LISTA SYNONIMÓW

według stanu na dzień 31.01.2003 roku

 

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

 

Litera T

 

Tabasheer (tabashir) – patrz opal tabasheer

Tabashir – patrz tabasheer

Tablit – patrz tabulit

Tabulit (tablit) = rectoryt

Tacharanit – zapewne mieszanina tobermorytu i gyrolitu

Tachhydryt – patrz tachydryt

Tachydryt (Tachhydryt) = tachyhydryt

Tachylit – ciemne szkliwo bazaltowe

Tadzhikit = tadżykit–(Ce)

Tadzhikit-(Ce) = tadżykit

Tadżykit-(Y) - brak danych; W; M

Taenit – skaleń; nazwa zdyskredytowana

Tagesstein – patrz kamień dzienny

Tagilit = pseudomalachit; jednoskośny

Tainiolit = taeniolit

Taiyit – patrz prioryt

Tajlandyty – naturalne szkliwo (tektyty); odmiana indochinitów; występuje w Tajlandii

Talaaskit – odmiana fajalitu zawierająca 12,07% Fe2O3

Talc = talk

Talcyt (1) – zbita odmiana talku

Talcyt (2) – patrz damouryt

Talkchloryt - substancja mineralna o wzorze chemicznym Mg3[(OH)2|Si4O10] . Mg3(OH)6

Talkniplit – wagneryt żelazowy

Talkochloryt = talkchloryt

Talkochloryt niklowy – talkchloryt zawiera do 2,9% Ni; stwierdzony w zwietrzelinie serpentynitowej w Szklarach koło Ząbkowic Śśsląskich

Talkoid – odmiana talku

Talkosyt – zbliżony do talku

Tallingit = connellit

Talnakhit = tałnachit

Taltalit – zielona odmiana turmalinu zawierająca domieszki kruszców Cu z Taltal (Chile)

Tałkusyt = thalcusty

Tałkusyt = thalcusyt

Tama – patrz jade

Tamanit = anapait

Tamar = chalkofyllit

Tammelatantalit = tapiolit

Tammit – zapwene mieszanina zasobna w minerały Fe i W

Tampaniam – aktyczna nazwa pereł guzikowych

Tanataryt = diaspor

Tangait – patrz redontyt

Tanganit – niebieska odmiana tanzanitu

Tangeit – patrz calciovolborthyt

Tangenit – mieszanina zawierająca rutyl, betafit (?), uraninit i inne

Tangiwait – żółtozielony do ciemnozielonego, przeświecający bowenit zMildford Sound w hrabstwie Otago (Nowa Zelandia)

Tania–56 – syntetyczny rutyl

Tankelit (tankit) = anortyt

Tankit – patrz tankelit

Tanneit = emplektyt

Tantal rodzimy – znazwa zdyskredytowana

Tantalaeschinit = tantalaeschinit–(Y)

Tantalaeschinit-(Yb) - substancja mineralna o wzorze chemicznym (Y,...)(Nb,Ti,Ta)2O6

Tantalbetafit – betafit tantalowy

Tantalcarbid (1) = tantalkarbid

Tantalcarbid (2) – patrz tantalum

Tantaleuxenit = tantaleuksenit

Tantalian cassiterit – patrz ainalit

Tantalikraz-(Y) - substancja mineralna o wzorze chemicznym (Y,Ce,Ca,U,Th)(Ti,Ta,Nb)2(O,OH)6

Tantalit – ogólna nazwa minerałów szeregu tantalit (ferrotantalit)–manganotantalit

Tantalohatschettolit – patrz djalmait

Tantaloobruczewit – zasobna w itr odmiana minerałów z grupy mikrolitu

Tantalorutyl – rutyl tantalowo–niobowy

Tantalpirochlor = mikrolit

Tantalum (tantalcarbid) nazwa odnoszona do tantalu rodzimego; wątpliwe istnienie

Tanteuxenit = tanteuksenit–(Y)

Tanzanit (szafir tanzański, zoisyt niebieski, zoisyt–szafir) –  fioletowoniebieska odmiana zoisytu

Taosyt = högbomit

Tapalpit - substancja mineralna o wzorze chemicznym 3Ag2S . Bi2(S,Te)3?

Tapiolit – ogólna nazwa minerałów szeregu ferrotapiolit–manganotapiolit, (Fe,Mn)(Ta,Nb)2O6

Taprobanit – szafirowoniebieski taaffeit z Niriella w prowincji Ratnapura (Sri Lanka); P63mc

Tarasovit – zrosty międzypakietowe mika–smektyt

Tarasowit – nazwa zdyskredytowana (6)

Taraspit – zielony nawar dolomitowy

Targionit – galena antymonowa

Tarnowicyt – (tarnowitzit, tarnowskit) – aragonit ołowiowy

Tarnowitzit – patrz tarnowicyt

Tarnowskit – patrz tarnowicyt

Taszeranit – regularny tlenek cyrkonu o wzorze (Zr,Tl,Ca)O2

Tatarkait (palmeryt) = ripidolit

Tatyanait = tatjanait

Taurolit = allanit

Tauryscyt - substancja mineralna o wzorze chemicznym FeSO4 . 7H2O?

