otago (Nowa Zelandia)
Tania–56 – syntetyczny rutyl
Tankelit (tankit) = anortyt
Tankit – patrz tankelit
Tanneit = emplektyt
Tantal rodzimy – znazwa zdyskredytowana
Tantalaeschinit = tantalaeschinit–(Y)
Tantalaeschinit-(Yb) - substancja mineralna o wzorze chemicznym (Y,...)(Nb,Ti,Ta)2O6
Tantalbetafit – betafit tantalowy
Tantalcarbid (1) = tantalkarbid
Tantalcarbid (2) – patrz tantalum
Tantaleuxenit = tantaleuksenit
Tantalian cassiterit – patrz ainalit
Tantalikraz-(Y) - substancja mineralna o wzorze chemicznym (Y,Ce,Ca,U,Th)(Ti,Ta,Nb)2(O,OH)6
Tantalit – ogólna nazwa minerałów szeregu tantalit (ferrotantalit)–manganotantalit
Tantalohatschettolit – patrz djalmait
Tantaloobruczewit – zasobna w itr odmiana minerałów z grupy mikrolitu
Tantalorutyl – rutyl tantalowo–niobowy
Tantalpirochlor = mikrolit
Tantalum (tantalcarbid) nazwa odnoszona do tantalu rodzimego; wątpliwe istnienie
Tanteuxenit = tanteuksenit–(Y)
Tanzanit (szafir tanzański, zoisyt niebieski, zoisyt–szafir) – fioletowoniebieska odmiana zoisytu
Taosyt = högbomit
Tapalpit - substancja mineralna o wzorze chemicznym 3Ag2S . Bi2(S,Te)3?
Tapiolit – ogólna nazwa minerałów szeregu ferrotapiolit–manganotapiolit, (Fe,Mn)(Ta,Nb)2O6
Taprobanit – szafirowoniebieski taaffeit z Niriella w prowincji Ratnapura (Sri Lanka); P63mc
Tarasovit – zrosty międzypakietowe mika–smektyt
Tarasowit – nazwa zdyskredytowana (6)
Taraspit – zielony nawar dolomitowy
Targionit – galena antymonowa
Tarnowicyt – (tarnowitzit, tarnowskit) – aragonit ołowiowy
Tarnowitzit – patrz tarnowicyt
Tarnowskit – patrz tarnowicyt
Taszeranit – regularny tlenek cyrkonu o wzorze (Zr,Tl,Ca)O2
Tatarkait (palmeryt) = ripidolit
Tatyanait = tatjanait
Taurolit = allanit
Tauryscyt - substancja mineralna o wzorze chemicznym FeSO4 . 7H2O?
Tausonit (1) – naturalny tytanian strontu; odkryty w 1986 roku w Mongolii
Tausonit (2) – syntetyczny tytanian strontu; imitacja diamentu
Tautoklin – odmiana ankerytu
Tavistockit – odmiana apatytu
Tawmawit (chromepidot) – ciemonozielony epidot chromowy; zawiera 11–16% Cr2O3; pozyskiwany w Tawmaw w pobliżu Kochin Hills (Birma), Fungwe (Zimbabwe) i Outokumpu (Finlandia); ceniony kamień jubilerski
Taxoit – zielony serpentynit z Pensylwanii (Stany Zjednoczone)
Tay perls – perły słotkowodne znajdowane w łożysku rzeki Tay (Szkocja, Wielka Brytania); są to perły olbrzymy; niektóre mają średnicę kilkunastu mm i masę kilku karatów
Taylorit – arcanit amonowy
Tazheranit = tażeranit
Taznit – mieszanina zasobna w ochrę bizmutową, kaolinit i innne
Tecali marmur (marmur Tecali) – patrz tekalit
Tecla pearls – patrz perły Tecla
Teepleit – mieszanina burkeitu i gauslinitu
Tefrowillemit – troostyt
Twefryt – skała magmowa wylewna spokrewniona z bazanitem od którego różni się mniejszą zawartością oliwinu; postać porfirowa, migdałowcowa; zawiera fenokryształy głównie tabliczkowo wykształconego plagioklazu (najczęściej labrador lub bytownit, niekiedy anortyt) rzadziej foidów (analcym, haüyn, leucyt, nefelin, nosean, sodalit) często przeobrażoych w zeolity i skapolity, augitu bazaltowego lub egirynowego, hornblendy bazaltowej, arfvedsonitu, biotytu i oliwinu tkwiących w nielicznym drobnoziarnistym rzadziej szklistym cieście skalnym złożonym z młodszej generacji minerałów tworzących fenokryształy oraz skalenia potasowego; akcesorycznie zawiera tytanit, perowskit, melanit, spinel chromowy; występuje w formine pokryw i potoków lawowych
Tefryt andezynowy – patrz sumacoit
