SŁOWNIKI BIOGRAFICZNE

Wyciągi not biograficznych ze słowników, publikacji, internetu
i wszelakiego rodzaju innych źródeł.

.

CZY WIESZ KTO TO JEST?

(wyciąg)

Jan Borzęcki - pedagog. Ur. 12.05.1891 w Dąbrowie koło Tarnowa. Syn Józefa i Teresy z Kosińskich. Ożeniony 20.08.1919 ze Stanisławą Więcław. Ukończył seminarium nauczycielskie w Tarnowie. Od 1912 członek Drużyny Bartosz. w Tarnowie. W czasie wojny służył w wojsku austriackim na froncie rosyjskim i włoskim. 1919-1921 w wojsku polskim. Inspektor szkolny. Prezes rady powiatowej ZS; członek zarządu. L.O.P.P.; sekretarz komisji obwodowej Towarzystwa Budowy Publicznych Szkół Powszechnych. Radny miejski; członek komisji rewizyjnej rady miejskiej. Odznaczony: Krzyżem Zasługi złotym. Kalisz, Staszyca 13.

Marian Borzęcki - adwokat. Ur. 7.09.1889 w Suwałkach. Syn Bolesława i Marii z Rakowskich. Ożeniony z Michaliną Żakiewicz. Ukończył wydział prawny Uniwersytetu w Petersburgu (1912). Był prezesem polskiej kasy ogólnostudenckiej wyższ. zakł. nauk. Były komisarz. Rządu na miasto stołeczne Warszawę, były komendant główny Policji Państwowej, były wiceprezydent miasta stołecznego Warszawy. Ogłaszał artykuły w „Gazecie Administracji i Policji Państwowej”, „Samorządzie Miejskim” i „Kurierze Warszawskim”. Odznaczony: O.P. III klasy, K.W., Francuską Legią Honorową IV klasy, Kor. Rum. II klasy. Warszawa, Mokotowska 60, tel. 9-08-22.

Tadeusz Marian Borzęcki - dr medycyny. Ur. 3.02.1891 w Warszawie. Syn Zygmunta i Ludwiki z Mireckich. Ukończył V gimnazjum w Warszawie oraz studia lekarskie na Uniwersytecie tamże i Uniwersytecie Jagiellońskim. Były ordynator Szpitala św. Ducha w Warszawie. Były dyrektor departamentu, byłego Ministerstwa Zdrowia Publicznego. Dyrektor Biura Sanit. Kolejow. Ministerstwa Komunikacji. Członek Państwowej Naczelnej Rady Zdrowia. Członek zarządu głównego Rodzin Kolejow. Członek zarządu. Koła Rodzin Urzędników przy Ministerstwie Komunikacji. W 1908 roku T. Borzęcki i S. Sterling pierwsi w Polsce zastosowali odmę piersiową w leczeniu gruźlicy płuc. Ogłosił szereg prac z dziedziny medycyny wewnętrznej, m.in. o zastosowaniu sztucznej odmy piersiowej w leczeniu suchot płucnych (1911). 1914-1921 redaktor Przeglądu piśmiennictwa lekarskiego polskiego. Odznaczony: O.P. III klasy, Krzyżem Zasługi złotym, Medalem 10-lecia, O.N., Medalem za Długoletnią Służbę. Warszawa, Marszałkowska 48, tel. 8-51-41.

Źródło: Dąbrowski Marian, 1939 - 20-lecie komunikacji w Polsce odrodzonej. Ilustrowany Kuryer Codzienny. Kraków.

Źródła: Łoza Stanisław, 1938 - Czy wiesz kto to jest? Główna Księgarnia Wojskowa. Warszawa.

.

ENCYKLOPEDIA WARSZAWY

(wyciąg)

Marian Borzęcki - urodził się 7 września 1889 roku w Suwałkach, w rodzinie ziemiańskiej. W 1912 roku ukończył Wydział Prawa Uniwersytetu w Petersburgu. W 1917 roku został kierownikiem Wydziału Policji w Sekcji Administracyjnej MSW, a 15.11.1918 roku kierownikiem samodzielnego Wydziału Policji w MSW. 20.01.1919 roku mianowano go naczelnym inspektorem policji komunalnej. Po powstaniu Policji Państwowej był od 1.07.1919 roku zastępcą komendanta głównego. 22.10.1921 roku otrzymał nominację na stanowisko komisarza rządu na miasto stołeczne Warszawę. Po odejściu 17.12.1922 roku z tej funkcji, został dyrektorem Departamentu Bezpieczeństwa w MSW. Od 28.06.1923 do 4.11.1926 roku pełnił funkcję komendanta głównego Policji Państwowej. W latach 1927-1934 piastował stanowisko wiceprezydenta Warszawy. W latach 1928-1930 był prezesem zarządu stołecznego Stronnictwa Narodowego i członkiem Rady Narodowej Stronnictwa Narodowego. W 1936 roku wystąpił ze Stronnictwa Narodowego, a w roku następnym związał się z Stronnictwem Pracy. Jesienią 1939 roku znalazł się w tzw. Biurze Politycznym utworzonym przez R. Świętochowskiego, a 25.11.1939 roku wybrano go wiceprzewodniczącym komisji rewizyjnej Stołecznego Komitetu Samopomocy Społecznej. Aresztowany w końcu marca 1940 roku, przebywał na Pawiaku, skąd 2.05.1940 roku wysłano go do Sachsenhausen. Został zamordowany w 1942 roku w obozie w Mauthausen.

Marian Borzęcki - (7.IX.1889 Suwałki ‑ ok. 1942 Mauthausen); działacz polityczny, prawnik; ukończył uniwersytet w Petersburgu; do 1923 Komisarz Rządu na miasto stołeczne Warszawę; 1923‑26 komendant główny Policji Państwowej, działacz Stronnictwa Narodowego; 1928‑30 prezes Zarządu Stołecznego, członek Rady Naczelnej Stronnictwa Narodowego; 1927‑34 wiceprezydent Warszawy; od 1937 w Stronnictwie Polskim; we wrześniu 1939 w Komitecie Obywatelskim przy Dowództwie armii „Warszawa”, szef ekspozytury Komisariatu Cywilnego na Pradze; w okresie okupacji hitlerowskiej pierwszy przedstawiciel rządu emigracyjnego na kraj; 1940 aresztowany; zamordowany w obozie koncentracyjnym.

Źródła: Herbst Stanisław, 1975 - Encyklopedia Warszawy. Państwowe Wydawnictwo Naukowe. Warszawa.

.

KSIĘGA LOTNIKÓW POLSKICH, POLEGŁYCH, ZMARŁYCH I ZAGINIONYCH 1939-1946

(wyjątki)

Czesław Borzęcki - plutonowy pilot, ur. 14.02.1916. Brał udział w wojnie obronnej Polski jako pilot 55 samodzielnej eskadry bombowej. 3.09.1939 wystartował na samolocie PZL P-23B „Karaś” z trzema członkami załogi, z zadaniem zbombardowania niemieckich kolumn pancernych na szosie Częstochowa - Radomsko. Nad celem samolot dostał się w zmasowany ogień obrony przeciwlotniczej i w płomieniach runął na ziemię koło wsi Olszynki. Zginęła cała załoga. Pochowani we wspólnej bezimiennej mogile na cmentarzu wsi Kobiele Wielkie pod Radomskiem.