Tausonit (1) – naturalny tytanian strontu; odkryty w 1986 roku w Mongolii

Tausonit (2) – syntetyczny tytanian strontu; imitacja diamentu

Tautoklin – odmiana ankerytu

Tavistockit – odmiana apatytu

Tawmawit (chromepidot) – ciemonozielony epidot chromowy; zawiera 11–16% Cr2O3; pozyskiwany w Tawmaw w pobliżu Kochin Hills (Birma), Fungwe (Zimbabwe) i Outokumpu (Finlandia); ceniony kamień jubilerski

Taxoit – zielony serpentynit z Pensylwanii (Stany Zjednoczone)

Tay perls – perły słotkowodne znajdowane w łożysku rzeki Tay (Szkocja, Wielka Brytania); są to perły olbrzymy; niektóre mają średnicę kilkunastu mm i masę kilku karatów

Taylorit – arcanit amonowy

Tazheranit = tażeranit

Taznit – mieszanina zasobna w ochrę bizmutową, kaolinit i innne

Tecali marmur (marmur Tecali) – patrz tekalit

Tecla pearls – patrz perły Tecla

Teepleit – mieszanina burkeitu i gauslinitu

Tefrowillemit – troostyt

Twefryt – skała magmowa wylewna spokrewniona z bazanitem od którego różni się mniejszą zawartością oliwinu; postać porfirowa, migdałowcowa; zawiera fenokryształy głównie tabliczkowo wykształconego plagioklazu (najczęściej labrador lub bytownit, niekiedy anortyt) rzadziej foidów (analcym, haüyn, leucyt, nefelin, nosean, sodalit) często przeobrażoych w zeolity i skapolity, augitu bazaltowego lub egirynowego, hornblendy bazaltowej, arfvedsonitu, biotytu i oliwinu tkwiących w nielicznym drobnoziarnistym rzadziej szklistym cieście skalnym złożonym z młodszej generacji minerałów tworzących fenokryształy oraz skalenia potasowego; akcesorycznie zawiera tytanit, perowskit, melanit, spinel chromowy; występuje w formine pokryw i potoków lawowych

Tefryt andezynowy – patrz sumacoit

Tefryt filipsytowy – odmiana tefrytu w której fenokryształy analcymu, haüynu, leucytu, nefelinu, noseanu lub sodalitu uległy przeobrażeniu w zeolity (philipsyt)

Tefryt leucytowy – patrz amfigenit

Tefryt nefelinowy – patrz atlantynit

Tefryt oliwinowy – patrz bazanit

Tefryt skapolitowy – odmiana tefrytu w której fenokryształy analcymu, haüynu, leucytu, nefelinu, noseanu lub sodalitu uległy przeobrażeniu w skapolity

Tefryt szklisty – odmiana tefrytu w której plagioklaz jest tylko składnikiem potencjalnym, ukrytym w szkliwie

Tekalit (marmur Tecali, Mexican onyx, onyks kalcytowy, onyks Pedrara, Pedrara onyx, Tecali marmur) – przeświecająca biała lub zielonawa, wstęgowana odmiana skrytokrystalicznego kalcytu; tworzy szatę naciekową jaskiń lub wypełnienia żył hydrotermalnych; znany z Puebla i Oaxaca (Meksyk); nazwa niepoprawna

Tektyt Georgia – patrz georgiaity

Tektyty – naturalne ciemne szkliwa; bardzo zasobne w krzemionkę; cechują się opływowymi kształtami często z charakterystycznie urzeźbioną powierzchną; zwykle kroplowe, wydłużone, owalne, spłaszczone, kuliste, maczugowate lub rożkowate, niekiedy blaszkowate a nawet bezkształtne; amorficzne; zwykle brunatne lub niemal czarne, rzadziej zielone, zielonożółte, żółte i szare a wyjątkowo bezbarwne; nieprzezroczuyste lub przeświecające; połysk szklisty; łupliwości brak; przełam muszlowy; kruche; składem chemicznym tektyty są przypominają ziemskie granity;  zwykle zawierają 70–80% SiO2, 10–15% Al2O3, 2,34–3,04% Na2O+K2O oraz domieszki Mn, Ti, Ba, Cr i niektórych innych; głównym składnikiem tektytów jest krzemionka; zawierają inkluzje lechatelierytu, kwarcu, coesytu, cristobalitu, trydymitu, schreibersytu, troilitu, magnetytu, cyrkonu, baddeleyitu, rutylu, chromitu, monacytu korundu i turmalinu; bardzo rzadko w utworach tych spotyka się mikroskopijne (średnicy 30–150 mm) sferule żelaza niklonośnego na zewnątrz zwykle otoczone powłoką magnetytu; tektyty cechują się niską zawartością wody (poniżej 0,05%) i składników lotnych (0,11–0,66 cm2/g);  niektóre tektyty zawierają jednak liczne pęcherzyki gazowe głównie CO2, CO, H2 i N2; niekiedy również H2O, CH4, SO2, H2S, O2 oraz ślady He, Ne, Ar, Kr i Xe; pochodzenie tektytów jest wciąż kwestią sporną; Przypuszcza się, że powstały one ze stopionego materiału skalnego wyrzuconego na znaczną wysokość w wyniku zderzenia z powierzchnią Ziemi dużego ciała kosmicznego; o dłuższym pobycie tektytów w górnych warstwach atmosfery świadczą ich zazwyczaj opływowe kształty oraz widoczne w strukturze tych utworów ślady silnego napromieniowania (wiatr słoneczny i promieniowanie kosmiczne); ze względu na niejsce występowania tektyty dzieli się na australity, bediasyty, georgiaity, irgizyty, ivoryty, mołdawity, szkło dna Altantyku; szkło Darwina i skło Pustyni Libijskiej

