Robert Bielecki

SŁOWNIK BIOGRAFICZNY OFICERÓW POWSTANIA LISTOPADOWEGO

(fragmenty)

 

TEKST

Aleksander Borzęcki - ur. 1796 w Strężycy w województwie lubelskim, syn Antoniego i Salomei Duninówny. Wszedł 10.09.1822 do I pułku kadetów wachm. w SPJ. W Noc Listopadową opowiedział się po stronie Konstanstantego. 10.12.1830 podporucznik. 6.12.1830 wszedł do I pułku. 27.04.1831 krzyż złoty za Stoczek nadany przez Dwernickiego. Należał do korpusu Dwernickiego,. bił się pod Boremlem, przeszedł do Galicji, inernowany przez Austriaków. Przybył do Francji w styczniu 1832 i należał do zakładu w Bourges. W sierpniu 1833 trafił do departamentu Yonne. Osiedlił się w Sens, skąd 18.01.1836 wyjechał do Paryża. Przebywał tu do grudnia 1840, kiedy to przeniósł się do Troyes w poszukiwaniu pracy. 29.08.1842 został zatrudniony jako pikier przy kanale Haute-Seine w departamencie Aube. W październiku 1843 pozbawiono go zasiłków uznając że sam może już się utrzymać. Po zdaniu egzaminu 1.02.1845 w Troyes przyjęty do administracji dróg i mostów. Od 1.01.1845 konduktor pomocniczy III klasy. 16.05.46 przeniesiony do departamentu Oise. 1.06.1847 konduktor pomocniczy II klasy, 1.01.1855 konduktor embrigadé IV klasy, 1.06.1860 - III klasy. Zaślubił 27.03.1847 N. Francuzkę, ale nie miał dzieci. Mieszkał w Clermont de l’Oise. 30.5.1863 otrzymał prawo stałego pobytu dekretem nr 1535. Zmarł 16.06.1870.
Źródła: SHAT XL 51, XL 53, XL 55, AN I 14-2450; Aube M 1416; Yonne 3 M 11-3, 3 M 11-19; BP 389, 391, 392, 404; Krosnowski, 1837, 1847; Księga pamiątkowa; Chołodecki - Korpus; Drewnicki, Bartkowski - Wspomienia; Konarska - Polskie drogi emigracyjne, s. 231.

Alfons Borzęcki - ur. 19.08.1799 we wsi Paryż w guberni mińskiej lub 3.06.1799 w Mińsku, syn Józefa i Katarzyny Niepokójczyckiej, brat Edwarda (Krosnowski błędnie podaje że urodzony w Rogożnicy na Podlasiu). Wszedł 18.04.1818 do 4 pułku piechoty legionów jako ochotnik. 27.04.1818 podoficer, 31.08.1818 sierżant, 21.09.1821 podporucznik, 6.02.1831 porucznik, 24.03.1831 kapitan, 15.09.1831 major, 24.09.1831 podpułkownik 10 psp. 7.06.1831 krzyż złoty nr 1520. Zakrzew, Dobre, Grochów, Dębe Wielkie, Rudki, Ostrołęka, Warszawa, przeszedł 5.10.1831 z Rybińskim do Prus. Przybył w styczniu 1832 do Francji i należał początkowo do zakładu w Awinionie, gdzie dowodził 4 kompanią. Tu przyjęty do masonerii we francuskiej loży „Prawdziwi Przyjaciele Zjednoczeni”, a od 17.04.1832 w polskiej loży „Orzeł Biały i Pogoń”, w której miał stopień ucznia. 24.05.1833 wyruszył na czele kolumny polskich oficerów do Aurillac. 20.09.1836 przeniósł się z Aurillac do Lille. Pracował w cukrowniach w Bourbourg, Douai i Lille, od kwietnia 1845 w Bénicourt koło Douai. Wziął udział w wypadkach Wiosny Ludów i 9.06.1848 przybył do Bolonii, gdzie służył w Legionie Polskim na żołdzie rzymskim, a w grudniu 1848 był w Genui. Wrócił do Francji do departamentu Nord, gdzie pracował znów w cukrowniach, m.in. w Teleghem koło Dunkierki. 11.11.1852 podpisał adres emigrantów polskich do Napoleona III z wyrazami wierności po proklamowaniu cesarstwa. Od 1855 zabiegał o amnestię i w tym celu jeździł do Paryża. 19.06.1856 złożył w Paryżu odpowiednią prośbę. W 1857 otrzymał pozwolenie na powrót do guberni mińskiej i wrócił do kraju. Zmarł 2.07.1857, na drugi dzień po przybyciu do Warszawy.
Źródła: SHAT XL 47, XL 48, XL 49, XL 56; Cantal 46 M 2, 46 M 10; Nord 142 M 4, 142 M 16, 142 M 17; Vaucluse 4 M 199; BN FM 2-155; BP 387, 38B9, 391, 392, 399, 405, 512, 558, 563, 568; TDDP vol. 17, Klepsydra; Kórnik 2456; Czart. 5313; AGAD KRW 331; BOZ 3143; BUW Akc. 587; Kalendarz Pielgrzymstwa Polskiego na rok 1839; Trzeci Maj. 1845 s. 178; Krosnowski. 1837, 1847; Rocznik wojskowy KP 1830, s. 93; Księga pamiątkowa; Chamski - Opis krótki; Rzepecki - Pułk 4-ty; Święcicki - Pamiętnik; Szomański - Walecznych tysiąc; Bartkowski-Krawec - Cmentarzyk, s. 78; Bielecki - Zarys rozproszenia, s. 36, 58, 227.