Stanisław Józef Borzęcki - podporucznik, pilot - P/O, ur. 8.05.1921. W 1938 wstąpił do SPL w Dęblinie. Szkolenie w skróconym trybie ukończył w Anglii. Przydzielony do 304 db w Lindholme, 20.10.1941 na Vickers „Wellington” nr N-2852 wystartował z zadaniem zbombardowania Emden. Nad celem samolot został ostrzelany przez artylerię przeciwlotniczą i podczas lotu powrotnego jeden z silników przestał pracować. O godz. 20⁴⁹ nadał sygnał SOS. Inny samolot dywizyjny wracający z tej samej wyprawy, widział w tej części morza rakietę alarmową. Poszukiwania w rejonie zaginięcia samolotu nie odniosły skutku. Zginęła cała 5-cio osobowa załoga oraz pilot ppor. Borzęcki. Odznaczony Krzyżem Walecznych i Polową Odznaką Pilota.

Źródła: Cumft Olgierd, Kujwa Hubert Kazimierz, 1989 - Księga lotników polskich, poległych, zmarłych i zaginionych 1939-1946. Wydawnictwo MON. Warszawa.

.

 KSIĘGA POCHOWANYCH ŻOŁNIERZY POLSKICH

(wyjątki z różnych tomów)

Czesław Borzęcki - urodzony 14 lutego 1916 roku. Plutonowy, pilot 55 eskadry bombowców. Zginął 9 września 1939 roku.

Czesław Borzęcki - urodzony w 1921 roku w Baranówce, powiat Lubartów. Syn Ignacego. Szeregowy 36 pułku piechoty Ludowego Wojska Polskiego. Poległ 18 kwietnia 1945 roku.

Stanisław Borzęcki - kapitan Wojska Polskiego. W czasie wojny członek ruchu oporu o pseudonimie „Tatarski”. Organizator i dowódca Polskiej Wojskowej Organizacji Rewolucyjnej, działającej w latach 1942-1943, w powiecie miechowskim. Zginął wraz z żoną 5 grudnia 1943 roku we wsi Laski-Poręba.

Zbigniew Borzęcki - urodzony 18 kwietnia 1925 roku w Warszawie. Starszy strzelec w II Korpusie Wojska Polskiego. Zginął 22 lipca 1944 roku w bitwie pod Loreto we Włoszech.

Źródła: Księga pochowanych żołnierzy polskich poległych w II wojnie światowej. T I (Żołnierze Września). T. II (Żołnierze podziemnych Formacji Niepodległościowych). T. III (Żołnierze Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie). T. IV (Żołnierze Wojska Polskiego na Wschodzie). T. V (Polscy jeńcy wojenni i internowani, Suplement). Wyd. AJAKS 1993-1998.

.

LEKSYKON HISTORII POLSKI

(wyciąg)

Aleksander Borzęcki - zm. 1780, starosta przemyski 1764, podstoli koronny 1766, stronnik Czartoryskich i Stanisława Augusta, poseł sejmowy.

Celina Rozalia Borzęcka (Borzecka) z Chludzińskich (1833-1913) - fundatorka zgromadzenia zmartwychwstanek (1882); zajmowała się wraz z córką Jadwigą (1863-1906) wychowaniem młodzieży.

Damazy Piotr Borzęcki (1803-1874) - architekt; od 1820 w wojsku Królestwa Polskiego, uczestnik powstania listopadowego 1830-1831, m.in. w obronie Warszawy; od 1840 budowniczy warszawski, członek Rady Budowlanej Komisji Rządowej Spraw Wewnętrznych Królestwa Polskiego.

Józef Borzęcki (1795-1856) - pułkownik, od 1809 w wojsku Księstwa Warszawskiego, uczestnik kampanii 1809 i 1812-1813, sprzysiężenia Piotra Wysockiego i powstania listopadowego 1830-1831, m.in. pod Dobrem, Grochowem i Ostrołęką; na emigracji we Francji, członek TPD, w wypadkach Wiosny Ludów 1848 dowódca tzw. Pierwszego Legionu Rzeczypospolitej Polskiej, utworzonego we Francji do wsparcia powstania wielkopolskiego; internowany przez władze pruskie.

Konstanty Borzęcki (1826-1876) - generał i pisarz turecki (Dżelaleddin-Mustafa-pasza); uczestnik powstania wielkopolskiego 1848 i węgierskiego 1848-1849, potem w wojsku tureckim, zginął w wojnie z Czarnogórą.

Marian Borzęcki (1889-1942) - prawnik, 1921-1922 komisarz rządu na miasto Warszawę, 1923-1926 komendant Policji Państwowej, 1927-1934 wiceprezydent Warszawy; związany ze Związkiem Ludowo-Narodowym i Stronnictwem Narodowym, od 1937 w Stronnictwie Pracy; 1939-1940 w kierownictwie Centralnego Komitetu Organizacji Niepodległościowych, 1940 aresztowany przez hitlerowców, zginął w obozie koncentracyjnym w Sachsenhausen.

Paweł Borzęcki - zm. [listopad] 1662, oficer Stefana Czarnieckiego, wicemarszałek konfederacji wojskowej 1661-1662, zwanej „Związkiem Święconym”.

Tadeusz Borzęcki (1800-1887) - prawnik; 1826-1836 patron przy Trybunale Cywilnym województwa płockiego, obrońca 1836-1839, radca 1839-1845 Prokuratorii Generalnej Królestwa Polskiego, 1848-1861 członek Komisji Rządowej Przychodów i Skarbu, m.in. 1851-1861 naczelnik Wydziału Dóbr i Lasów, 1862 dyrektor tegoż wydziału, 1856 radca stanu i 1861 członek Warszawskich Departamentów Rządzącego Senatu, 1863-1867 członek Rady Stanu Królestwa Polskiego.

Wojciech Borzęcki (Bodzęcki, Bodziecki) - zm. 1622, scholastyk kolegiaty zamojskiej 1609, profesor prawa w Akademii Zamojskiej, wychowawca Tomasza Zamoyskiego 1602-1609.

Źródła: Czajka Michał, Kancler Marian, Sienkiewicz Witold, 1995 - Leksykon historii Polski. Wiedza Powszechna. Warszawa.

.

OFICEROWIE DYPLOMOWANI DRUGIEJ RZECZPOSPOLITEJ

(wyciąg)

Roman Borzęcki - ur. 9.08.1891 r.; przed 1919 r. w armii rosyjskiej; major artylerii; absolwent I promocji (1919-1921), w okresie międzywojennym podpułkownik dyplomowany, pełnił obowiązki dowódcy 71 Pułku Piechoty (Pułk stacjonował w Zambrowie); w 1939 r. zastępca szefa Departamentu Uzupełnień Ministerstwa Spraw Wojskowych; miejsce pobytu w 1943 roku nieznane (w Centralnym Archiwum Wojskowym zachowała się opinia o absolwencie i fotografia w albumie absolwentów).