Tektyty z Martha's Vineyard – naturalne szkliwo (tektyty) odmiana georgiaitów; występuje w stanie Massachusetts (Stany zjednoczone); zawiera drobne inkluzje baddeleyitu powstałego przypuszczalnie z rozkładu cyrkonu

Telegdyt – żywica kopalna

Telesia – odmiana szafiru o barwie bławatkowej i specyficznym jakby jedwabistoczarnym połysku

Television stone – patrz kamień telewizyjny

Telkibányastein – żółty opal woskowy z telkibánya (Węgry)

Tellurantimony = tellurantymon

Tellurbismuth = tellurobismutyt

Tellurium = tellur rodzimy

Telluropalladinit = telluropalladynit

Telyushenkoit = tieljuszenkoit

Temiskamit = maucheryt

Tengeryt = tengeryt–(Y)

Tenix – patrz bexoid

Teotetl (kamień boski, kamień wróżebny) – patrz obsydian

Tephroit = tefroit

Teremkowit – niedokładnie zdefimowana antymonowa siarkosól Pb i Ag; zbliżony do owyheeitu; Pnam

Terenit – produkt przeobrażenia skapolitu

Termieryt – mieszanina minerałów ilastych, zasobna w montmorillonit i bezpostaciową krzemionkę

Termofyllit – odmiana serpentynu

Termokalit – mieszanina trony, nahcolitu i innych

Termowermikulit (wermikulit eksfoliowany, wermikulit ekspandowany) – syntetyczny produkt prażenia wermikulitu

Ternovskit = magnesioriebeckit

Terra di Siena – skała ilasto–limonitowa przydatna do produkcji farby ziemnej o wskazanej barwie

Terra sigillata – patrz bol

Terraglia – bardzo cienkie gałązki koralowiny czerwonego korala śródziemnomorskiego

Teruelit – romboedry czarnego dolomitu

Tesherogilit – mieszanina columbitu i rutylu z Tesherogi

Testihiopalladyt – substancja o wzorze Pd(Sb,Bi)Te – niedokładnie poznany

Tetartyn = albit

Tetraedryty – minerały ciągłego szeregu izomorficznego tetraedryt–tenantyt; najbardziej rozpowszechnione siarkosole Cu; zawierają domieszki Ag, Zn, Fe, Pb, Mg i innych; ich kryształy mają pokrój czworościanu lub czworościanu piramidalnego, od którego wywodzi się ich nazwa; tworzą s ziarniste i zbite kupienia, wpryśnięcia oraz wrostki w innych minerałach; struktura tetraedrytów jest zbliżona do struktury sfalerytu; skład chemiczny zmienny w szerokich granicach: 0–20%As i odpowiednio 29,2–0% Sb; odmiany zawierające poza Cu większe ilości innych metali tradycyjnie określane bywają odrębnymi nazwami; minerały miedzionośnych i polimetalicznych utworów hydrotermalnych, pegmatytowych i metasomatycznych; pojawiają się także wśród skał osadowych, zwłaszcza zasobnych w metale ciężkie; często współwystępują z chalkopirytem, bornitem, covellinem, galeną, sfalerytem, arsenopirytem i wieloma innymi kruszcami; znane z wielu złóż kruszców; ładnie wykształcone kryształy tetraedrytów pochodzą ze złoża berezowskiego na Uralu

Tetraferriannit = ferriannit

Tetraferribiotyt – odmiana biotytu zawierająca Fe3+ w LK 4

Tetraferroplatinum = tetraferroplatyna

Tetrafylin = tryfylin

Tetragofosfit = lazulit

Tetrahedrit = tetraedryt

Tetrakalsilit = panunzyt

Tetraklazyt = mejonit

Tetranatrolit – patrz natrolit tetragonalny

Tetranatrolit = gonnardyt

Texalit = brucyt

Texasyt – substancja o wzorze Pr2O2SO4; nazwa zdyskredytowana; istnieje tylko jej syntetyczny odpowiednik

Thalackeryt = antofyllit

Thalenit = thalenit–(Y)

Thalheimit = arsenopiryt

Thanit – mieszanina kaiaitu i halitu

Theophrastit (1) = theofrastyt

Theofrastyt (2) – zapewne mieszanina polidymitu i bismutynu

Thermonatrit = termonatryt

Thierschyt = whewellit

Thioelateryt – patrz tioelateryt

Thiorsauit = anortyt

Thomait – syderyt manganowy

Thomasyt – syntetyczny 6CaO . P2O5 . 2FeO . SiO2, tworzy się w procesie fosforyzacji surówki wielkopiecowej