Tefryt filipsytowy – odmiana tefrytu w której fenokryształy analcymu, haüynu, leucytu, nefelinu, noseanu lub sodalitu uległy przeobrażeniu w zeolity (philipsyt)
Tefryt leucytowy – patrz amfigenit
Tefryt nefelinowy – patrz atlantynit
Tefryt oliwinowy – patrz bazanit
Tefryt skapolitowy – odmiana tefrytu w której fenokryształy analcymu, haüynu, leucytu, nefelinu, noseanu lub sodalitu uległy przeobrażeniu w skapolity
Tefryt szklisty – odmiana tefrytu w której plagioklaz jest tylko składnikiem potencjalnym, ukrytym w szkliwie
Tekalit (marmur Tecali, Mexican onyx, onyks kalcytowy, onyks Pedrara, Pedrara onyx, Tecali marmur) – przeświecająca biała lub zielonawa, wstęgowana odmiana skrytokrystalicznego kalcytu; tworzy szatę naciekową jaskiń lub wypełnienia żył hydrotermalnych; znany z Puebla i Oaxaca (Meksyk); nazwa niepoprawna
Tektyt Georgia – patrz georgiaity
Tektyty – naturalne ciemne szkliwa; bardzo zasobne w krzemionkę; cechują się opływowymi kształtami często z charakterystycznie urzeźbioną powierzchną; zwykle kroplowe, wydłużone, owalne, spłaszczone, kuliste, maczugowate lub rożkowate, niekiedy blaszkowate a nawet bezkształtne; amorficzne; zwykle brunatne lub niemal czarne, rzadziej zielone, zielonożółte, żółte i szare a wyjątkowo bezbarwne; nieprzezroczuyste lub przeświecające; połysk szklisty; łupliwości brak; przełam muszlowy; kruche; składem chemicznym tektyty są przypominają ziemskie granity; zwykle zawierają 70–80% SiO2, 10–15% Al2O3, 2,34–3,04% Na2O+K2O oraz domieszki Mn, Ti, Ba, Cr i niektórych innych; głównym składnikiem tektytów jest krzemionka; zawierają inkluzje lechatelierytu, kwarcu, coesytu, cristobalitu, trydymitu, schreibersytu, troilitu, magnetytu, cyrkonu, baddeleyitu, rutylu, chromitu, monacytu korundu i turmalinu; bardzo rzadko w utworach tych spotyka się mikroskopijne (średnicy 30–150 mm) sferule żelaza niklonośnego na zewnątrz zwykle otoczone powłoką magnetytu; tektyty cechują się niską zawartością wody (poniżej 0,05%) i składników lotnych (0,11–0,66 cm2/g); niektóre tektyty zawierają jednak liczne pęcherzyki gazowe głównie CO2, CO, H2 i N2; niekiedy również H2O, CH4, SO2, H2S, O2 oraz ślady He, Ne, Ar, Kr i Xe; pochodzenie tektytów jest wciąż kwestią sporną; Przypuszcza się, że powstały one ze stopionego materiału skalnego wyrzuconego na znaczną wysokość w wyniku zderzenia z powierzchnią Ziemi dużego ciała kosmicznego; o dłuższym pobycie tektytów w górnych warstwach atmosfery świadczą ich zazwyczaj opływowe kształty oraz widoczne w strukturze tych utworów ślady silnego napromieniowania (wiatr słoneczny i promieniowanie kosmiczne); ze względu na niejsce występowania tektyty dzieli się na australity, bediasyty, georgiaity, irgizyty, ivoryty, mołdawity, szkło dna Altantyku; szkło Darwina i skło Pustyni Libijskiej
Tektyty z Martha's Vineyard – naturalne szkliwo (tektyty) odmiana georgiaitów; występuje w stanie Massachusetts (Stany zjednoczone); zawiera drobne inkluzje baddeleyitu powstałego przypuszczalnie z rozkładu cyrkonu
Telegdyt – żywica kopalna
Telesia – odmiana szafiru o barwie bławatkowej i specyficznym jakby jedwabistoczarnym połysku
Television stone – patrz kamień telewizyjny
Telkibányastein – żółty opal woskowy z telkibánya (Węgry)
Tellurantimony = tellurantymon
Tellurbismuth = tellurobismutyt
Tellurium = tellur rodzimy
Telluropalladinit = telluropalladynit
Telyushenkoit = tieljuszenkoit
Temiskamit = maucheryt
Tengeryt = tengeryt–(Y)
Tenix – patrz bexoid