Źródła: Stawecki Piotr, 1997 - Oficerowie dyplomowani wojska Drugiej Rzeczypospolitej. Absolwenci I Promocji 1919-1921. Ossolineum.

.

POD SZTANDARAMI NAPOLEONA

(wyciąg)

Dominik Borzęcki - żołnierz wojsk napoleońskich. Po zesłaniu Napoleona na Elbę powrócił do kraju i w 1815 r. został umieszczony w armii Królestwa Polskiego na reformie.
Borzęcki (Borzenski, Borczenski, Borzyński, Burzynski) Dominik, ur. 14.4.1784 w Dąbralenie w pow. Łuckim, syn Tomasza i Marii Krupskiej, służył w 2. p. piech. Ks. Warsz., wstąpił 13.12.1807 do 1. p. szwol. Gw., przeszedł 15.9.1808 do 1. p. Legi Nadwiślańskiej jako ppor. à la suite, został wzięty do niew. 6.9.1810. Był więziony w Alicante i na Ibizie. Zwol. z Ibizy 2.5.1814, przewieś. przez Anglików do Genui, stąd udał się na Elbę, gdzie przybył 17.7.1814 i służył początkowo jako por. à la suite w bat. piech., następnie na wysepce Pianoza jako pomocnik kierownika prac inżynieryjnych. Wrócił do kraju i w 1815 został umieszczony w w. Król. Pol. na ref.

Źródła: Kirkor Stanisław, 1982 - Pod sztandarami Napoleona. Oficyna Poetów i Malarzy.

.

POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY

(wyciąg)

Aleksander Borzęcki - herbu Półkozic, pochodził z osiadłej w powiecie lubelskim rodziny, która pisała się z Kozarzewa wsi położonej w tym powiecie. Borzęcki był jednym z dwóch synów Franciszka podstolego litewskiego, i Ludwiki Marjanny Pociejówny. Jako starosta przemyski i dołżański brał udział w życiu politycznym bezkrólewia 1764 roku, posłując z województwa ruskiego na sejm konwokacyjny, elekcyjny i koronacyjny i występując zawsze jako zaufany stronnik Czartoryskich. Na sejmie elekcyjnym wygłosił mowę do Stanisława Poniatowskiego jako delegowany stanu rycerskiego z oznajmieniem o dokonanej elekcji. Widocznie za dobre usługi, oddane w czasie bezkrólewia, Borzęcki otrzymał w roku 1766 godność podstolego koronnego i w tymże roku posłował na sejm - znowu z województwa ruskiego. W czasie konfederacji barskiej Borzęcki okazał się jednym z najgorliwszych stronników króla, a wezwanie. które mu konfederaci w kwietniu 1766 roku wysłali, aby się z nimi złączył, przesłał królowi. Stanisław August w odpowiedzi na to polecił mu jako staroście grodowemu przemyskiemu przeszkadzać barzanom przez nie wciąganie ich pism do akt grodzkich przemyskich. W tymże roku i następnym Borzęcki zamyślał o zawiązaniu regalistycznej konfederacji bez pomocy rosyjskiej w województwie ruskim i przedstawiał nawet królowi pewne projekty jej dotyczące. Wiadomo jeszcze, że Borzęcki piastował godność rotmistrza chorągwi pancernej i że we wrześniu 1771 roku marszałkował na sejmiku gospodarskim lwowskim. Borzęcki był kawalerem orderów św. Stanisława i Orła Białego i posiadał majątki: Przyłuk, Czaple, Bukowę i Mrzygłód. Był żonaty z Anną Ankwiczówną, z którą miał syna i trzy córki. Niesiecki podaje datę jego śmierci na rok 1780.
Źródła: Uruskl; Boniecki; Niesiecki; Konopczyński Wł. - Konfederacja barska. W. 1936, T. I, 286; Schmidt St. - Dzieje panowania Stanisława Augusta Poniatowskiego. Lwów 1880, T. III, s. 34-35; Matuszewicz B. - Pamiętniki. W. 1876, T. IV, s. 170; Diariusze sejmów: konwokacyjnego, elekcyjnego, koronacyjnego 1764; Diariusz sejmu 1766; Biblioteka Czartoryskich, rkp. 839; Polski Słownik Biograficzny. Kraków 1936, T. II, s. 363-364.

Celina z Chludzińskich Borzęcka (1833-1913) - fundatorka ss. Zmartwychwstania Pańskiego, ur. w Antowllu koło Orszy na Białej Rusi, z rodziny ziemiańskiej. Wychowanie otrzymała domowe. W roku 1853 wyszła za mąż za ziemianina z Grodzieńszczyzny Józefa Borzęckiego. Lata 1853-1869 spędziła w majątku męża koło Grodna, w Obrembszczyźnie. Miała czworo dzieci, w tym dwie córki: Celinę i Jadwigę. W roku l869 z powodu choroby męża, złożonego paraliżem, przeniosła się dla jego kuracji do Wiednia, gdzie pozostawała do jego śmierci, tj. do roku 1874, kształcąc równocześnie córki Po śmierci męża dłuższy czas spędziła Borzęcka z córkami w Rzymie. Tutaj spotkała się z bujnie rozkwitającym ruchem religijnym, kształtującym się w środowisku emigracyjnym polskim pod wpływem 00. zmartwychwstańców. W roku 1875 po raz pierwszy w Rzymie, w kościele św. Klaudiusza, spotkała się z ojcem Semeneńką, jednym z założycieli zgromadzenia 00. zmartwychwstańców. Gorąca dusza Borzęckiej znalazła w ich regule pod kierunkiem ojca Semeneńki to, czego szukała od lat wielu.
Młodsza jej córka Jadwiga (1864-1906) pozostawała również pod kierunkiem ojca Semeneńki. 25.03.1881 po rekolekcjach przystąpiła wspólnie z matką do założenia nowego żeńskiego zgromadzenia ss. Zmartwychwstania Pańskiego. Plan ten przeszedł przez ciężkie próby, nim dojrzał do realizacji. Parokrotnie, za radą ojca Semeneńki, wahającego się co do formy tej realizacji, Borzęcka badała inne nowopowstające zgromadzenia, jednakże każdorazowo, widząc odchylenia w ich regule, a pragnąc utworzyć zgromadzenie oparte na duchu reguły 00. Zmartwychwstańców, wycofywała się od współpracy. W roku 1882 na Via Maroniti w Rzymie powstał związek zgromadzenia, w którym Borzęcka i jej córka miały rolę kierowniczą. Za zezwoleniem i poparciem kardynała wikarego Parocchiego w roku 1887 Borzęcka otworzyła pierwszą szkołę zgromadzenia pod wezwaniem św. Jana Kantego. Wreszcie w roku 1891, w kaplicy własnej na Via Veneto w Rzymie, Borzęcka z córką Jadwigą przywdziały habity zakonne i złożyły śluby wieczyste. W roku 1892 po paru innych próbach powstała w Polsce, w Kętach, pierwsza placówka młodego zgromadzenia. W roku 1896 Borzęcka objęła placówkę misyjną w Bułgarii, w Małej Tyrnowie, gdzie siostry przebywały do roku 1907. Pod zaborem rosyjskim zgromadzenie osiedliło się najprzód w Częstochowie (1897), następnie w Warszawie (1902). W roku 1900 zgromadzenie przerzuca część swych sil do Ameryki, gdzie praca od razu rozwija się tak intensywnie, iż w dwa lata później Borzęcka postanowiła założyć trzeci nowicjat, w Chicago. W roku 1905 Stolica Święta zatwierdziła ustawy zgromadzenia w tzw. „decretum laudis”. 27.09.1906 traci Borzęcka swą córkę Jadwigę, współfundatorkę zgromadzenia, która zmarła w Kętach. Strudzona życiem, po powrocie z wizytacji w Częstochowie, Borzęcka kończy niebawem życie w Krakowie 26.10.1913. Zwłoki zostały przewiezione do Kęt i pochowane obok córki w grobowcu zgromadzenia. Obdarzona wyjątkowymi mistycznymi, łaskami duchowymi, miała Borzęcka równocześnie głębokie zrozumienie życia realnego i jego potrzeb w Polsce.
Źródła: Rys dziejów zgromadzenia ss. zmartwychwstania Pańskiego. W. 1930; M. C. Borzęcka C. R - W setną rocznicę urodzin. Lwów. 1933; Kalkstein Teresa - Życie wewnętrzne Matki Celiny Borzęckiej; Polski Słownik Biograficzny. Kraków 1936, T. II, s. 363-364.