Thometzekit sulfatian = thometzekit

Thorgadolinit – gadolinit torowy

Thoroaeschynit – aeschynit torowy

Thorogummit (chlorothoryt, hyblit, hydrothoryt, mackintoshyt, maitlandyt, nicolayit) – produkt przeobrnia cleveitu

Thorosteenstrupin – substancja o wzorze około CaMnTh4Si4O11 . (OH}F . 5H2O – niedokładnie zdefiniowany

Thorotungstyt = yttrotungstyt

Thoruraninit – patrz bröggeryt

Thrombolit – niedokładnie poznany; bezpostaciowy lub skrytokrystaliczny minerał Cu; być może mieszanina

Thucholit – mieszanina która obok węglowodorów zawiera U, Th i pierwiastki ziem rzadkich; pojawia się w spągu łupków miedzionośnych w okolicy Lubina i Polkowic

Thuenit – odmian ilmenitu

Thulit (rosalin) – zbity różowoczerwony zoisyt manganowy; pozyskiwany w Souland, Telemark Lexvien,

Thumit – aksynit z thum (Saksonia, Niemcy)

Thunder eggs – patrz piorunowe jajka

Thuringit – szamozyt żelazowy

Thyloryt – arcanit amonowy

Tibergit – magnesiohastingsyt manganowo–sodowy

Tibet stone – patrz kamień tybetański

Tibiscumit = allofan

Tichwinit – niedokładnie zdefiniowany; zbliżony do hamlinitu

Tiger eye – patrz tygrysie oko

Tigerauge – patrz tygrysie oko

Tigerit – patrz tygrysie oko

Tikhonenkovit = tichonienkovit

Tilkerodyt – mieszanina clausthalitu, cobaltynu i innych

Timacyt – odmiana andezytu hornblendowego

Tin (etain, zinn) = cyna rodzima

Tincal – patrz tinkal

Tinkal (tincal) = boraks rodzimy

Tinkalzyt = ulexyt

Tienshanit = tienszanit

Tin–tantalit – patrz stannotantalit

Tinzenit – aksynit manganowy charakteryzujący się brakiem magnezu; piękne mikrokrystaliczne skupienia tinzenitu o barwie żółtej i miodowożółtej pozyskuje się w Franklin Furnace w stanie New Jersey i Pensylwanii (Stany Zjednoczone)

Tin wood - cyniak drzewny

Tioelateryt (thioelateryt) – elastyczna substancja bitumiczna zawierająca około 3% S

Tiree Marble – piękne różowe marmury z widocznymi kryształkami diopsydu pozyskiwane na małej wyspie Tiree u wybrzerzy Szkocji (Wielka Brytania)

Tirodyt (manganantofyllit, manganocummingtonit) – Mn2Mg5Si8O22(OH)2, hipotetyczny skrajny człon podgrupy cummingtonitu lub minerał

Tirum gem – syntetyczny rutyl

Tiruse – dawna nazwa turkusu

Titan stone – syntetyczny rutyl

Titanaugit – taugit tytanowy

Titanclinohumit – odmiana klinohumitu, Mg8TiO2(SiO4)4

Titaneisen = ilmenit

Titania – syntetyczny rutyl; imitacja diamentu

Titania brillant – syntetyczny rutyl

Titania nightstone – patrz kamień nocy

Titanit = tytanit

Titanium – syntetyczny rutyl

Titanochromit – chromit tytanowy

Titanomaghemit = tytanomaghemit

Titanomagnetit – patrz tytanomagnetyt

Titanorhabdophane = tundryt

Titanowodginit = tytanowodginit

Titantaramellit = tytanotaramellit

Tiza = ulexyt

Tobermoryt–10Å = oyelit

Tochilinit = toczilinit

Tocornalit – mieszanina AgJ i HgJ2

Toddyt – mieszanina niobitu i samarskitu

Todomundo stone – ciemnozielony, bladożółty i brązowy turmalin z Barra de Salinas (Brazylia)

Todorokit (delatorreit) – wodorotlenek manganu z grupy psylomelanów

Tohdyt – patrz abchazayt

Tokay luxd–szafir – piękna czarna odmiana obsydiany z góry Tokaj (Palhaza, Węgry); nazwa niepoprawna

Tokoroit - substancja mineralna o wzorze chemicznym Ca8(Mn,Fe,Mg)(Mn,Al)8[O13-n|(OH)n|(SiO4)2|(Si2O7)2]

Tolbachit = tołbaczyt

Tolbakhit = tołbachit

Tolypit – ortochloryt zasobny w Fe

Tomb jade – patrz yui ko lu jade

Tombarthyt = tombarthyt–(Y)

Tomichitbarian = tomichit

Tomosyt – odmiana rodonitu

Tomsonit = thomsonit

Tonerdehaltiger Strahlstein = tremolit

Tooth turkus – patrz turkus kostny

Topasion – antyczna nazwa oliwinu pozyskiwanego na wyspie Topazos (obecnie Św. Jana) na Morzu Czerwonym