Teotetl (kamień boski, kamień wróżebny) – patrz obsydian
Tephroit = tefroit
Teremkowit – niedokładnie zdefimowana antymonowa siarkosól Pb i Ag; zbliżony do owyheeitu; Pnam
Terenit – produkt przeobrażenia skapolitu
Termieryt – mieszanina minerałów ilastych, zasobna w montmorillonit i bezpostaciową krzemionkę
Termofyllit – odmiana serpentynu
Termokalit – mieszanina trony, nahcolitu i innych
Termowermikulit (wermikulit eksfoliowany, wermikulit ekspandowany) – syntetyczny produkt prażenia wermikulitu
Ternovskit = magnesioriebeckit
Terra di Siena – skała ilasto–limonitowa przydatna do produkcji farby ziemnej o wskazanej barwie
Terra sigillata – patrz bol
Terraglia – bardzo cienkie gałązki koralowiny czerwonego korala śródziemnomorskiego
Teruelit – romboedry czarnego dolomitu
Tesherogilit – mieszanina columbitu i rutylu z Tesherogi
Testihiopalladyt – substancja o wzorze Pd(Sb,Bi)Te – niedokładnie poznany
Tetartyn = albit
Tetraedryty – minerały ciągłego szeregu izomorficznego tetraedryt–tenantyt; najbardziej rozpowszechnione siarkosole Cu; zawierają domieszki Ag, Zn, Fe, Pb, Mg i innych; ich kryształy mają pokrój czworościanu lub czworościanu piramidalnego, od którego wywodzi się ich nazwa; tworzą s ziarniste i zbite kupienia, wpryśnięcia oraz wrostki w innych minerałach; struktura tetraedrytów jest zbliżona do struktury sfalerytu; skład chemiczny zmienny w szerokich granicach: 0–20%As i odpowiednio 29,2–0% Sb; odmiany zawierające poza Cu większe ilości innych metali tradycyjnie określane bywają odrębnymi nazwami; minerały miedzionośnych i polimetalicznych utworów hydrotermalnych, pegmatytowych i metasomatycznych; pojawiają się także wśród skał osadowych, zwłaszcza zasobnych w metale ciężkie; często współwystępują z chalkopirytem, bornitem, covellinem, galeną, sfalerytem, arsenopirytem i wieloma innymi kruszcami; znane z wielu złóż kruszców; ładnie wykształcone kryształy tetraedrytów pochodzą ze złoża berezowskiego na Uralu
Tetraferriannit = ferriannit
Tetraferribiotyt – odmiana biotytu zawierająca Fe3+ w LK 4
Tetraferroplatinum = tetraferroplatyna
Tetrafylin = tryfylin
Tetragofosfit = lazulit
Tetrahedrit = tetraedryt
Tetrakalsilit = panunzyt
Tetraklazyt = mejonit
Tetranatrolit – patrz natrolit tetragonalny
Tetranatrolit = gonnardyt
Texalit = brucyt
Texasyt – substancja o wzorze Pr2O2SO4; nazwa zdyskredytowana; istnieje tylko jej syntetyczny odpowiednik
Thalackeryt = antofyllit
Thalenit = thalenit–(Y)
Thalheimit = arsenopiryt
Thanit – mieszanina kaiaitu i halitu
Theophrastit (1) = theofrastyt
Theofrastyt (2) – zapewne mieszanina polidymitu i bismutynu
Thermonatrit = termonatryt
Thierschyt = whewellit
Thioelateryt – patrz tioelateryt
Thiorsauit = anortyt
Thomait – syderyt manganowy
Thomasyt – syntetyczny 6CaO . P2O5 . 2FeO . SiO2, tworzy się w procesie fosforyzacji surówki wielkopiecowej
Thometzekit sulfatian = thometzekit
Thorgadolinit – gadolinit torowy
Thoroaeschynit – aeschynit torowy
Thorogummit (chlorothoryt, hyblit, hydrothoryt, mackintoshyt, maitlandyt, nicolayit) – produkt przeobrnia cleveitu
Thorosteenstrupin – substancja o wzorze około CaMnTh4Si4O11 . (OH}F . 5H2O – niedokładnie zdefiniowany
Thorotungstyt = yttrotungstyt
Thoruraninit – patrz bröggeryt
Thrombolit – niedokładnie poznany; bezpostaciowy lub skrytokrystaliczny minerał Cu; być może mieszanina
Thucholit – mieszanina która obok węglowodorów zawiera U, Th i pierwiastki ziem rzadkich; pojawia się w spągu łupków miedzionośnych w okolicy Lubina i Polkowic