Damazy Piotr Borzęcki (1803-1874) - architekt. Syn Maurycego i Juljanny z Czachranów, herbu Półkozic. Urodzony 19.10.1803 w Woli Smielowskiej pod Bełchowem w obwodzie kaliskim. Początkowo zamierzał poświęcić się zawodowi wojskowemu i dla tego w roku 1820 wstąpił ochotniczo jako konduktor do korpusu inżynierów. W rok potem przeniesiony w charakterze elewa do Szkoły Aplikacyjnej, po jej ukończeniu awansował 12.09.1823 na podporucznika z przydziałem do lekkiej artylerii pieszej. Przez pewien czas pracował w fabryce pocisków. W czasie powstania listopadowego przeszedł do pozycyjnej artylerii pieszej i pracował przy fortyfikacjach Warszawy, awansując do stopnia kapitana. W bitwie o Warszawę na Woli ciężko ranny, utracił nogę. Dzięki temu pozostał w kraju i jako inwalida uniknął prześladowań. W marcu 1834 roku został przyjęty w charakterze aplikanta budowlanego do Komisji Rządowej Spraw Wewnętrznych i pracował jako budowniczy (m. in. przy budowie soboru prawosławnego). W roku 1835 został budowniczym obwodowym kalwaryjskim, w roku 1840 warszawskim, wreszcie członkiem Rady Budowlanej Komisji Rządowej Spraw Wewnętrznych. W roku 1861 w czasie manifestacji patriotycznych był więziony w cytadeli. W roku 1867 przeszedł na emeryturę. Zmarł 26.01.1874 w Warszawie, gdzie został pochowany na cmentarzu powązkowskim.
Brat jego Tadeusz (1800-1887) ukończył prawo na Uniwersytecie Warszawskim ze stopniem magistra, w roku 1826 zaczął pełnić funkcje obrońcy Prokuratorii Królestwa Polskiego, a w roku 1843 został jej radcą. W dwa lata później objął stanowisko naczelnika sekcji prawnej wydziału dóbr i lasów Komisji Rządowej Przychodów i Skarbu, której od roku 1862 był dyrektorem. Mianowany 23.11.1863 stałym członkiem Rady Stanu, spełniał tę funkcję aż do zwinięcia Rady w roku 1867. Zmarł 11.06.1887.
Źródła: Archiwum Akt Dawnych, akta Komisji Rządowej Spraw Wewnętrznych, vol. 16217 i akta Komisji Rządowej Wojny vol. 777 i 2013; Archiwum Skarbowe akta Komisji Emerytalnej vol. 5146, vol. 5199; Łoza St. - Słownik Architektów; Polski Słownik Biograficzny. Kraków 1936, T. II, s. 363-364.

Eugeniusz Borzęcki (1864-1916) - lekarz, urodzony w Krakowie, odbył tu wszystkie swe studia i uzyskał w Uniwersytecie Jagiellońskim w roku 1889 dyplom doktora wszech nauk lekarskich. Otrzymawszy od Wydziału krajowego byłej Galicji stypendium, odbył studia z zakresu dermatologii i syfilidologii w klinikach prof. Neissera we Wrocławiu i prof. Besniera w Hôpital St. Louis w Paryżu. Po roku wrócił do kraju i rozpoczął w Krakowie praktykę lekarską w swym zakresie, pracując równocześnie jako woluntariusz w szpitalu św. Łazarza. W roku 1901 zamianował go Wydział krajowy na przedstawienie wydziału lekarskiego Uniwersytetu Jagiellońskiego prymariuszem oddziału chorób skórnych i wenerycznych szpitala św. Łazarza w miejsce zmarłego prof. Aleksandra Zarewicza. W styczniu 1916 roku padł ofiarą tyfusu plamistego, którym się zakaził w szpitalu. Był człowiekiem dużej kultury, lekarzem światłym i biegłym w swoim ściślejszym zawodzie i cieszył się zasłużonym zaufaniem licznych chorych. Ogłosił drukiem kilkanaście prac z zakresu swej specjalności w czasopismach lekarskich polskich i niemieckich. Był prezesem krakowskiego Towarzystwa Lekarskiego i członkiem korespondentem Towarzystwa Dermatologicznego w Wiedniu.
Źródła: Przegląd Lekarski, 1916; Archiwum Dziekanatu wydziału lekarskiego Uniwersytetu Jagiellońskiego; Portret w Towarzystwie Lekarskim; Polski Słownik Biograficzny. Kraków 1936, T. II, s. 363-364;  Grodziska-Ożóg Karolina, 1987  - Cmentarz Rakowicki w Krakowie (1803-1939). Wydawnictwo Literackie. Kraków.

Fortunata Pinieńska herbu Jastrzębiec - córka Wojciecha i Anny Rokickiej herbu Rawicz. Poślubiła p. v. Jana Borzęckiego, s. v. Stanisława Zarzeckiego. Wzmiankowana w 1750 roku.
Źródła: Polski Słownik Biograficzny 1981. T 26 (Piatkiewicz-Pniewski). Ossolineium.