Topatius – antyczna nazwa oliwinu

Topaz (1) – żółtobrązowy krarc lub wygrzewany ametyst; nazwa niepoprawna

Topaz (2) – syntetyczny żółty szafir; nazwa niepoprawna

Topaz bohemski – patrz cytryn; nazwa niepoprawna

Topaz Colorado – żółty kwarc; nazwa niepoprawna

Topaz czerwony – czerwony szafir z Syberii (Rosja); nazwa niepoprawna

Topaz czeski – żółta odmiana kwarcu

Topaz fałszywy – cytryn lub żólty fluoryt; nazwa niepoprawna

Topaz gwiaździsty – żółty korund wykazujący efekt asteryzmu; nazwa niepoprawna

Topaz Hinjosa – żółty kwarc z okolic Hinojosas del Duque (Hiszpania); nazwa niepoprawna

Topaz hiszpański – jasnożółty cytryn; nazwa niepoprawna

Topaz Imperial (topazio Imperial) – topaz o barwie sherry

Topaz indyjski – żółtyszafir z Indii; nazwa niepoprawna

Topaz królewski – patrz king topaz

Topaz Madeira (1) – brązowy kwarc z wyspy Madera; nazwa niepoprawna

Topaz Madeira (2) – syntetyczny żółtobrązowy szafir; nazwa niepoprawna

Topaz Nevada – żółtobrązowy obsydian z Nevady (Stany Zjednoczone); nazwa niepoprawna

Topaz okcydentalny – patrz topaz zachodni

Topaz orientalny – patrz topaz wschodni

Topaz Palmeira – syntetyczny brązowy szafir; nazwa niepoprawna

Topaz Palmira – cytryn lub wygrzewany nametyst; nazwa niepoprawna

Topaz Peredell – zielonawy topaz z okolic Peredell (Rosja)

Topaz pomarańczowy – brązowawożółty kwarc; nazwa niepoprawna

Topaz Royal – niebieska odmiana topazu

Topaz saffronit (topaz safiras) – jasnoniebieski topaz z Marambaia (Minas Gerais, Brazylia)

Topaz safiras – patrz topaz saffronit

Topaz saksoński – żółty kwarc; nazwa niepoprawna

Topaz Salamanca – cytryn o barwie żółtawej do żółtej; nazwa niepoprawna

Topaz scientific – syntetyczny różowy szafir; nazwa niepoprawna

Topaz Serra (seratopaz) – cytryn lub wygrzewany ametyst

Topaz syberyjski – ciemnoniebieski topaz z Syberii (Rosja)

Topaz szkocki – żółtobrązowy kwarc; nazwa niepoprawna

Topaz taurydzki – niebieska odmiana topazu

Topaz urugwajski – żółtobrązowy kwarc; nazwa niepoprawna

Topaz wschodni (1) (topaz orientalny) – żółta odmiana topazu

Topaz wschodni (2) topaz z Indii

Topaz zachodni – (topaz okcydentalny) – cytryn lub wygrzewany ametyst; nazwa niepoprawna

Topaz zadymiony – patrz kwarc zadymiony; nazwa niepoprawna

Topaz złocisty – żółty kwarc uzyskiwany przez wygrzewanie ametystu lub kwarcu zadymionego

Topazio Imperial – patrz topaz Imperial

Topazkwarc – cytryn lub wygrzewany ametyst; nazwa niepoprawna

Topazolit – zielonożółtawa odmiana andradytu

Topazowe kocie oko – patrz kocieoko topazowe

Topaz–szafir – syntetyczny szafir o barwie żółtawej do żółtej; nazwa niepoprawna

Torendrikit – magnesiorichteryt

Törnebohmit – tornebohmit–(Ce) lub tornebohmit–(La)

Torniellit = allofan

Torrelit = niobit

Torrensyt – mieszanina rodonitu i rodochrozytu

Tosa coral – patrz koral Tosa

Tosalit (tozalit) – kryształy mieszane serii bementyt–greenalit ze stosunkiem Mn:Fe około 1:1

Totaigit – produkt przeobrażenia piroksenu; zbliżony do serpentynu

Touchstone (lydian stone) – patrz lidyt

Tourmaline – patrz turmaliny

Towanit = chalkopiryt

Tozalit – patrz tosalit

Trachiaugit = augit

Trainit – patrz sabalit

Transvaal– turmalin – szmaragdowozielony turmalin z RPA

Transvaalit = heterogenit

Transvaal–jade (jade Transvaal, transvaal–nefryt) – jasnozielone zbite skupienia będące mieszaną grossularu i wezuwianu, zawiera l,2–5,0% H2O, około 0,25% Cr2O3,około 0,l% MnO i około 0,01% Cr2O3; Pozyskiwany w Buffelsfontein (Transwal, RPA); nazwa niepoprawna

Transvaal–nefryt – patrz transvaal–jade

Trapiche emerald– patrz szmaragd trapiche

Trautwinit – zielonawoczarny uwarowit silnie zanieczyszczony chromitem; znany ze Śsrodkowego Weldu (Transwal, RPA)

