SZKŁO URANOWE

 

            Najważniejszym minerałem uranu jest uraninit. Dzięki swej czarnej barwie i dużej masie był on dawniej często mylony z rudami srebra z którymi niekiedy współwystępował. Ponieważ jednak mimo usilnych starań nie dawało się z niego wytopić tego cennego kruszcu zwano go pogardliwie pechblendą i jako odpad wyrzucano na hałdy. Dopiero pod koniec XVIII wieku odkryto przypadkiem że związki uranu nadają się doskonale do barwienia szkła i porcelany. Niedługo potem rudy tego pierwiastka stały się przedmiotem zainteresowania przemysłu szklarskiego i ceramicznego. Pierwszą fabrykę barwników uranowych założono w Jachymovie w Czechach gdzie w trakcie wielowiekowej eksploatacji rud srebra wydobyto i zgromadzono na hałdach pokaźne ilości minerałów uranu. Do 1898 roku wyprodukowała ona około 1600 ton takich barwników. Początkowo były one oparte głownie na odpowiednio oczyszczonych tlenkach uranu UO2-UO3 a później również na uranianie sodowym Na2U2O7. Barwniki te zalazły zastosowanie przede wszystkim w przemyśle szklarskim do produkcji tzw. szkła uranowego. Na większą skalę było ono produkowane w założonej w 1847 roku hucie w miejscowości Dolní Polubný w Czechach. Miało barwę w różnych odcieniach jasnożółtą (typ Anna) lub jasnozieloną (typ Eleonoren).
W połowie XIX wieku szkło uranowe stało się bardzo modnym i poszukiwanym towarem. Duży popyt sprawił że jego produkcją zainteresowały się także huty w innych krajach (głównie Niemcy, Francja, Belgia, Wielka Brytania). Prowadzono także prace nad otrzymaniem nowych typów tego szkła. Na przykład huta w Baccarat we Francji wyprodukowała nieprzezroczyste szkło uranowe barwy jasnozielonej (tzw. szkło chryzoprazowe). Pod koniec XIX wieku w wyniku hartowania i częściowej krystalizacji otrzymano również nieprzezroczyste szkło uranowe o barwie białej (tzw. szkło wazelinowe).
Kolejny okres wzrostu zainteresowania szkłem uranowym przypadł na lata dwudzieste i trzydzieste XX wieku. Produkowane z niego wyroby miały cechy charakterystyczne dla nowego stylu zwanego Art Deco. Do grona dużych producentów tego szkła dołączyły wtedy Stany Zjednoczone.
Pod koniec lat czterdziestych XX wieku z powodu obaw wywołanych coraz powszechniejszą świadomością o szkodliwym wpływie promieniowania jonizującego popularność szkła uranowego gwałtownie spadła. Obecnie szkło częściowo barwione  związkami uranu produkuje się jeszcze okazjonalnie m. in. w sławnych hutach szkła na wyspach Murano we Włoszech.

    

            Szkło uranowe zawiera przeciętnie 2-3% uranu, ale w niektórych XIX wyrobach zawartość tego pierwiastka może sięgać nawet 25%. Do końca lat czterdziestych XX wieku używano barwników z uranem mającym naturalny skład izotopowy. Obecnie stosuje się mniej promieniotwórczy uran zubożony w izotop U-235. Wszystkie wyroby ze szkła uranowego wykazują żółto-zieloną fluorescencję w świetle ultrafioletowym.

    

Wazonik Szkło uranowe ? ? wymiary: Ø 55 x 73 mm
waga: 69,0 g
2014.03.14/UP/001/D
Dar Pani Grażyny Pojęta z Kłodzka

 

    

Szklanka Szkło uranowe ? ? wymiary: Ø 77 x 109 mm
waga: 101,0 g
2014.03.15/UP/002/12.75

 

         

Cukiernica Szkło uranowe prasowane Brzozówka, Białoruś
Huty Szklane J. Stolle Niemen
? wymiary: Ø 125 x 112 mm
waga: 564,0 g
2014.06.xx/003/?

 

Tacka na spinki do włosów Szkło uranowe Brockwitz, Niemcy
Glasfabrik A.G.
nr kat. 1915/1039 wymiary: 125 x 55 x 25 mm
waga: 116,5 g
2015.03.11/004/14.75

 

         

Puchar Szkło uranowe prasowane ? ? wymiary: Ø 88 x 120 mm
waga: 363,5 g
2015.04.07/005/21.00

 

    

Puzderko Szkło uranowe prasowane ? ? wymiary: 84 x 83 x 93 mm
waga: 213,5 g
2015.06.06/006/11.75

 

Taca toaletowa Szkło uranowe ? ? wymiary: 304 x 208 x 27 mm
waga: 1036,0 g
2015.06.14/007/12.00

 

    

Kieliszek do likieru Szkło uranowe Drezno, Niemcy
Müller & Kraft
nr kat. 1929/931 wymiary: Ø 36 x 62 mm
waga: 32,0 g
2015.07.01/008/6.25

 

Taca toaletowa na grzebień Szkło uranowe prasowane Brockwitz, Niemcy
Glasfabrik A.G.
nr kat. 1915/03037 wymiary: 246 x 86 x 40 mm
waga: 406,0 g
2015.07.17/009/13.25

 

    