Józef Borzęcki (ur. 1795) - pułkownik Wojska. Polskiego, działacz emigracyjny, syn Marcina, ziemianina, i Klary z Paszkowskich. Urodzony 11.08.1795 we wsi Rogoźnicy obwodu bialskiego, województwa podlaskiego. Mając zaledwie 14 lat, wstąpił jako ochotnik 9.05.1809 do szwadronu przewodnich, w którym przebył kampanię tego roku przeciw Austrii, walcząc pod Pniewem, Wrzawami i Sandomierzem. Mimo młodocianego wieku za wybitne męstwo został 23.12.1809 podporucznikiem z jednoczesnym przeniesieniem do 17 pułku piechoty Księstwa Warszawskiego. Przesunięty w lutym 1811 roku do 12 pułku piechoty, a w czerwcu tego roku do 5 pułku piechoty, przebył w nim wojnę 1812 i 1813 roku w Kurlandii, walcząc pod Bowskiem, Dyneburgiem, Garozenkrug, Tomsdon, Neuaygut, oraz w Prusach pod Tyltą, Labiewem, Brandenburgiem, Brunnsbergą, wreszcie pod Gdańskiem, którego oblężenie przebył, odznaczając się parokrotnie męstwem w wycieczkach załogi. Awansowany 12.06.1813 na porucznika, po upadku twierdzy dostał się na krótko do niewoli. Puszczony jak prawie wszyscy oficerowie na wolną stopę, wrócił do domu rodzicielskiego, by w lutym 1815 roku wstąpić ponownie do Wojska Polskiego w Królestwie Polskim. Odtąd służy bez przerwy w 4 pułku piechoty; 26.03.1822 awansuje na kapitana i w tym stopniu zastaje go wybuch powstania listopadowego. Należał do tych oficerów, których stosunek do powstania przyczynił się do postawy całego pułku. W czasie powstania wyróżnił się w bitwie pod Dobrem przez odparcie oskrzydlającej kolumny rosyjskiej na czele batalionu w boju na bagnety. Posunięty 6.02.1831 na majora, wziął udział w dalszych walkach 4 pułku piechoty, zwłaszcza pod Grochowem i Ostrołęką. Otrzymał krzyż złoty Virtuti Militari. W obronie Warszawy dowodził załogą lunety nr 59 na północ od szańca wolskiego. Po upadku Warszawy awansował jeszcze na podpułkownika i został dowódcą 4 pułku piechoty, na czele którego wraz z całą armią polską przeszedł do Prus. Na emigracji należał do czynniejszych działaczy Towarzystwa Demokratycznego, zamieszkując przeważnie w Bourges i w Paryżu; brał też udział w próbach wznowienia ruchu zbrojnego. W roku 1848 był dowódcą legionu polskiego, utworzonego w Paryżu w sile 900 ludzi i wysłanego poprzez Niemcy na spodziewaną wojnę z Rosją. Legion ten, internowany przez Prusaków na zachód od Łaby, został w roku 1849 rozwiązany.
Źródła: Rodowody 4 p. p.; Archiwum Akt Dawnych, akta Komisji Rządowej Wojny, vol. 1987-a; Archiwum Rapersw, 163, 411; Archiwum Batignolskie 2375; Pawłowski - Źródła do wojny polsko-rosyjskiej 1830-1831 r. W. 1931-1934, T. II, T. IV, Indeks; Tokarz W. - Wojna polsko-rosyjska 1830 i 1831. W. 1930, s. 572; Krosnowski A. - Almanach Historique. Paryż 1837 i 1846; Feldman - Sprawa polska w r. 1848. Kraków 1933, s. 170, 340; Polski Słownik Biograficzny. Kraków 1936, T. II, s. 363-364; wszystkie opracowania dziejów wojny 1831 r.

Konstanty Borzęcki (Dżelaleddin-pasza) (1826-1876) - generał i pisarz turecki. Urodził się 10.04.1826 w Modrzewicach w piotrkowskiem. Do szkół chodził we Włocławku, po ich ukończeniu mieszkał na wsi u rodziców. Na odgłos wypadków 1848 roku w zaborze pruskim przeprawił się do Poznańskiego. Brał udział w powstaniu poznańskiem i prawdopodobnie w wojnie austrjacko-węgierskiej. Po upadku rewolucji węgierskiej znalazł się w Turcji i należał do tych, którzy razem z J. Bemem przyjęli wojskową służbę turecką. Borzęcki wszedł w społeczeństwo tureckie bardziej niż inni oficerowie polscy czy węgierscy. Przyjął imię Mustafa-Dżelaleddin i ożenił się z córką wodza naczelnego armii tureckiej Omera-Lutwi-paszy. Został kapitanem sztabu generalnego i naczelnikiem działu kartograficznego, prowadził życie na sposób turecki i odsunął się od kolonii europejskiej w Stambule. Ale z rodziną swą w Polsce utrzymywał stosunki, uważał się za Polaka i synowi przekazał miłość do dawnej ojczyzny. Brał udział we wszystkich wojnach, które prowadziła Turcja od roku 1852, więc w wojnie krymskiej, w ekspedycji bagdadzkiej 1857 roku, w powstaniu Czarnogóry w roku 1861, Krety roku 1867 i Hercegowiny roku 1875. Pod koniec życia został generałem dywizji. Padł na placu boju w wojnie 1876 roku przeciw Czarnogórze i pochowany został jako bohater narodowy w meczecie w Spor nad Driną, w Albanii.
Borzęcki łączył w sobie zalety bitnego oficera ze zdolnościami artystycznymi (jako ilustrator i rysownik), oraz z erudycją i dużą kulturą umysłową. Pisywał artykuły o polityce wewnętrznej Turcji oraz o celach i drogach tureckiej polityki zagranicznej, ogłaszane w konstantynopolitańskim piśmie Courrier d’Orient, i pozostawił w rękopisie nieukończone studia o organizacji wojsk Tamerlana, o janczarach i jezuitach na Wschodzie. W roku 1869 ogłosił obszerną pracę pt. „Les Turcs andens et modernes”. Dowodził w niej, te Turcy należą do rasy białej i stawiał hipotezę, że u ludów tureckich należy szukać źródeł dzisiejszej cywilizacji europejskiej i wspólnej prahistorii rasy białej. W metodzie badań szedł za przykładem Franciszka Duchińskiego i jego teorii o niesłowiańskim pochodzeniu Rosjan. Borzęcki jest twórcą turoarjanizmu., teorii o przynależności Turków do ludów europejskich. Przy pomocy częstokroć chaotycznych dociekań historycznych i lingwistycznych starał się udowodnić, że wpływ Turków na tworzenie się języków i dziejów Europy był największy. Mówił o wielkości rasy tureckiej i o jej wielkim wpływie na dzieje ludzkości. W okresie największego upadku sił żywotnych państwa otomańskiego dawał podstawy tureckiemu ruchowi narodowemu, wpływał na wzrost świadomości narodowej i rozszerzał ideały społeczeństwa tureckiego. Teoria jego stała się po roku 1920 podstawą dla ideologii dzisiejszego ruchu rasowego w Turcji. Borzęcki pisał w roku 1869 o potrzebie puryfikacji języka tureckiego i o konieczności zmiany w tyciu Turczynek. Do syna pisywał po turecku literami łacińskimi, obowiązującymi w dzisiejszej Turcji.
Źródła: Gasztowtt T. - La Pologne et i’islam. Paris 1907; Aktchoura Oglou J. - L’Oeuvre historique de Mustapha Djelalettin-Pascha. Résumés des communications au Congrés hist. W. 1933, T. II, s. 233-6; Lewak A. - Dzieje emigracji polskiej w Turcji. W. 1935, s. 87; Polski Słownik Biograficzny. Kraków 1936, T. II, s. 363-364.