Damazy Borzęcki - ur. 14.10.1803 w Woli Smołowskiej w województwie kaliskim. Wszedł 1.10.1820 do korpusu inż. jako konduktor. 1.9.1821 elew w Szkole Aplikacyjnej, 12.09.1823 podporucznik 2 komp. lek. art. p. 26.10.1823 przeniesiony do 4 komp. lek. art. p. W powstaniu podporucznik art. 3 komp. lek. art. p., 21.03.1831 porucznik w 1 komp. pozycyjnej art. p. 8.03.1831 krzyż złoty nr 100. Odznaczył się przy fortyfikowaniu Warszawy. Stracił nogę w bitwie warszawskiej. Po kapitulacji Warszawy pozostał w lazarecie, stawił się przed KRW, ponowił przysięgę wierności carowi. 1837 budowniczy obwodu kalwaryjskiego. 1841 budowniczy rządowy w Radzie Ogólnej Budowniczej. 1843 budowniczy rządowy przy Komisji Rządowej Spraw Wewnętrznych.
Źródła: AGAD KRW 349, 478, 479, 556; BP 391, 392, 394; BOZ 3143; Rocznik wojskowy KP 1830, s. 156; Kalendarzyk Polityczny, 182-43; Księga pamiątkowa; Łoś - Artyleria Królestwa Polskiego; Łoza - Architekci.

Edward Borzęcki - ur. około 1806 we wsi Mosary albo Mosarz w guberni mińskiej, syn Józefa i Katarzyny Niepokójczyckiej, brat Alfonsa. Student Uniwersytetu Wileńskiego. Wszedł 11.04.1831 do powstania litewskiego jako ochotnik. 17.07.1831 porucznik powstania augustowskiego, mianowany przez ks. Mirskiego, potem kapitan. 4.10.1831 krzyż złoty nr 3646. Przeszedł 5.10.1831 z Rybińskim do Prus. Przybył w czerwcu 1832 do Francji i należał początkowo do układu w Awinionie, skąd w czerwcu 1833 przeniesiony został do Aurillac. Na krótko udał się do Bourges. 8.07.1833 wyjechał do Aurillac. 25.08.1835 przeniósł się do Dunkierki do brata, następnie przebywał w Bourges. 17.03.1849 wyjechał do Włoch. 1852-53 mieszkał w Isle-Adam w departamencie Oise, 1854 w Dunkierce, następnie w St-Jean-de-Luz w departamencie Basses-Pyrénées, gdzie od 1862 należał do Instytucji Czci i Chleba. Zmarł 11.03.1888 w St-Jean-de-Luz na zapalenie płuc.
Źródła: SHAT XL 56; Bas-Rhin 3 M 472; Cantal 46 M2; Cher 25 M 240; Nord 142 M 7, 142 M 16, 142 M 17; Vienne M 4-173; BP 389, 394, 402, 568;BOZ 3143; BUW Akc. 587; Sprawozdanie Instytucji Czci i Chleba nr 3 i 32; Trzeci Maj, 1845, s. 178; Wolne Słowo Polskie, 4.04.1888; Krosnowski, 1837, 1847; Księga pamiątkowa; Bartkowski-Krawiec - Cmentarzyk, s. 78; Bielecki - Zarys rozproszenia, s. 227.