Wazon Szkło uranowe prasowane ? ? wymiary: Ø 75 x 161 mm
waga: 331,0 g
2015.08.14/010/9.60

 

    

Tacka na pierścionki i bransoletki Szkło uranowe Manage, Belgia
Huta
Scailmont
? wymiary: Ø 91 x 71 mm
waga: 137,0 g
2015.08.25/011/7.10

 

    

Flakon Szkło uranowe prasowane Manage, Belgia
Huta Scailmont
? wymiary: Ø 61 x 167 mm
waga: 264,0 g
2015.08.25/012/7.05

 

    

Flakon Szkło uranowe prasowane Manage, Belgia
Huta Scailmont
? wymiary: Ø 48 x 136 mm
waga: 148,0 g
2015.08.25/013/7.05

 

Tacka toaletowa Szkło uranowe prasowane Manage, Belgia
Huta Scailmont
? wymiary: 126 x 55 x 29 mm
waga: 120,0 g
2015.08.25/014/7.05

 

    

Podstawka Szkło uranowe ? ? wymiary: Ø 76 x 17 mm
waga: 71,0 g
2015.09.01/015/7.25

 

         

Kałamarz? Szkło uranowe ? ? wymiary: Ø 53 x 56 mm
waga: 61,0 g
2015.09.30/016/11.25

 

    

Puzderko Szkło uranowe ? ? wymiary: Ø 117 x 119 mm
waga: 377,0 g
2015.10.15/017/13.75

 

Kabaret (jedna z części) Szkło uranowe Vallérysthal, Francja
Huty Vallérysthal & Portieux
? wymiary: 188 x 108 x 40 mm
waga: 259,5 g
2015.11.03/018/6.75

 

         

Podnożniki Szkło uranowe Szklarska Poręba, Polska
Josephinenhütte A.G. Petersdorf
nr kat. 1925/1155/7 wymiary: 91 x 13 x 22 mm
waga: około 31,8 g
2015.11.14/019/14.50

 

Kieliszki do likieru Szkło uranowe ? ? wymiary: Ø 62 x 55 mm
waga: około 89,8 g
2015.11.18/020/10.50

 

         

Puzderka Szkło uranowe prasowane ? ? wymiary: 76 x 76 x 90 mm
waga: 185,0-189,0 g
2015.11.27/021/11.90

 

         

Świeczniki Szkło uranowe prasowane ? ? wymiary: 84 x 84 x 94 mm
waga: 202,5-209,0 g
2015.11.27/022/11.90

 

Taca toaletowa Szkło uranowe ? ? wymiary: 301 x 209 x 27 mm
waga: 1095,0 g
2015.11.27/023/5.95

 

    

Klosz do owoców Szkło uranowe Brockwitz, Niemcy
Glasfabrik A.G.
Prismen, nr kat.  1936/81624/26 wymiary: 249 x 249 x 89 mm
waga: 1173,0 g
2015.12.04/024/16.00

 

Kieliszki do likieru Szkło uranowe prasowane Brockwitz, Niemcy
Glasfabrik A.G.
nr kat. 1936/7250 wymiary: 57 x 46 x 46 mm
waga: 93,5-94,0 g
2015.12.29/025/13,75

 

Pantofelek Szkło uranowe ? ? wymiary: 195 x 57 x 78 mm
waga: 301,5 g
2016.01.03/026/22.75

 

    

Wazonik Szkło uranowe ? ? wymiary:
waga:
2016.03.01/027/12.90

 

    

Kielich Szkło uranowe ? ? wymiary:
waga:
2016.04.03/028/11,40

 

    

Talerzyk deserowy Szkło uranowe ? ? wymiary:
waga:
2016.04.26/029/8.00

 

    

Talerzyk deserowy Szkło uranowe ? ? wymiary:
waga:
2016.04.29/030/8.00

 

    

Rozpylacz do perfum Szkło uranowe ? ? wymiary:
waga:
2016.05.24/031/9.65

 

    

Puzderko Szkło uranowe ? ? wymiary:
waga:
2016.05.24/032/9.65

 

Tacka toaletowa Szkło uranowe ? ? wymiary:
waga:
2016.05.24/033/9.65

 

    

    

Bombonierka Szkło uranowe ? ? wymiary:
waga:
2016.05.29/034/12.50

 

    

Wykałacznik Szkło uranowe ? ? wymiary:
waga:
2016.06.30/035/15.60

 

 

Kieliszek Szkło uranowe ? ? wymiary:
waga:
2016.08.07/036/5,80

 

 

Szklanki Szkło uranowe ? ? wymiary:
waga:
2016.08.07/037/11,60

 

 

Kieliszek Szkło uranowe ? ? wymiary:
waga:
2016.08.07/038/5,80

 

Jeżeli chcesz szybko przejść do nadrzędnej strony kliknij poniższy interaktywny przycisk.

 

            UWAGA!!! Encyklopedia Minerałów ma dość dużą objętość. Przy takiej ilości niesionej informacji możliwe są oczywiście różnorakie pomyłki. Dlatego prosimy wszystkich odwiedzających o zgłaszanie wszelkiego rodzaju wykrytych błędów.

JESTEŚ    GOŚCIEM

W SUMIE OD ZAŁOŻENIA WITRYNY W 2005 ROKU ODWIEDZONO JĄ
JUŻ   RAZY