Paweł Borzęcki (zm. 1662) - substytut konfederacji wojskowej 1661-[166]2. Syn [Marcina] wojskiego bełskiego, rodem z ziemi bełskiej, od wczesnej młodości służył wojskowo. Uczestniczył w wojnach kozackich. Dostawszy się w bitwie pod Batohem [2-3 czerwca] (1652) do niewoli tatarskiej, przebywał jakiś czas na Krymie. Jako towarzysz pancerny a potem chorąży margrabiego Władysława Myszkowskiego walczył pod Czarnieckim przeciw Szwedom w Polsce [1556] i w Danii [grudzień 1658 - czerwiec 1659]. W wojnie moskiewskiej (1660) był jednym z wybitniejszych oficerów dywizji Czarnieckiego. Rolę polityczną odegrał jako substytut konfederacji wojskowej. Niepłatne wojska hetmańskie, rozgoryczone na dwór, zawiązały konfederację wojskową (maj 1661) pod marszałkiem Janem Samuelem Świderskim i substytutem Broniewskim. Pod wpływem wojsk hetmańskich dały się namówić do związku także i oddziały Czarnieckiego. Wtedy to dla utrzymania równowagi w zarządzie związku oddali hetmańscy połowę stanowisk czarniecczykom, spośród których w miejsce Broniewskiego z wojsk hetmańskich substytutem obwołano [Pawła] Borzęckiego. Żołnierz uczony, fantazji górnej, reprezentował w konfederacji kierunek umiarkowany. Zamierzał wprawdzie obsadzić deputatami związkowymi ekonomie królewskie dla wybierania chlebów, ale chciał jednocześnie zatrzymać wojsko w polu aż do ostatecznego ukończenia wojny, jeśli nie pod władzą hetmanów, to pod swoją i marszałkowską komendą. Usiłowania jego jednak spełzły na niczym. Wojska, wszedłszy w granice Rzeczypospolitej, zająwszy wygodne i bezpieczne konsystencje, nie chciały słyszeć o wyruszeniu w pole wcześniej, dopokąd nie otrzymają zaległego żołdu, jednocześnie natomiast dawały chętnie posłuch agitacji politycznej zwalczających się partii. Obydwa stronnictwa, tak Lubomirskiego, jak i Marii Ludwiki, usiłowały przeciągnąć na swoją stronę związek, który stanowił poważną siłę 22840 szabel w samej Koronie. Zabiegi te dotyczyły przede wszystkim starszyzny wojskowej, wśród nich zaś na pierwszym miejscu wpływowego substytuta. Dużą wagę przywiązywała królowa do pozyskania osoby [Pawła] Borzęckiego, traktując z nim za pośrednictwem Radziejowskiego i tajnych agentów. Pozyskanie substytuta szło jednak opornie, aż wreszcie [Paweł] Borzęcki zdemaskował działalność Marii Ludwiki, zmierzającą do rozbicia konfederacji, w następstwie czego popadł w wielką niełaskę u dworu. Wewnątrz związku starał się [Paweł] Borzęcki utrzymać w karności niesforne towarzystwo, zapobiegał nadużyciom, brał osobiście udział w obradach deputatów i w obliczeniach zasług, na stanowisku swym cieszył się wielkim zaufaniem związkowych żołnierzy. Nie doczekawszy się końca konfederacji, umarł nagle podczas jednej z komisji, na którą na czele deputatów wojskowych przyjechał do Lwowa (listopad 1662), serdecznie żałowany przez towarzyszy broni. Na temat nagłej śmierci popularnego żołnierza, niemile widzianego u dworu, powstały podejrzenia, „...jakoby go otruto, aby tą świeczkę zgasić, która całej świeciła konfederacji, aby był jaki większy z tej jasności nie rozniecił się płomień, bo nad tego człowieka w całym związku nie było...”
Źródła: Stupnicki Hip. - Herbarz polski. Lwów 1858, dodatek do „Przyj. Dom”, T. I, s. 52; Ligęza Marja - Konfederacje wojskowe 1661-1663. Praca w rękopisie w Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego, s. 9, 11, 16, 19. 21 i in.; Korzon - Dola i niedola Jana Sobieskiego. T. I, s. 137, 148, 182 i in.; Kubala - Wojny duńskie, s. 368, 375 i in.; Kochowski - Cilmacter. T. I, 36, T. II, 66, 319, 324, T. III, 35, 36 i in.; Pasek - Pamiętniki. wyd. Turowskiego. Sanok 1856, s. 104, 105, 137-51, 257 i in.; Łoś - Pamiętniki. Żeg. Pauli, s. 14, 63, 74; Polski Słownik Biograficzny. Kraków 1936, T. II, s. 363-364.

Teofil Szymon Borzęcki (1800-1887) - pedagog. syn Wojciecha i Brygidy z Sadowskich, urodził się we wsi Borowo powiat Krasnystaw 25.10.1800. Po ukończeniu nauk w gimnazjum im. Zamoyskich w Szczebrzeszynie przez dwa lata pełnił tamże obowiązki nauczyciela przedmiotów filologicznych (1822-4), poczym, uzyskawszy zwolnienie, wyjechał do Warszawy na studia filologiczne na Uniwersytecie Warszawskim i rozpoczął pracę nauczycielską w szkołach wydziałowych w Warszawie (1828). Dzięki dodatnim opiniom swych przełożonych zwolniony ze służby po upadku powstania listopadowego, już w roku 1833 rozpoczął ponownie pracę nauczycielską w Szkole Obwodowej przy ul. Długiej w Warszawie. Po czterech latach wstąpił na Kursy Dodatkowe aby w lecie 1838 złożyć w Komitecie Egzaminacyjnym egzamin na nauczyciela przedmiotów technicznych. Następnie uczył kolejno w gimnazjum w Kielcach (1838-40), Szkole Obwodowej w Sandomierzu (1840-9), Wyższej Szkole Realnej (1849-62) i gimnazjum w Kielcach (1862-6) przedmiotów przyrodniczych i filologicznych. W roku 1862 wydał pracę: „Treść logiki popularnej poprzedzona krótkim wykładem psychologii”. Pracę tę, która miała być podręcznikiem dla słuchaczy Kursów Przygotowawczych do Szkoły Głównej, oparł Borzęcki na dziełach eklektyków francuskich. Umarł w Warszawie 26.01.1887.
Źródła: Wielka Encyklopedia. T. II.; Archiwum Skarbu W., Akta Komisji Emerytalnej, nr 5185; Archiwum Ośw. Publ. W., Konduit listy i raporta o profesorach i nauczycielach w województwie mazowieckim; Akta Okr. Nauk. Warsz. nr 63, vol. VI-VII; Akta gimnazjum Zamojskich w Szczebrzeszynie nr ks. 10; Akta Komitetu Egzaminacyjnego nr 21, vol. I; Polski Słownik Biograficzny. Kraków 1936, T. II, s. 363-364.

Źródło: Polski słownik biograficzny. 1936. T. 2 (Beyzym Jan - Brownsford Marja). Polska Akademia Umiejętności. Kraków.

.