Erazm Cyprian Borzęcki - ur. 3.06.1809 W Warszawie, syn Maurycego i Juliany z Czohronów, brat Józefa, majora (Krawiec błędnie podaje, że urodził się w Cbodczy na Kujawach). Podchorąży 4 psp., w SPP, aktywny uczestnik Nocy Listopadowej. 9.12.1830 podporucznik, 16.12.1830 wszedł do 3 psp., 13.06.1831 porucznik adiutant bat., 3.10.1831 krzyż złoty nr 3484. Przeszedł 5.10.1831 z Rybińskim do Prus. Poszukiwany przez władze carskie. W grudniu 1831 w Elblągu zadeklarował chęć wyjazdu do Francji. Przybył do Francji w styczniu 1832 i należał początkowo do zakładu w Awinionie, skąd 24.05.1833 skierowany został do Aurillac. W sierpniu 1835 przeniósł się do Paryża i tu prawdopodobnie przygotowywał się do pracy w administracji dróg i mostów. Po zdaniu egzaminu kwalifikacyjnego mianowany 19.06.1840 konduktorem pomocniczym III klasy w Arras, 1.03.1842 konduktor II klasy, a 1.03.1844 - I klasy. Mianowany 1.01.1852 konduktorem embrigadé III klasy, 1.04.1856 - II klasy z siedzibą w Lillers w departamencie Pas-de-Calais, od 1.07.1858 przydzielony do kolei północnej w St-Omer. 1.04.1861 ze względu na stan zdrowia przeniesiony do departamentu Hérault do służby wodnej z siedzibą w Montpellier. 1.05.1863 otrzymał stanowisko konduktora embrigadé I klasy. Był kawalerem, rodziny nie założył. 1849 jego siostra mieszkająca na Batignolles wróciła do Polski. 10.04.1861 prosił o dwumiesięczny urlop do Polski, zapewne w zamiarze zorientowania się, czy może tam powrócić na stałe. Jedynym jego kuzynem przebywającym na emigracji był Szaniawski mieszkający w Nancy. Dlatego też 17.04.1861 prosił o przeniesienie do Nancy, ale mógł tam wyjechać dopiero po przejściu na emeryturę 6.11.1872. Umiarkowanych poglądów, 1846 uznał w Paryżu przywództwo Czartoryskiego. 28.06.1862 został członkiem Stowarzyszenia Podatkowego. Cieszył się bardzo dobrą opinią. Zmarł 6.03.1874 w Perpignan. Skazany zaocznie 13.02.1832 na karę śmierci. 16.09.1834 car zmienił ten wyrok na wieczną banicję. 1834 majątek jego uległ konfiskacie.
Źródła: SHAT XL 53, XL 56, AN F 14-24511; Cantal 46 M 2; Nord 142 M 20; Vaucluse 4 M 196, 4 M 199; BP 387, 391, 399; AICC t. 82 Klepsydra; Czart. 5579; Teki emigrantów; MWP 40 H; Spis uczestników powstania poszukiwanych nr 118; Lista imienna winowajców; Trzeci Maj, 1846, s. 284; Sprawozdanie Instytucji Czci i Chleba nr 3 i 18; Rocznik THL, 1873-78; Kalendarzyk paryski na rok 1877; Kalendarz Pielgrzymstwa Polskiego na rok 1839; Księga pamiątkowa; Bartkowski-Krawiec - Cmentarzyk, s. 78;Konarska - Polskie drogi emigracyjne, s. 231; Bielecki - Zarys rozproszenia, s. 58, 227.