Thuenit – odmian ilmenitu
Thulit (rosalin) – zbity różowoczerwony zoisyt manganowy; pozyskiwany w Souland, Telemark Lexvien,
Thumit – aksynit z thum (Saksonia, Niemcy)
Thunder eggs – patrz piorunowe jajka
Thuringit – szamozyt żelazowy
Thyloryt – arcanit amonowy
Tibergit – magnesiohastingsyt manganowo–sodowy
Tibet stone – patrz kamień tybetański
Tibiscumit = allofan
Tichwinit – niedokładnie zdefiniowany; zbliżony do hamlinitu
Tiger eye – patrz tygrysie oko
Tigerauge – patrz tygrysie oko
Tigerit – patrz tygrysie oko
Tikhonenkovit = tichonienkovit
Tilkerodyt – mieszanina clausthalitu, cobaltynu i innych
Timacyt – odmiana andezytu hornblendowego
Tin (etain, zinn) = cyna rodzima
Tincal – patrz tinkal
Tinkal (tincal) = boraks rodzimy
Tinkalzyt = ulexyt
Tienshanit = tienszanit
Tin–tantalit – patrz stannotantalit
Tinzenit – aksynit manganowy charakteryzujący się brakiem magnezu; piękne mikrokrystaliczne skupienia tinzenitu o barwie żółtej i miodowożółtej pozyskuje się w Franklin Furnace w stanie New Jersey i Pensylwanii (Stany Zjednoczone)
Tin wood - cyniak drzewny
Tioelateryt (thioelateryt) – elastyczna substancja bitumiczna zawierająca około 3% S
Tiree Marble – piękne różowe marmury z widocznymi kryształkami diopsydu pozyskiwane na małej wyspie Tiree u wybrzerzy Szkocji (Wielka Brytania)
Tirodyt (manganantofyllit, manganocummingtonit) – Mn2Mg5Si8O22(OH)2, hipotetyczny skrajny człon podgrupy cummingtonitu lub minerał
Tirum gem – syntetyczny rutyl
Tiruse – dawna nazwa turkusu
Titan stone – syntetyczny rutyl
Titanaugit – taugit tytanowy
Titanclinohumit – odmiana klinohumitu, Mg8TiO2(SiO4)4
Titaneisen = ilmenit
Titania – syntetyczny rutyl; imitacja diamentu
Titania brillant – syntetyczny rutyl
Titania nightstone – patrz kamień nocy
Titanit = tytanit
Titanium – syntetyczny rutyl
Titanochromit – chromit tytanowy
Titanomaghemit = tytanomaghemit
Titanomagnetit – patrz tytanomagnetyt
Titanorhabdophane = tundryt
Titanowodginit = tytanowodginit
Titantaramellit = tytanotaramellit
Tiza = ulexyt
Tobermoryt–10Å = oyelit
Tochilinit = toczilinit
Tocornalit – mieszanina AgJ i HgJ2
Toddyt – mieszanina niobitu i samarskitu
Todomundo stone – ciemnozielony, bladożółty i brązowy turmalin z Barra de Salinas (Brazylia)
Todorokit (delatorreit) – wodorotlenek manganu z grupy psylomelanów
Tohdyt – patrz abchazayt
Tokay luxd–szafir – piękna czarna odmiana obsydiany z góry Tokaj (Palhaza, Węgry); nazwa niepoprawna
Tokoroit - substancja mineralna o wzorze chemicznym Ca8(Mn,Fe,Mg)(Mn,Al)8[O13-n|(OH)n|(SiO4)2|(Si2O7)2]
Tolbachit = tołbaczyt
Tolbakhit = tołbachit
Tolypit – ortochloryt zasobny w Fe
Tomb jade – patrz yui ko lu jade
Tombarthyt = tombarthyt–(Y)
Tomichitbarian = tomichit
Tomosyt – odmiana rodonitu
Tomsonit = thomsonit
Tonerdehaltiger Strahlstein = tremolit
Tooth turkus – patrz turkus kostny
Topasion – antyczna nazwa oliwinu pozyskiwanego na wyspie Topazos (obecnie Św. Jana) na Morzu Czerwonym
Topatius – antyczna nazwa oliwinu
Topaz (1) – żółtobrązowy krarc lub wygrzewany ametyst; nazwa niepoprawna
Topaz (2) – syntetyczny żółty szafir; nazwa niepoprawna
Topaz bohemski – patrz cytryn; nazwa niepoprawna
Topaz Colorado – żółty kwarc; nazwa niepoprawna
Topaz czerwony – czerwony szafir z Syberii (Rosja); nazwa niepoprawna
Topaz czeski – żółta odmiana kwarcu
Topaz fałszywy – cytryn lub żólty fluoryt; nazwa niepoprawna
Topaz gwiaździsty – żółty korund wykazujący efekt asteryzmu; nazwa niepoprawna