SŁOWNIK ARCHITEKTÓW I BUDOWNICZYCH POLAKÓW

(wyciąg)

Damazy Borzęcki - ur. 19 października 1803 r[oku] w Woli Smiełowskiej pod Kaliszem. Po ukończeniu szkoły aplikacyjnej służył w kompanji 4-ej lekkiej artylerji pieszej jako podporucznik. Był budowniczym obwodu kalwaryjskiego 1837.
Źródła: Kalendarz polityczny; AAD, Akta K.R.S.W.iD. nr 16217.

Leon Borzęcki - ur. 1840 r[oku], zm. 14 listopada 1908 r[oku]. Po ukończeniu Szkoły Sztuk Pięknych, oddał się zawodowi budowniczego, uzyskawszy po złożeniu w r[oku] 1867 egzaminu tytuł budowniczego kl[asy] II-ej. Budował dom przy ul. Orlej nr 800/6 (1857).
Źródła: Arch. bud. m.st. Warszawy; Przegląd Techniczny, 1908 nr 49.

Źródła: Łoza Stanisław, 1930 - Słownik architektów i budowniczych polaków oraz cudzoziemców w Polsce pracujących. Wydawnictwo Kasy im. Mianowskiego. Warszawa.

.

SŁOWNIK BIOGRAFICZNY ADWOKATÓW POLSKICH

(wyciąg)

Marian Borzęcki (1889~1940), ur. 7.09.1889 w Suwałkach jako syn Bolesława i Marii z Rakowskich. Studiował na Wydziale Prawa Uniwersytetu w Petersburgu (pod. kierunkiem Leona Petrażyckiego). W latach 1913-1916 był prezesem Polskiej Kasy Studenckiej i kierownikiem sekcji dramatycznej Domu Polskiego „Ognisko”.
Po powrocie do Warszawy w 1918 brał udział w formowaniu Milicji Obywatelskiej, a w 1919 roku został mianowany inspektorem policji w Warszawie i delegowany jako łącznik do wojskowej misji brytyjskiej, przebywającej w Polsce w latach 1919-1920. W okresie od października 1921 roku do grudnia 1922 roku pełnił funkcje komisarza Rządu na m.st. Warszawę, a od 1923 do 1926 roku - komendanta głównego Policji Państwowej. W okresie zamachu majowego opowiedział się po stronie prezydenta i rządu przez co był przejściowo aresztowany.
W czerwcu 1927 roku został wybrany przez Radę Miejską na wiceprezydenta m.st. Warszawy i pełnił tę funkcję do lutego 1934 roku.
W 1927 został wpisany na listę adwokatów. Występował w szeregu poważnych procesów, zarówno cywilnych jak i karnych, wyróżniając się gruntowną wiedzą i nieprzeciętną inteligencją. Wchodził w skład prezydium Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w Warszawie i przewodniczył na Walnym Zgromadzeniu. Był wykładowcą i egzaminatorem aplikantów adwokackich. Publikował artykuły w „Gazecie Administracji”, „Samorządzie Miejskim” i „Kurierze Warszawskim”. Odznaczony Krzyżem Walecznych z mieczami oraz Orderem Odrodzenia Polski III klasy.
Od lat dwudziestych brał czynny udział w działalności Związku Ludowo-Narodowego a następnie Stronnictwa Narodowego. W czerwcu 1928 wchodził w skład komisji organizacyjnej Stronnictwa Narodowego. W latach 1928-1930 był prezesem Zarządu Stołecznego a w latach 1928-1935 członkiem Rady Naczelnej Stronnictwa Narodowego.
W lutym 1935 wystąpił ze Stronnictwa Narodowego i w maju 1935 zwrócił się do Ignacego Paderewskiego z postulatem wydania orędzia do narodu w sprawie zmiany dotychczasowej polityki wewnętrznej i zewnętrznej oraz utworzenia rządu konsolidacji narodowej. Od powstania Frontu Morges w lutym 1936 bierze aktywny udział w jego pracach, pozostając w ścisłych kontaktach z generałem Sikorskim, prof. Kotem, gen. Modelskim i prof. Strońskim.
We wrześniu 1939 prezydent Starzyński powierzył mu funkcję delegata Komisarza Cywilnego dla starostwa grodzkiego Warszawa-Śródmieście i przewodniczącego komisji rewizyjnej Straży Obywatelskiej m.st. Warszawy. Był także członkiem Komitetu Obywatelskiego przy dowództwie „Armii Warszawa”.
Generał Sikorski, przed wyjazdem z Polski we wrześniu 1939, zwrócił się do zaufanych mu osób (w tym również do Mariana Borzęckiego), aby byli jego reprezentantami w kraju. W październiku 1939 Borzęcki rozpoczął działalność konspiracyjną w ośrodku kierowanym przez inż. Ryszarda Swiętochowskiego. W dniu 17 X 1939 Borzęcki otrzymał za pośrednictwem kuriera pierwszą korespondencję od generała Sikorskiego. Na jego też ręce przekazywana była część dotacji rządowych przeznaczonych na finansowanie działalności konspiracyjnej stronnictw politycznych i organizacji wojskowych. Opinii u Borzęckiego zasięgały wtedy zarówno osoby udające się do Paryża, jak i kurierzy oraz emisariusze rządowi przybywający do Warszawy. Generał Sikorski zamierzał sprowadzić Borzęckiego do Paryża, jednakże spotkał się z odmową, gdyż Borzęcki uważał pracę w kraju za najważniejszą. W maju 1940 kurier przekazał sugestię rządu w sprawie powierzenia Świętochowskiemu lub Borzęckiemu stanowiska Delegata Rządu na Kraj, jednakże nastąpiło to już po aresztowaniu obu tych działaczy przez hitlerowców.
Na przełomie 1939/1940 Borzęcki współdziałał w organizowaniu wyjazdu do Paryża żony generała Sikorskiego Heleny i córki Zofii Leśniowskiej oraz przekazał na Zachód dokładny raport o zbrodni wawerskiej wraz z fotografiami.
W dniu 30 III 1940 Borzęcki został aresztowany i przez cały miesiąc kwiecień był więziony na Pawiaku. Był tam przesłuchiwany i katowany przez gestapo, jednakże nie wydał nikogo ze swych współpracowników. W dniu 3.05.1940 został wywieziony do obozu koncentracyjnego w Sachsenhausen, a następnie przewieziony do Mauthausen-Gusen, gdzie został zamordowany w dniu 30.06.1940. Pełnione przez Borzęckiego czynności w okresie okupacji w okresie od października 1939 do marca 1940 należy określić jako funkcje męża zaufania Rządu na obszarze okupowanej Polski w rozumieniu uchwały Komitetu Ministrów dla spraw Kraju z dnia 21.09.1939, wprowadzającej „Instrukcję nr 1 dla mężów zaufania”.
Źródła: Pierwszy Delegat Rządu na Kraj śp. Marian Borzęcki. Gazeta Ludowa 1946, nr 249, (autorem notatki był ks. A. Wyrębowski, były poseł); Potrzobowski K. - Adwokat Marian Borzęki. Szkice z dziejów adwokatury, seria III. W. 1963, s. 93-108 oraz cytowane w tej pracy monografie historyczne i inne źródła, a mianowicie: Łyczywek R. - Zarys historii adwokatury polskiej. W. 1978; Spustek I. - Polacy w Piotrogrodzie 1914-1917. W. 1966; Drozdowski M. - Warszawiacy i ich miasto w latach Drugiej Rzeczypospolitej. W. 1973; Charlemagne H. - Wydarzenia majowe 1926. Stolica 1971, nr 20; Lentz K - Pod wozem i na wozie. Polityka 1962, nr 15; Ajnenkiel A. - Polska po przewrocie majowym. W. 1960; Zawadzki J. - Dziesięć lat samorządu w odrodzonej Police. Kronika Warszawy 1929, nr 3; Szczypkowski A. - Od Piotra Drzewieckiego do Stefana Starzyńskiego. Wrocław 1968; Glaser S. - Urywki wspomnień. Londyn 1974; Terej J. J. - Idee, mity, realia. Szkice do dziejów Narodowej Demokracji. W. 1971; Terej J. J. - Rzeczywistość i polityka (...). W. 1979; Historia Polityki (dzieło zbiorowe). W. 1978, T. IV, cz. III; Archiwum Akt Nowych; Archiwum Paderewskiego, sygn. 411, 4471; Przybylski H. - Front Morges w okresie II Rzeczypospolitej. W. 1972; Micewski A. - Z geografii politycznej II Rzeczypospolitej. Kraków 1964; Drozdowski M. M. - Stefan Starzyński, prezydent Warszawy. W. 1976; Cywilna obrona Warszawy (dzieło zbiorowe). W. 1964; Bartoszewski W. - 1159 dni Warszawy, Kraków 1974; Duraczyński E. - Kontrowersje i konflikty 1939-1941. W. 1979; Duraczyński E. - Stosunki w kierownictwie podziemia londyńskiego (1939-1943). W. 1966; Encyklopedia PWN. W. 1972; Encyklopedia Warszawy. - W. 1975; Terej J. J. - Na rozstajach dróg. Ze studiów nad obliczem i modelem Armii Krajowej. W. 1960; Terlecki O. - Generał Sikorski. Kraków 1961; Drozdowskl M. M. - Ignacy Jan Paderewski (...). W. 1979; Szwajgiert B. - Podziemne formacje zbrojne Obozu Narodowego w latach 1939-1945. Wojskowy Przegląd Historyczny 1961, nr 1; Wapiński R. - Władysław Sikorski. W. 1978; Garliński J. - Między Londynem a Warszawą. Londyn 1906; Buczek R. - Tragedia Ryszarda Świętochowskiego. Zeszyty Historyczne nr 25. Paryż 1973; Pobóg-Malinowski W. - Najnowsza historia polityczna Polski. T. III. Londyn 1960; Korboński S. - W imieniu Rzeczypospolitej. Londyn 1964; Kukiel. M. - Generał Sikorski. Londyn 1961; Grot L. - Marszałek Polski Michał Żymierski. Wojskowy Przegląd Historyczny 1960, nr 3; Bartoszewski W. - Warszawski pierścień śmierci. W. 1970; Landau L. - Kronika 1at wojny i okupacji. W. 1962; Informacje syna Lecha Borzęckiego;