Franciszek Borzęcki - ur. 29.10.1809 w Jurburgu w guberni wileńskiej. Wszedł 25.04.1822 do 4 pułku piechoty legionów jako ochotnik, sierżant w SPP, uczestnik Nocy Listopadowej, 9.12.1830 podporucznik, 16.12.1830 wszedł do 4 pułku piechoty legionów, 13.06.1831 porucznik, 15.09.1831 krzyż złoty nr 2720, ranny w nogę lewą pod Ostrołęką, przeszedł 5.10.1831 z Rybińskim do Prus. Przybył do Francji w styczniu 1832 i należał początkowo do zakładu w Awinionie, skąd w czerwcu 1833 skierowany został do Aurinac. 31.07.1833 otrzymał nominację na kapitana piechoty w Legionie Portugalskim Bema. W marcu 1835 daremnie zabiegał o stopień kapitana w Legii Cudzoziemskiej. 2.11.1835 przeniósł się do Rheims. 1844 mieszkał w Paryżu w bardzo trudnych warunkach materialnych. 14.01.1850 prosił ministra Wojny o przyjęcie do wojska w Algierze w dawnym stopniu. 11.11.1852 w Paryżu podpisał adres emigrantów polskich do Napoleona III z wyrazami wierności po proklamowaniu cesarstwa. 1857 otrzymał zgodę na powrót do kraju. 1859 wrócił do Polski.
Źródła: SHAT XL 49, XL 53,. XL 56; Cantal 46 M 2, 46 M 9; Marne 57 M 22, 57 M 23; Vaucluse 4 M 199; BP 387, 389, 391, 392, 399, 512; TDDP vol. 23; Czart. 5313, 3898; Teki emigrantów; Wiadomości Polskie nr 27 z 4.07.1857; Księga pamiątkowa; Vchamski - Opis krótki; Rzepecki - Pułk 4-ty; Święcicki - Pamiętnik; Szomański - Walecznych tysiąc; Bielecki - Zarys rozproszenia, s. 58, 227.

Jan Borzęcki - ur. 1806 w Orłowie w województwie lubelskim. Wszedł 1.01.1922 do 4 psp. W powstaniu podporucznik 10 pułku piechoty legionów, 5.10.1831 przeszedł z Rybińskim do Prus. Przybył w lipcu 1832 do Francji i należał początkowo do zakładu w Bourges. 1.10.1833 przeniósł się do departamentu Loir-et-Cher i zamieszkał w Romorantlin, gdzie uczył się u jubilera. Tu 3.08.1834 potępił Czartoryskiego. Od grudnia 1834 mieszkał w Blois, gdzie był członkiem Zjednoczenia. W czerwcu 1846 wyjechał do Paryża na leczenie. Wziął udział w wypadkach Wiosny Ludów i w czerwcu 1848 znalazł się w Haguenau w departamencie Bas-Rhin, gdzie wstąpił do TDP. W maju 1849 przeniósł się do Nancy. 11.11.1852 w Paryżu podpisał adres emigrantów polskich do Napoleona III z wyrazami wierności po proklamowaniu cesarstwa. Ożeniony z N. Francuzką, pracował w aptece. W czerwcu 1854 mieszkał w departamencie Cher, a 1877 w Vincenns pod Paryżem.
Źródła: SHAT XL 53; Bas-Rhin 3 M 457, 3 M 458, 3 M 462, 3 M 472; Loir-et-Cher 4 M 326, 4 M 327, 4 M 331; Marne 57 M 34; BP 387, 391, 394, 399; TDDP vol. 3, 23; Czart. 5313; BOZ 3143; BUW Akc. 587; Lista ogłoszonych za wygnańców nr 61; Nowa Polska, 1834; Krosnowski, 1837, 1847; Kalendarzyk paryski na rok 1877; Tyrowicz - Towarzystwo Demokratyczne Polskie, s. 59.