Topaz Hinjosa – żółty kwarc z okolic Hinojosas del Duque (Hiszpania); nazwa niepoprawna
Topaz hiszpański – jasnożółty cytryn; nazwa niepoprawna
Topaz Imperial (topazio Imperial) – topaz o barwie sherry
Topaz indyjski – żółtyszafir z Indii; nazwa niepoprawna
Topaz królewski – patrz king topaz
Topaz Madeira (1) – brązowy kwarc z wyspy Madera; nazwa niepoprawna
Topaz Madeira (2) – syntetyczny żółtobrązowy szafir; nazwa niepoprawna
Topaz Nevada – żółtobrązowy obsydian z Nevady (Stany Zjednoczone); nazwa niepoprawna
Topaz okcydentalny – patrz topaz zachodni
Topaz orientalny – patrz topaz wschodni
Topaz Palmeira – syntetyczny brązowy szafir; nazwa niepoprawna
Topaz Palmira – cytryn lub wygrzewany nametyst; nazwa niepoprawna
Topaz Peredell – zielonawy topaz z okolic Peredell (Rosja)
Topaz pomarańczowy – brązowawożółty kwarc; nazwa niepoprawna
Topaz Royal – niebieska odmiana topazu
Topaz saffronit (topaz safiras) – jasnoniebieski topaz z Marambaia (Minas Gerais, Brazylia)
Topaz safiras – patrz topaz saffronit
Topaz saksoński – żółty kwarc; nazwa niepoprawna
Topaz Salamanca – cytryn o barwie żółtawej do żółtej; nazwa niepoprawna
Topaz scientific – syntetyczny różowy szafir; nazwa niepoprawna
Topaz Serra (seratopaz) – cytryn lub wygrzewany ametyst
Topaz syberyjski – ciemnoniebieski topaz z Syberii (Rosja)
Topaz szkocki – żółtobrązowy kwarc; nazwa niepoprawna
Topaz taurydzki – niebieska odmiana topazu
Topaz urugwajski – żółtobrązowy kwarc; nazwa niepoprawna
Topaz wschodni (1) (topaz orientalny) – żółta odmiana topazu
Topaz wschodni (2) topaz z Indii
Topaz zachodni – (topaz okcydentalny) – cytryn lub wygrzewany ametyst; nazwa niepoprawna
Topaz zadymiony – patrz kwarc zadymiony; nazwa niepoprawna
Topaz złocisty – żółty kwarc uzyskiwany przez wygrzewanie ametystu lub kwarcu zadymionego
Topazio Imperial – patrz topaz Imperial
Topazkwarc – cytryn lub wygrzewany ametyst; nazwa niepoprawna
Topazolit – zielonożółtawa odmiana andradytu
Topazowe kocie oko – patrz kocieoko topazowe
Topaz–szafir – syntetyczny szafir o barwie żółtawej do żółtej; nazwa niepoprawna
Torendrikit – magnesiorichteryt
Törnebohmit – tornebohmit–(Ce) lub tornebohmit–(La)
Torniellit = allofan
Torrelit = niobit
Torrensyt – mieszanina rodonitu i rodochrozytu
Tosa coral – patrz koral Tosa
Tosalit (tozalit) – kryształy mieszane serii bementyt–greenalit ze stosunkiem Mn:Fe około 1:1
Totaigit – produkt przeobrażenia piroksenu; zbliżony do serpentynu
Touchstone (lydian stone) – patrz lidyt
Tourmaline – patrz turmaliny
Towanit = chalkopiryt
Tozalit – patrz tosalit
Trachiaugit = augit
Trainit – patrz sabalit
Transvaal– turmalin – szmaragdowozielony turmalin z RPA
Transvaalit = heterogenit
Transvaal–jade (jade Transvaal, transvaal–nefryt) – jasnozielone zbite skupienia będące mieszaną grossularu i wezuwianu, zawiera l,2–5,0% H2O, około 0,25% Cr2O3,około 0,l% MnO i około 0,01% Cr2O3; Pozyskiwany w Buffelsfontein (Transwal, RPA); nazwa niepoprawna
Transvaal–nefryt – patrz transvaal–jade
Trapiche emerald– patrz szmaragd trapiche
Trautwinit – zielonawoczarny uwarowit silnie zanieczyszczony chromitem; znany ze Śsrodkowego Weldu (Transwal, RPA)
Traversellit = diopsyd
Traversoit – odmiana chryzokoli; być może mieszanina chryzokoli i gibbsytu
Trawertyn – zwięzła silnie zdiagenezowana odmiana martwicy wapiennej o teksturze smugowej; niekiedy zawiera skorupki małży i ślimaków słodkowodnych; powstaje w wodach jeziornych
Treanorit = allanit
Treanoryt – niedokładnie zdefiniowany; zbliżony do allanitu
