Marian Radwan

SOCJOGRAFIA KOŚCIOŁA GRECKOKATOLICKIEGO

NA BRACŁAWSZCZYŹNIE I KIJOWSZCZYŹNIE W 1782 ROKU

(wyciąg)

 

TEKST

Aleksander Borzęcki podstoli koronny i starosta przemyski, był kolatorem1 licznych cerkwi greckokatolickich obrządku unickiego w swoich dobrach na Bracławszczyźnie. Świadczy o tym spis wszystkich parafii podległych archidiecezji kijowsko-wileńskiej powstały w Radomyślu w 1782 roku. Niestety zachowany rękopis tego dokumentu jest niekompletny (48 kart w formacie 24x38 cm). Odnosi się on tylko do województw bracławskiego i kijowskiego w których znajdowało się 2054 parafii. Brak natomiast danych odnośnie pozostałych 684 parafii położonych w innych województwach. Dokument jest spisany w języku polskim. Znajduje się on w archiwum w Sankt Petersburgu w zbiorze dokumentów unickich arcybiskupów kijowsko-wileńskich pod sygnaturą RGIA, f. 823, op. 3, d. 1225. Zawiera tabele w których podano nazwę miejscowości w których znajdowały się cerkwie (głównie parafialne a tylko w kilku przypadkach filie), nazwiska kolatorów, liczbę cerkwi w danej miejscowości, liczbę kapłanów, liczbę domów w których zamieszkiwały rodziny wyznające katolicyzm obrządku unickiego, liczbę dorosłych wiernych (powyżej 15 lat) oraz liczbę małoletnich. Wykaz cerkwi których kolatorem był Aleksander Borzęcki przedstawiono poniżej.

Lp.

Miejscowość

Liczba
cerkwi

Liczba
kapłanów

Domy

Parafianie
Dorośli Małoletni
655 Biała 1 1 112 512 102
657 Bryckie 1 1 50 301 60
658 Czerniatyń 1 1 82 330 150
664 Kotiużyce 1 2 112 629 192
666 Kurawa 1 1 41 191 78
668 Łosijówka 1 1 37 131 102
672 Nowogrobla 1 1 73 330 81
676 Owieczacze 1 1 128 593 138
681 Przyłuki - parafia 1 1 1 88 372 107
682 Przyłuki - parafia 2 1 1 98 468 100
683 Przyłuki - parafia 3 1 2 82 399 130
684 Psiarówka 1 2 93 468 181
692 Zbarażczyk 1 1 64 302 96
693 Zozów 1 1 29 112 53

Razem:

14 17 1089 5138 1570

1. Kolator (łac. collator = zbierający, znoszący, gromadzący, ofiarodawca) - dawniej, patron kościoła bądź jego fundator. Dysponował tzw. prawem prezenty, czyli przedstawiania biskupowi kandydata na wakujące beneficjum przy kościele, zwanym też prawem kollacji. Tradycyjnie kolatorami byli właściciele majątków ziemskich na terenie parafii. Mieli oni prawo do umieszczania w kościele kolateralnym tablic nagrobkowych i dysponowali własnymi ławkami.

 

ŹRÓDŁA

Radwan Marian, Socjografia kościoła greckokatolickiego na bracławszczyźnie i kijowszczyźnie w 1782 roku. Lublin. (2004). Wyciąg.

 

 

Jeżeli chcesz szybko przejść do nadrzędnej strony kliknij poniższy interaktywny przycisk.

 

UWAGA!!! Jeżeli wykryjecie jakieś niezauważone przeze mnie błędy proszę o informację. Za wszelkie konstruktywne uwagi z góry serdecznie dziękuję.

JESTEŚ    GOŚCIEM

W SUMIE OD ZAŁOŻENIA WITRYNY W 2005 ROKU ODWIEDZONO JĄ
JUŻ   RAZY