Jan Stanisław Borzęcki - ur. 1793. Wszedł 9.10.1810 do 10 pułku huzarów Księstwa Warszawskiego jako ochotnik, odbył kampanię 1812, ranny pod Kojdanowem i wzięty w niewoli. Wrócił do służby 1831 jako porucznik gwardii narodowej warszawskiej. Przybył w listopadzie 1832 do Francji i należał do zakładu w Bourges. Po jego rozwiązaniu pozostał w tym mieście 9.10.1834 wystąpił w obronie Czartoryskiego. 1839 został członkiem Zjednoczenia. Przeniósł się następnie do pobliskiego Vierzon, gdzie 25.01.1843 uznał przywództwo Czartoryskiego. Był jednym z fundatorów dziennika „Trzeci Maj”. 10.12.1845 wyjechał do Ste-Lizaigue. Od 1848 mieszkał w Issoudun w departamencie Indre, gdzie we wrześniu 1848 został członkiem TPD, a 11.11.1852 podpisał adres emigrantów polskich do Napoleona III z wyrazami wierności po proklamowaniu cesarstwa. 1857 uzyskał zgodę na powrót do kraju. Wyjechał tam w czerwcu 1858.
Źródła: Cher 25 M 240; Indre M 3347; Bp 387, 403, 512; Czart. 5313, 5330; Trzeci Maj, 1843, s. 515; Wiadomości Polskie, nr 47 z 21.11.1857; Kronika Emigracji Polskiej, 1834, T. 2, s. 59; Lista imienna Emigracji Polskiej Zjednoczonej nr 1754; Krawiec - nr 3099; Tyrowicz - Towarzystwo Demokratyczne Polskie, s. 59.

Józef Borzęcki - ur. 11.07.1791 w Rogożnicy na Podlasiu, syn Marcina i Klary z Paszkowskich; Wszedł do służby 8.05.1809 do oddziału gidów, 23.12.1809 podporucznik, 17 pułku piechoty, 28.02.1811 przeniesiony do 12 pułku piechoty, 15.06.1811 do 5 pułku piechoty, 12.06.1813 porucznik, odbył kampanie 1809, 1812-13, Pniewy, Wrzawy, Sandomierz, Borowsk, Dyneburg, Linden, Neugutt, Tylża, Labiau, Braniewo, Gdańsk. Po kapitulacji dostał się do niewoli, w której przebywał do 14.04.1814. Wszedł 2.02.1815 do 4 pułku piechoty legionów, 27.03.1822 kapitan, 1830 otrzymał znak honorowy za 20 lat nieskazitelnej służby oficerskiej. W powstaniu adiutant bat., 6.02.1831 przeszedł do pułku weteranów czynnych jako major, 13.03.1831 wrócił do 4 pułku piechoty legionów, 22.09.1831 podpułkownik, 10.03.1831 krzyż złoty nr 410, 15.09.1831 krzyż kawalerski nr 2704, przeszedł 5.10.1831 z Rybińskim do Prus. Poszukiwany przez władze carskie. Przybył do Francji w czerwcu 1832 i należał początkowo do zakładu w Bourges. 1.08.1833 wyjechał do Paryża, gdzie 1834 zabiegał o Legię Honorową. 15.03.1835 został członkiem Towarzystwa Politechnicznego w wydziale kawalerii. Należał do TDP. We wrześniu 1840 wyjechał do Rebrechain w departamencie Loiret. Wziął udział w wypadkach Wiosny Ludów. 4.03.1848 podpisał odezwę o jednoczeniu się pod władzą z czasów powstania. W kwietniu 1848 stanął na czele I Legionu Rzeczypospolitej Polskiej, który wyruszył z Paryża do Strasburga, a stąd 28.04.1848 do Niemiec, gdzie został zatrzymany w Ascherleben, a potem internowany w Magdeburgu. Jesienią 1848 przebywał w Samborze, brał udział w pertraktacjach z Węgrami na temat utworzenia legionu polskiego. W początkach 1849 był zastępcą dowódcy oddziału Rembowskiego, po upadku powstania węgierskiego wrócił do Francji. Zmarł 27.07.1875 w Brzostówce w Wielkopolsce. Pochowany na Cmentarzu Parafialnym w Brostowie.
Źródła: SHAT XL 51, XL 53; AMAE Pologne 38; Bas-Rhin 3 M 455, 3 M 458; Cher 25 M 240; BP 387, 389, 392, 394, 399, 575, 579; BN w Warszawie Akcesja 3338; MWP 40 H; Spis uczestników powstania poszukiwanych; AGAD KRW 64, 331, 555; BOZ 3143; BUW 562, Akc 587; Rapperswil 163; Kalendarz Pielgrzymstwa Polskiego na rok 1839;Rocznik wojskowy KP. 1830, s. 93; Lista imienna znakiem honorowym ozdobionych; Lista imienna osób mających udział w rewolucji nr 69; Księga pamiątkowa; Listy legionistów A. Mickiewicza; Chamski - Opis krótki; Rzepecki - Pułk 4-ty; Święcicki - Pamiętnik; Szomański - Walecznych tysiąc; Tyrowicz - Towarzystwo Demokratyczne Polskie, s. 59; Bielecki - Zarys rozproszenia, s. 108; Polski Słownik Biograficzny.