Tree stone – patrz agat drzewkowy
Tremolit – Ca2Mg5Si8O22(OH)2, hipotetyczny skrajny człon podgrupy tremolitu–tschermakitu lub minerał
Tremolit–glaukofan – richteryt niklowy
Tremolitowe kocie oko – patrz kocie oko tremolitowe
Triamond – patrz granat itrowo–glinowy
Trichalcit = tyrolit
Trichity – mikroskopijnej wielkości włoskowate ziarna w minerałach skałotwórczych; często spotykane w turmalinach
Trichlorit = tyrolit
Tridymit = trydymit
Trieunit = heterogenit
Trigonit = trygonit
Tri–kalsilit – równoległe zrosty kalsilitu (K,Na)[AlSiO4] i nefelinu (Na,K)[AlSiO4]
Trillium – ciemna, soczystozielona odmiana apatytu fluorowego; spotykany w fosforanowych skałach osadowych m. in. w prowincjach Quebec i Ontario (Kanada)
Trimerit = trymeryt
Trinityt – zielonkawe szkliwo krzemionkowe powstałe w wyniku eksplozji nuklearnych przeprowadzanych w Nowym Meksyku (Stany Zjednoczone)
Trioktaedryczne miki zwyczajne – grupa mik skałotwórczych obejmująca m. in. flogopit, biotyt, lepidolit i zinnwaldyt
Trip – żóltawobrązowe odmiany turmalinu
Triphane = spodumen
Triphylit = tryfylin
Triploclase – patrz triploklaz
Triploidit = tryploidyt
Triploklaz (triploclase) = thomsonit
Tripolit – patrz diatomit
Tristine – dwubarwny kwarc o barwie ametystu i cytrynu pozyskiwany w La Gaiba (Santa Cruz, Boliwia)
Tritochloryt = mottramit
Troegerit = trögeryt
Trogtalit-(Cu-Pd) - substancja mineralna o wzorze chemicznym (Co,Cu,Pd)Se2
Trolleit – substancja o wzorze Al4[OH|PO3]
Troostyt (tefrowillemit) – zbite, różowe skupienia willemitu manganowego, (Zn,Mn)2SiO4 z kopalń Frankin i Sterlin Hill w hrabstwie Sussex (New Jersey, Stany Zjednoczone)
Trophtalmos – antyczna nazwa kamieni wykazujących efekt kociego oka
Trudellit – mieszanina natroałunitu i chloroaluminitu
Trychalcyt = tyrolit
Trychity – dostrzegalne w obrazie mikroskopowym włosowate krystality, nieprzezroczyste i nie reagujące na świato
Trydymit-α - substancja mineralna o wzorze chemicznym α-SiO2
Tryfan = spodumen; dawna nazwa obecnie niestosowana
Trygonomagneboryt = mcallisteryt
Tryhydrokalcyt – substancja o wzorze CaCO3 . 3H2O; znany z okolic Lublina;
Trylitionit – hipotetyczny skrajny człon mik K2Li3Al6Si6O20(F,OH)4
Trymontyt = scheelit
Tryploklaz = thomsonit
Trzewiowicc – swoista odmiana anhdrytu pojawiająca się wśród iłów solnonośnych Wieliczki
Tsaregorodtsevit = caregorodcevit
Tsavolit – patrz tsavoryt
Tsavoryt (tsavolit) – szmaragdowozielony, przezroczysty grossular chromowo–wanadowy z Lualenyi w pobliżu Voi (Park Narodowy Tsawo, Kenia); zawiera do 3,3% V2O5
Tscheffkinit = czewkinit–(Ce)
Tschepinit-Ca = cepinit-Ca
Tschepinit-K = cepinit-K
Tschepinit-Na = cepinit-Na
Tschepinit-Sr = cepinit-Sr
Tschermakit (aluminotschermakit) – Ca2Mg3Al2Si6Al2O22(OH)2, hipotetyczny skrajny człon podgrupy tremolitu–tschermakitu lub minerał
Tschermakit aktynolitowy (aktinolitischer Tschermakit) – hornblenda magnezowa lub żelazawa o wzorze chemicznym Ca2(Mg,Fe,Al)5(Si,Al)8O22(OH,F)
Tschermakit smytowy – tschermakit lub hornblenda tschermakitowa
Tschernichit = czernychit
Tschernichewit – patrz czernyszewit
Tsilaisyt (manganturmalin) – hipotetyczny skrajny człon turmalinów H8Na2Mn6Al12Si12B6O62; składnik manganowych odmian turmalinów zwanych potocznie tsilaisytem; ciemnożółte do brązowych turmaliny tego typu zawierające około 8,2% MnO pozyskiwane są w okolicy Nerczyńska (Rosja) a brązowe zawierające około 5,9% MnO w pobliżu Tsilaisina (Madagaskar)
Tsnigriit = cnigriit
