OFIARY HITLEROWSKIEGO TERRORU W WARSZAWIE

(kompilacja)

 

    

TEKST

            W dniu 20 listopada1943 roku, około godziny 1130 w pobliżu toru kolejki Na Ługach (przedmieście Otwocka) hitlerowcy rozstrzelali 20 więźniów Pawiaka. Jedną z ofiar był Wojciech Borzęcki. Urzędowy komunikat o tej egzekucji który ukazał się w dniu 23 listopada 1943 roku brzmiał następująco:

 

OBWIESZCZENIE

Przez sąd doraźny Policji Bezpieczeństwa zostali w dniu 19.XI.1943 r. z powodu posiadania broni i udziału w zabronionych organizacjach na podstawie 1 i 2 zarządzenia o zwalczaniu wykroczeń przeciw dziełu odbudowy w Gener. Gubernatorstwie z dn. 23.11.1942 r. skazani na karę śmierci:
 

  1. Urbański Stanisław ur. 8.5.15 11. Przybysz Jan ur. 16.10.19  
  2. Milej Antoni "    22.2.99 12. Wasilewski Józef "    18.3.25  
  3. Królikowski Piotr "    9.12.05 13. Borzęcki Wojciech "     23.2.21  
  4. Gromadka Stanisław "   12.2.16 14. Wojnowicz Zbigniew "    16.10.22  
  5. Kanarek Jan "    24.3.24 15. Jasiński Jerzy "    28.9.23  
  6. Binkowski Antoni "    30.9.17 16. Wiecki Piotr "    29.6.18  
  7. Kowalski Władysław "    1.5.15 17. Janik Marian "    4.7.22  
  8. Kowalski Władysław "    30.5.22 18. Kowalski Józef "    7.2.90  
  9. Milej Stanisław "    4.9.24 19. Biłat Eustachiusz "    14.4.12  
  10. Łuczak Jan "    20.5.1900 20. Bedyk Franciszek "    23.10.99  

 

Ponieważ przy dwóch niecnych napadach w dn. 10.XI.1943 r. w Józefowie i w dn. 18.XI.1943 r. przed domem żołnierza w Otwocku 1 żołnierz niemiecki i 1 starszy sierżant żandarmerii niemieckiej zostali zabici, a 3-ej żołnierze niemieccy i urzędnicy żandarmerii zostali ciężko zranieni, kazałem wszystkie wyżej wymienione osoby w dniu 20.XI.1943 r. w Otwocku publicznie rozstrzelać.

                                                                                                                                                                            DOWÓDCA SS I POLICJI

                                    NA DYSTRYKT WARSZAWSKI

Warszawa, dn. 23 listopada 1943 r.

 

W dniu 22.09.1942 roku odjechał z Warszawy do obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu transport 107 więźniów. Na liście przeznaczonych do wywiezienia widniał Lucjan Borzęcki, więzień Pawiaka. Tego samego dnia transport dotarł do celu jednak w obozie oświęcimskim zarejestrowano tylko 74 nowych więźniów (w tym Lucjana) pod numerami obozowymi 64779-64853.

W dniu 28.04.1943 roku odjechał z Warszawy do obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu transport 400 mężczyzn i 107 kobiet. Na liście przeznaczonych do wywiezienia widniała Janina Borzęcka.

W początku czerwca 1943 roku powstanie żydowskie w Getcie Warszawskim dogorywało. Hitlerowcy już od miesiąca prowadzili tu bezwzględną pacyfikację stosując taktykę spalonej ziemi. Postępujące wyniszczenie dzielnicy żydowskiej spowodowane wypaleniem do piwnic setek domów i obróceniem w ruinę całych ulic doprowadziło do zupełnego wyludnienia okolic Pawiaka. Ta dogodna sytuacja umożliwiła hitlerowcom dokonywanie potajemnie, masowych mordów w pobliżu więzienia. Więźniów Pawiaka, a czasem także osoby bezpośrednio przywiezione z miasta rozstrzeliwano w bramach i na podwórkach spalonych kamienic. Egzekucji dokonywano głównie na terenie posesji przy ulicy Dzielnej 25 i 27, w pobliżu domu przy ulicy Nowolipki 29 oraz w podwórzu kamienicy przy ulicy Zamenhoffa 29. Pierwsza z nich miała miejsce już 7 maja 1943 roku. Tego dnia w południe, w bramie domu przy ulicy Dzielnej 27 rozstrzelano 82 więźniów politycznych Pawiaka (77 mężczyzn i 5 kobiet) oraz 5 kobiet przywiezionych prawdopodobnie z innego więzienia warszawskiego lub z siedziby Gestapo w Alei Szucha. Wśród rozstrzelanych znajdowała się Jadwiga Helena z Makowskich Borzęcka. (członek PPR, aresztowana 25.02.1943). Była wtedy w ósmym miesiącu ciąży.

W dniu 23.05.1944 r. od rana do godziny 18-tej na podwórzu Pawiaka trwała selekcja wśród 2140 więzionych tam mężczyzn. Wybrano 1000 z nich i podzielono na trzy grupy. Następnego dnia między godziną 230 i 700 rano wyselekcjonowani mężczyźni byli wywożeni na bocznicę kolejową przy ulicy Towarowej. Tam krępowano im ręce i wpychano do wagonów. Tak sformowany transport, skierowano do obozu koncentracyjnego w Stutthof. Przez całą drogę pociąg był wyjątkowo silnie strzeżony przez uzbrojonych w karabiny maszynowe żołnierzy W dniu 24.05.1944 r. transport dotarł do celu jednak w obozie zarejestrowano tylko 859 nowych więźniów pod numerami obozowymi 35417-36275. Był wśród nich Stanisław Borzęcki.

 

Źródła: Bartoszewski Władysław, Warszawski pierścień śmierci. Warszawa. (1970); Domańska Regina, Pawiak, więzienie gestapo. Warszawa. (1978).

 

 

Jeżeli chcesz szybko przejść do nadrzędnej strony kliknij poniższy interaktywny przycisk.

 

UWAGA!!! Jeżeli wykryjecie jakieś niezauważone przeze mnie błędy proszę o informację. Za wszelkie konstruktywne uwagi z góry serdecznie dziękuję.

JESTEŚ    GOŚCIEM

W SUMIE OD ZAŁOŻENIA WITRYNY W 2005 ROKU ODWIEDZONO JĄ
JUŻ   RAZY