Traversellit = diopsyd

Traversoit – odmiana chryzokoli; być może mieszanina chryzokoli i gibbsytu

Trawertyn – zwięzła silnie zdiagenezowana odmiana martwicy wapiennej o teksturze smugowej; niekiedy zawiera skorupki małży i ślimaków słodkowodnych; powstaje w wodach jeziornych

Treanorit = allanit

Treanoryt – niedokładnie zdefiniowany; zbliżony do allanitu

Tree stone – patrz agat drzewkowy

Tremolit – Ca2Mg5Si8O22(OH)2, hipotetyczny skrajny człon podgrupy tremolitu–tschermakitu lub minerał

Tremolit–glaukofan – richteryt niklowy

Tremolitowe kocie oko – patrz kocie oko tremolitowe

Triamond – patrz granat itrowo–glinowy

Trichalcit = tyrolit

Trichity – mikroskopijnej wielkości włoskowate ziarna w minerałach skałotwórczych; często spotykane w turmalinach

Trichlorit = tyrolit

Tridymit = trydymit

Trieunit = heterogenit

Trigonit = trygonit

Tri–kalsilit – równoległe zrosty kalsilitu (K,Na)[AlSiO4] i nefelinu (Na,K)[AlSiO4]

Trillium – ciemna, soczystozielona odmiana apatytu fluorowego; spotykany w fosforanowych skałach osadowych m. in. w prowincjach Quebec i Ontario (Kanada)

Trimerit = trymeryt

Trinityt – zielonkawe szkliwo krzemionkowe powstałe w wyniku eksplozji nuklearnych przeprowadzanych w Nowym Meksyku (Stany Zjednoczone)

Trioktaedryczne miki zwyczajne – grupa mik skałotwórczych obejmująca m. in. flogopit, biotyt, lepidolit i zinnwaldyt

Trip – żóltawobrązowe odmiany turmalinu

Triphane = spodumen

Triphylit = tryfylin

Triploclase – patrz triploklaz

Triploidit = tryploidyt

Triploklaz (triploclase) = thomsonit

Tripolit – patrz diatomit

Tristine – dwubarwny kwarc o barwie ametystu i cytrynu pozyskiwany w La Gaiba (Santa Cruz, Boliwia)

Tritochloryt = mottramit

Troegerit = trögeryt

Trogtalit-(Cu-Pd) - substancja mineralna o wzorze chemicznym (Co,Cu,Pd)Se2

Trolleit – substancja o wzorze Al4[OH|PO3]

Troostyt (tefrowillemit) – zbite, różowe skupienia willemitu manganowego, (Zn,Mn)2SiO4 z kopalń Frankin i Sterlin Hill w hrabstwie Sussex (New Jersey, Stany Zjednoczone)

Trophtalmos – antyczna nazwa kamieni wykazujących efekt kociego oka

Trudellit – mieszanina natroałunitu i chloroaluminitu

Trychalcyt = tyrolit

Trychity – dostrzegalne w obrazie mikroskopowym włosowate krystality, nieprzezroczyste i nie reagujące na świato

Trydymit-α - substancja mineralna o wzorze chemicznym α-SiO2

Tryfan = spodumen; dawna nazwa obecnie niestosowana

Trygonomagneboryt = mcallisteryt

Tryhydrokalcyt – substancja o wzorze CaCO3 . 3H2O; znany z okolic Lublina;

Trylitionit – hipotetyczny skrajny człon mik K2Li3Al6Si6O20(F,OH)4

Trymontyt = scheelit

Tryploklaz = thomsonit

Trzewiowicc – swoista odmiana anhdrytu pojawiająca się wśród iłów solnonośnych Wieliczki

Tsaregorodtsevit = caregorodcevit

Tsavolit – patrz tsavoryt

Tsavoryt (tsavolit) – szmaragdowozielony, przezroczysty grossular chromowo–wanadowy z Lualenyi w pobliżu Voi (Park Narodowy Tsawo, Kenia); zawiera do 3,3% V2O5

Tscheffkinit = czewkinit–(Ce)

Tschepinit-Ca = cepinit-Ca

Tschepinit-K = cepinit-K

Tschepinit-Na = cepinit-Na

Tschepinit-Sr = cepinit-Sr

Tschermakit (aluminotschermakit) – Ca2Mg3Al2Si6Al2O22(OH)2, hipotetyczny skrajny człon podgrupy tremolitu–tschermakitu lub minerał

Tschermakit aktynolitowy (aktinolitischer Tschermakit) – hornblenda magnezowa lub żelazawa o wzorze chemicznym Ca2(Mg,Fe,Al)5(Si,Al)8O22(OH,F)

Tschermakit smytowy – tschermakit lub hornblenda tschermakitowa

Tschernichit = czernychit

Tschernichewit – patrz czernyszewit

Tsilaisyt (manganturmalin) – hipotetyczny skrajny człon turmalinów H8Na2Mn6Al12Si12B6O62; składnik manganowych odmian turmalinów zwanych potocznie tsilaisytem; ciemnożółte do brązowych turmaliny tego typu zawierające około 8,2% MnO pozyskiwane są w okolicy Nerczyńska (Rosja) a brązowe zawierające około 5,9% MnO w pobliżu Tsilaisina (Madagaskar)