Tucanit = scarbroit
Tundryt – tundryt–(Ce) lub tundryt–(Nd)
Tungomelan – odmiana czarnych tlenków i wodorotlenków Mn zawierająca 1,5–2,8% WO3
Tungsten–powellit – patrz tungsto–powellit
Tungsto–powellit (tungsten–powellit) – powellit wolframowy zawierający 9–14% WO3
Tunkit - substancja mineralna o wzorze chemicznym (Na,Ca,K)8(Al6Si6O24)(SO4)2Cl . H2O
Tunneryt – zapewne woodruffit
Turanit – zapewne tangeit
Turchois – dawna nazwa turkusu
Turecki kamień – patrz kamień turecki
Tureckie główki (głowki tureckie, turmalinowe główki tureckie) – bezbarwne, jasnozielone lub czarne kryształy turmalinu z czerwonymi zakończeniami; pozyskiwane w Brazylii
Turgit – patrz turyt
Turjit = turyit
Turkej fat – żółty galman smithsonitowy z dużą domieszką kadmu
Turkiestanit – magnezyt sztucznie barwiony na niebiesko; imitacja turkusu
Turkus – syntetyczne sklane lub porcelanowe imitacje turkusu naturalnego, barwione na niebiesko lub zielonawoniebiesko związkami miedzi i kobaltu; nazwa niepoprawna
Turkus australijski (jade australijski) – niedokładnie zbadany surowic jubilerski zbliżony do waryscytu, pozyskiwany w pobliżu Dayboro (Queensland, Australia); podobny materiał napotkano w Hiszpanii; imitacja turkusu
Turkus bone – patrz odontolit
Turkus chiński (2) – jaspis sztucznie barwiony na zielono; nazwa niepoprawna
Turkus chński – sztucznie barwiona na niebiesko mieszanina kalcytu, kwarcu i steatytu; nazwa niepoprawna
Turkus impregnowany (turkus traktowany, turkus utwardzony) – niskiej jakości silnie porowaty turkus nasycony odpowiednio barwionymi syntetycznymi żywicami, niekiedy szkłem wodnym w celu nadania im większej twardości i efektowniejszej barwy
Turkus kalifornijski = waryscyt; nazwa niepoprawna
Turkus kopalny – patrz odontolit
Turkus kopalny – patrz odontolit
Turkus kostny (bone turkus, tooth turkus, zahnturkis) – patrz odontolit
Turkus Lindego – syntetyczny turkus; produkowany od 1970 roku; na rynku jubilerskim od 1971 roku
Turkus matrix – żyłki turkusu w płowym lub jasnobrązowym piaskowcu żelazistym
Turkus Nevada = waryscyt; nazwa niepoprawna
Turkus okcydentalny (turkus zachodni) – patrz odontolit
Turkus pajęczynowy = turkus
Turkus rekonstruowany – turkus otrzymany przez zmiesznie sproszkowanego niskiej jakości turkusu i odpowiednio zabarwionych żywic syntetycznych pełniących rolę substancji wiążącej
Turkus traktowany – patrz turkus impregnowany
Turkus Utah = waryscyt; nazwa niepoprawna
Turkus utwardzony – patrz turkus impregnowany
Turkus wiedeński (1) (wiedeński turkus) – syntetyczna sprasowana, zbita, masa składająca się z pół części malachitu, sześciu części Al2O3, dwóch części H3PO4 i soli miedzi jako barwnika; wykazuje piękną błękitnoniebieską barwę; imitacja turkusu
Turkus wiedeński (2) – syntetyczny; szklana imitacja turkusu barwy bladoniebieskiej do niebieskiej
Turkus zachodni – patrz turkus okcydentalny
Turkusagat – agat sztucznie barwiony na kolor turkusowy; nazwa niepoprawna
Turmalin arbuzowy (główki arbuzowe, water melon tourmaline) – słupkowe kryształy turmalumu w przekroju poprzecznym ujawniające wnętrze o barwie różowej lub bezbarwne otoczone pasami turmalinu o barwie zielonej
Turmalin Bourdeaux – odmiana turmalinu o barwie czerwonawofioletowej
Turmalin chiński – czerwone turmaliny amerykańskie
Turmalin chromowy (1) = chromdravit
Turmalin chromowy (2) – szmaragdowozielony grossular z Tanzanii