Ludność francuska żegna odchodzących do kraju Polaków w kwietniu 1849 roku.
(wymarsz Pierwszego Legionu Rzeczpospolitej Polskiej pod dowództwem Józefa Borzęckiego).
Litografia francuska według rysunku Victora Adama.

Leon Borzęcki - ur. 1804 we wsi Roskosz w województwie lubelskim. Po ukończeniu nauk w szkołach lubelskich osiadł na wsi. W powstaniu podporucznik strz.. august., potem podporucznik pociągu, wreszcie podporucznik w kompani honorowej oficerów, 5.10.1831 przeszedł z Rybiliskim do Prus. Przybył do Francji w styczniu 1832 i należał początkowo do zakładu w Awinionie skąd w czerwcu 1833 skierowany został do Aurillac. Zamieszkał w St.Flour w departamencie Cantal. 25.08.35 przeniósł się do Lille. Zmarł 18.09.1843 w podróży z Bourbourg do Honschadt w departamencie Nord na chorobę piersiową, którą „przypisać należy głębokiej a pokrywanej tęsknocie”.
Źródła: SHAT XL 49, XL 56; Cantal 46 M 1, 46 M 8; Vaucluse 4 M 199; BP 391, 399, 405; Trzeci Maj, 1843, s.691; Bartkowski-Krawiec - Cmentarzyk, s. 78; Bielecki - Zarys rozproszenia, s. 58, 227.

Walenty Borzęcki - w powstaniu podporucznik 10 pułku piechoty legionów, dostał się do niewoli pod Kazimierzem. Wrócił do kraju, osiadł w Krakowie, skąd został usunięty przez Austriaków. Przybył 30.11.1836 do Algieru na statku „Styx”, 1.07.1841 trafił do Besançon, gdzie w marcu 1846 poparł powstanie krakowskie, a listopadzie 1846 został członkiem TDP. Następnie przebywał w Tulonie. Wziął udział w wypadkach Wiosny Ludów i 16.04.1848 wyruszył ze Strasburga do Poznania.
Źródła: SHAT XL 53, XL 56; AMAE Pologne 33; Bas-Rhin 3 M 458; Doubs M 815; Aix-en-Provence F 80-601, F 8o.607; BP 391; PAN-Kraków 2561; Oświadczenie Emigracji Polskiej 1846; Krawiec - nr 2481; Tyrowicz - Towarzystwo Demokratyczne Polskie, s. 60.

 

ŹRÓDŁA

Bielecki Robert, Słownik biograficzny oficerów Powstania Listopadowego. T. I, A-D. Warszawa. (1995). Fragmenty.

 

 

Jeżeli chcesz szybko przejść do nadrzędnej strony kliknij poniższy interaktywny przycisk.

 

UWAGA!!! Jeżeli wykryjecie jakieś niezauważone przeze mnie błędy proszę o informację. Za wszelkie konstruktywne uwagi z góry serdecznie dziękuję.

JESTEŚ    GOŚCIEM

W SUMIE OD ZAŁOŻENIA WITRYNY W 2005 ROKU ODWIEDZONO JĄ
JUŻ   RAZY