Tsnigriit = cnigriit

Tucanit = scarbroit

Tundryt – tundryt–(Ce) lub tundryt–(Nd)

Tungomelan – odmiana czarnych tlenków i wodorotlenków Mn zawierająca 1,5–2,8% WO3

Tungsten–powellit – patrz tungsto–powellit

Tungsto–powellit (tungsten–powellit) – powellit wolframowy zawierający 9–14% WO3

Tunkit - substancja mineralna o wzorze chemicznym (Na,Ca,K)8(Al6Si6O24)(SO4)2Cl . H2O

Tunneryt – zapewne woodruffit

Turanit – zapewne tangeit

Turchois – dawna nazwa turkusu

Turecki kamień – patrz kamień turecki

Tureckie główki (głowki tureckie, turmalinowe główki tureckie) – bezbarwne, jasnozielone lub czarne kryształy turmalinu z czerwonymi zakończeniami; pozyskiwane w Brazylii

Turgit – patrz turyt

Turjit = turyit

Turkej fat – żółty galman smithsonitowy z dużą domieszką kadmu

Turkiestanit – magnezyt sztucznie barwiony na niebiesko; imitacja turkusu

Turkus – syntetyczne sklane lub porcelanowe imitacje turkusu naturalnego, barwione na niebiesko lub zielonawoniebiesko związkami miedzi  i kobaltu; nazwa niepoprawna

Turkus australijski (jade australijski) – niedokładnie zbadany surowic jubilerski zbliżony do waryscytu, pozyskiwany w pobliżu Dayboro (Queensland, Australia); podobny materiał napotkano w Hiszpanii; imitacja turkusu

Turkus bone – patrz odontolit

Turkus chiński (2) – jaspis sztucznie barwiony na zielono; nazwa niepoprawna

Turkus chński – sztucznie barwiona na niebiesko mieszanina kalcytu, kwarcu i steatytu; nazwa niepoprawna

Turkus impregnowany (turkus traktowany, turkus utwardzony) – niskiej jakości silnie porowaty turkus nasycony odpowiednio barwionymi syntetycznymi żywicami, niekiedy szkłem wodnym w celu nadania im większej twardości i efektowniejszej barwy

Turkus kalifornijski = waryscyt; nazwa niepoprawna

Turkus kopalny – patrz odontolit

Turkus kopalny – patrz odontolit

Turkus kostny (bone turkus, tooth turkus, zahnturkis) – patrz odontolit

Turkus Lindego – syntetyczny turkus; produkowany od 1970 roku; na rynku jubilerskim od 1971 roku

Turkus matrix – żyłki turkusu w płowym lub jasnobrązowym piaskowcu żelazistym

Turkus Nevada = waryscyt; nazwa niepoprawna

Turkus okcydentalny (turkus zachodni) – patrz odontolit

Turkus pajęczynowy = turkus

Turkus rekonstruowany – turkus otrzymany przez zmiesznie sproszkowanego niskiej jakości turkusu i odpowiednio zabarwionych żywic syntetycznych pełniących rolę substancji wiążącej

Turkus traktowany – patrz turkus impregnowany

Turkus Utah = waryscyt; nazwa niepoprawna

Turkus utwardzony – patrz turkus impregnowany

Turkus wiedeński (1) (wiedeński turkus) – syntetyczna sprasowana, zbita, masa składająca się z pół części malachitu, sześciu części Al2O3, dwóch części H3PO4 i soli miedzi jako barwnika; wykazuje piękną błękitnoniebieską barwę; imitacja turkusu

Turkus wiedeński (2) – syntetyczny; szklana imitacja turkusu barwy bladoniebieskiej do niebieskiej

Turkus zachodni – patrz turkus okcydentalny

Turkusagat – agat sztucznie barwiony na kolor turkusowy; nazwa niepoprawna

Turmalin arbuzowy (główki arbuzowe, water melon tourmaline) – słupkowe kryształy turmalumu w przekroju poprzecznym ujawniające wnętrze o barwie różowej lub bezbarwne otoczone pasami turmalinu o barwie zielonej

Turmalin Bourdeaux – odmiana turmalinu o barwie czerwonawofioletowej

Turmalin chiński – czerwone turmaliny amerykańskie

Turmalin chromowy (1) = chromdravit

Turmalin chromowy (2) – szmaragdowozielony grossular z Tanzanii

Turmalin ogrzewany – turmalin o termicznie modyfikowanej barwie; najlepsze rezultaty uzyskano wygrzewając w temperaturze około 7000C ciemnozielone turmaliny z Namibi które dzięki temu uzyskują piękną szmaragdowozielona barwę; okazy rużowe stają się w tych warunkach bezbarwne

Turmalin syberyjski – karminowoczerwony do fioletowoniebieskiego turmalin z Uralu (Rosja)