Turmalin ogrzewany – turmalin o termicznie modyfikowanej barwie; najlepsze rezultaty uzyskano wygrzewając w temperaturze około 7000C ciemnozielone turmaliny z Namibi które dzięki temu uzyskują piękną szmaragdowozielona barwę; okazy rużowe stają się w tych warunkach bezbarwne
Turmalin syberyjski – karminowoczerwony do fioletowoniebieskiego turmalin z Uralu (Rosja)
Turmalin syntetyczny – patrz syntetyczny turmalin
Turmalin zielony – syntetyczny ciemnozielony spinel; nazwa niepoprawna
Turmalinowe główki tureckie – patrz tureckie głowki
Turmalinowe słońca – koncentryczno–promieniste skupienia pręcikowych kryształów turmalinu
Turmaliny (tourmaline) – grupa minerałów
Turnerit = monacyt
Turquoise = turkus
Turtle back – chlorastrolit, turkus lub zbity waryscyt
Turyit (turgit, turjit, turyt) – hydrohematyt, Fe2O3 . H2O
Turyngit - substancja mineralna o wzorze chemicznym (Fe,Fe,Al)3[(OH)2|Al1,2-1,5Si2,8-2,5O10] . (Mg,Fe)3(OH)6
Turyngit magnezowy – znany z Miedzianki kolo Jeleniej Góry gdzie współwystępuje z tremolitem i magnetytem
Turyt – patrz turyit
Tuscottyt – zapewne reyeryt
Tusiit – copiapit wapniowy
Tussyt - substancja mineralna o wzorze chemicznym CaFe4[OH|(SO4)3]2 . 19H2O
Tutmalinowe murzyńskie główki – patrz murzyńskie główki
Tuwit – niedokładnie zdefiniowany produkt utlenienia smaltynu i safflorytu
Tuxtlit – omfacyt z Tuxtla
Tuxtlit – patrz jadeit diopsydowy
Tvalchredidzeit = twałczrelidzeryt
Tveityt = tveityt–(Y)
Twinkle – patrz opal migotliwy
Tygrysie oko (tigerauge, tiger eye, tigerit) – odmiana kwarcu z wrostkami krokidolitu ukazujący efekt wygladem podobny do oka tygrysa
Tynit – niedokładniezdefiniowany glinokrzelnian Fe, Ca i Mg; nazwa zdyskredytowana
Tysonit – fluoceryt–(Ce) lub fluoceryt–(La)
Tysonit-(Ce) - substancja mineralna o wzorze chemicznym (Ce,La)F3
Tytan rodzimy = titanium
Tytanaugit – augit tytanowy
Tytanbetafit – wymaga dokładniejszego poznania
Tytandiopsyd – diopsyd tytanowy
Tytanelpidyt – patrz tytanoelpidyt
Tytanhornblenda = enigmatyt
Tytanhydroklinohumit – tytanowa odmiana klinohumitu hydroksylowego
Tytanioferryt = ilmenit
Tytanmaghemit patrz tytanomaghemit
Tytanmarignacyt–(Y) – yttrotytanpirochlor
Tytanmikrolit – hipotetyczny człon grupy pirochlorów o stosunku Ti>Ta>Nb; w przyrodzie nie został znaleziony
Tytanoaeschynit = aeschynit
Tytanochromit – chromit tytanowy; znaleziony w próbkach gruntu Księżycowego
Tytanoelpidyt (tytanelpidyt) = łabuncowit
Tytanohematyt (tytanhematyt) – zawiera 8,7% TiO2; był wyróżniony w Marcinkowie koło Stronia Sląskiego
Tytanoliwin (tytanooliwin) – klinohumit tytanowy
Tytanomaghemit (maghemit tytanowy, tytanmaghemit) – produkt utleniania tytanomagnetytu; tworzy się w temperaturze powyżej 4000C; jako minerał akcesoryczny pojawia się w skałach magmowych; tytanomaghemit kilkakrotnie opisano z andezytów pienińskich oraz z cieszynitów Pastwisk i Puńcowa koło Cieszyna
Tytanomagnetyt (titanomagnetit) – roztwory stałe magnetyt–ulvit Fe3+(Fe3+Fe2+)O4–Fe2+(Ti4+Fe2+)O4; zawierają domieszkę V2O5; krystalizują podczas powstawania skał magmowych; rozpowszechnione; twotzą samodzielne złoża m. in. w Polsce koło Suwałk
Tytanomorfit – patrz leukoksen; wyróżniony w amfibolitach Grodzicza koło Bielawy
Tytanoobruczewit = yttrobetafit–(Y)
Tytanooliwin – patrz tytanoliwin
Tytanopirochlory – grupa pirochlorów tytanowych (tytanpirochlor, yttrobrtafit, plumbobetafit i betafit)
Tytanorabdophan = tundryt
Tytanpigeonit – pigeonit tytanowy
Tytanspinel (1) = ulvit
Tytanspinel (2) – spinel wydzielony ze szmergłu wydobywanego w Naxos
Tyuyamunit = tjujamunit
JESTEŚ
GOŚCIEM