Turmalin syntetyczny – patrz syntetyczny turmalin

Turmalin zielony – syntetyczny ciemnozielony spinel; nazwa niepoprawna

Turmalinowe główki tureckie – patrz tureckie głowki

Turmalinowe słońca – koncentryczno–promieniste skupienia pręcikowych kryształów turmalinu

Turmaliny (tourmaline) – grupa minerałów

Turnerit = monacyt

Turquoise = turkus

Turtle back – chlorastrolit, turkus lub zbity waryscyt

Turyit (turgit, turjit, turyt) – hydrohematyt, Fe2O3 . H2O

Turyngit - substancja mineralna o wzorze chemicznym (Fe,Fe,Al)3[(OH)2|Al1,2-1,5Si2,8-2,5O10] . (Mg,Fe)3(OH)6

Turyngit magnezowy – znany z Miedzianki kolo Jeleniej Góry gdzie współwystępuje z tremolitem i magnetytem

Turyt – patrz turyit

Tuscottyt – zapewne reyeryt

Tusiit – copiapit wapniowy

Tussyt - substancja mineralna o wzorze chemicznym CaFe4[OH|(SO4)3]2 . 19H2O

Tutmalinowe murzyńskie główki – patrz murzyńskie główki

Tuwit – niedokładnie zdefiniowany produkt utlenienia smaltynu i safflorytu

Tuxtlit – omfacyt z Tuxtla

Tuxtlit – patrz jadeit diopsydowy

Tvalchredidzeit = twałczrelidzeryt

Tveityt = tveityt–(Y)

Twinkle – patrz opal migotliwy

Tygrysie oko (tigerauge, tiger eye, tigerit) – odmiana kwarcu z wrostkami krokidolitu ukazujący efekt wygladem podobny do oka tygrysa

Tynit – niedokładniezdefiniowany glinokrzelnian Fe, Ca i Mg; nazwa zdyskredytowana

Tysonit – fluoceryt–(Ce) lub fluoceryt–(La)

Tysonit-(Ce) - substancja mineralna o wzorze chemicznym (Ce,La)F3

Tytan rodzimy = titanium

Tytanaugit – augit tytanowy

Tytanbetafit – wymaga dokładniejszego poznania

Tytandiopsyd – diopsyd tytanowy

Tytanelpidyt – patrz tytanoelpidyt

Tytanhornblenda = enigmatyt

Tytanhydroklinohumit – tytanowa odmiana klinohumitu hydroksylowego

Tytanioferryt = ilmenit

Tytanmaghemit patrz tytanomaghemit

Tytanmarignacyt–(Y) – yttrotytanpirochlor

Tytanmikrolit – hipotetyczny człon grupy pirochlorów o stosunku Ti>Ta>Nb; w przyrodzie nie został znaleziony

Tytanoaeschynit = aeschynit

Tytanochromit – chromit tytanowy; znaleziony w próbkach gruntu Księżycowego

Tytanoelpidyt (tytanelpidyt) = łabuncowit

Tytanohematyt (tytanhematyt) – zawiera 8,7% TiO2; był wyróżniony w Marcinkowie koło Stronia Sląskiego

Tytanoliwin (tytanooliwin) – klinohumit tytanowy

Tytanomaghemit (maghemit tytanowy, tytanmaghemit) – produkt utleniania tytanomagnetytu; tworzy się w temperaturze powyżej 4000C; jako minerał akcesoryczny pojawia się w skałach magmowych; tytanomaghemit kilkakrotnie opisano z andezytów pienińskich oraz z cieszynitów Pastwisk i Puńcowa koło Cieszyna

Tytanomagnetyt (titanomagnetit) – roztwory stałe magnetyt–ulvit Fe3+(Fe3+Fe2+)O4–Fe2+(Ti4+Fe2+)O4; zawierają domieszkę V2O5; krystalizują podczas powstawania skał magmowych; rozpowszechnione; twotzą samodzielne złoża m. in. w Polsce koło Suwałk

Tytanomorfit – patrz leukoksen; wyróżniony w amfibolitach Grodzicza koło Bielawy

Tytanoobruczewit = yttrobetafit–(Y)

Tytanooliwin – patrz tytanoliwin

Tytanopirochlory – grupa pirochlorów tytanowych (tytanpirochlor, yttrobrtafit, plumbobetafit i betafit)

Tytanorabdophan = tundryt

Tytanpigeonit – pigeonit tytanowy

Tytanspinel (1) = ulvit

Tytanspinel (2) – spinel wydzielony ze szmergłu wydobywanego w Naxos

Tyuyamunit = tjujamunit

 

Jeżeli chcesz szybko przejść do nadrzędnych stron kliknij jeden z poniższych interaktywnych przycisków.

 

            UWAGA!!! Encyklopedia Minerałów ma dość dużą objętość. Przy takiej ilości niesionej informacji możliwe są oczywiście różnorakie pomyłki. Dlatego prosimy wszystkich odwiedzających o zgłaszanie wszelkiego rodzaju wykrytych błędów.

JESTEŚ    GOŚCIEM

W SUMIE OD ZAŁOŻENIA WITRYNY W 2005 ROKU ODWIEDZONO JĄ
JUŻ   RAZY