Źródło: Czeszejko-Sochacki Zdzisław, 1988 - Słownik biograficzny adwokatów polskich. 1980, T. II, A-G. Wydawnictwo Prawnicze. Warszawa.

.

SŁOWNIK BIOGRAFICZNY OFICERÓW POWSTANIA LISTOPADOWEGO

(wyciąg)

Aleksander Borzęcki - ur. 1796 w Strężycy w województwie lubelskim, syn Antoniego i Salomei Duninówny. Wszedł 10.09.1822 do I pułku kadetów wachm. w SPJ. W Noc Listopadową opowiedział się po stronie Konstanstantego. 10.12.1830 podporucznik. 6.12.1830 wszedł do I pułku. 27.04.1831 krzyż złoty za Stoczek nadany przez Dwernickiego. Należał do korpusu Dwernickiego,. bił się pod Boremlem, przeszedł do Galicji, inernowany przez Austriaków. Przybył do Francji w styczniu 1832 i należał do zakładu w Bourges. W sierpniu 1833 trafił do departamentu Yonne. Osiedlił się w Sens, skąd 18.01.1836 wyjechał do Paryża. Przebywał tu do grudnia 1840, kiedy to przeniósł się do Troyes w poszukiwaniu pracy. 29.08.1842 został zatrudniony jako pikier przy kanale Haute-Seine w departamencie Aube. W październiku 1843 pozbawiono go zasiłków uznając że sam może już się utrzymać. Po zdaniu egzaminu 1.02.1845 w Troyes przyjęty do administracji dróg i mostów. Od 1.01.1845 konduktor pomocniczy III klasy. 16.05.46 przeniesiony do departamentu Oise. 1.06.1847 konduktor pomocniczy II klasy, 1.01.1855 konduktor embrigadé IV klasy, 1.06.1860 - III klasy. Zaślubił 27.03.1847 N. Francuzkę, ale nie miał dzieci. Mieszkał w Clermont de l’Oise. 30.5.1863 otrzymał prawo stałego pobytu dekretem nr 1535. Zmarł 16.06.1870.
Źródła: SHAT XL 51, XL 53, XL 55, AN I 14-2450; Aube M 1416; Yonne 3 M 11-3, 3 M 11-19; BP 389, 391, 392, 404; Krosnowski, 1837, 1847; Księga pamiątkowa; Chołodecki - Korpus; Drewnicki, Bartkowski - Wspomienia; Konarska - Polskie drogi emigracyjne, s. 231.

Alfons Borzęcki - ur. 19.08.1799 we wsi Paryż w guberni mińskiej lub 3.06.1799 w Mińsku, syn Józefa i Katarzyny Niepokójczyckiej, brat Edwarda (Krosnowski błędnie podaje że urodzony w Rogożnicy na Podlasiu). Wszedł 18.04.1818 do 4 pułku piechoty legionów jako ochotnik. 27.04.1818 podoficer, 31.08.1818 sierżant, 21.09.1821 podporucznik, 6.02.1831 porucznik, 24.03.1831 kapitan, 15.09.1831 major, 24.09.1831 podpułkownik 10 psp. 7.06.1831 krzyż złoty nr 1520. Zakrzew, Dobre, Grochów, Dębe Wielkie, Rudki, Ostrołęka, Warszawa, przeszedł 5.10.1831 z Rybińskim do Prus. Przybył w styczniu 1832 do Francji i należał początkowo do zakładu w Awinionie, gdzie dowodził 4 kompanią. Tu przyjęty do masonerii we francuskiej loży „Prawdziwi Przyjaciele Zjednoczeni”, a od 17.04.1832 w polskiej loży „Orzeł Biały i Pogoń”, w której miał stopień ucznia. 24.05.1833 wyruszył na czele kolumny polskich oficerów do Aurillac. 20.09.1836 przeniósł się z Aurillac do Lille. Pracował w cukrowniach w Bourbourg, Douai i Lille, od kwietnia 1845 w Bénicourt koło Douai. Wziął udział w wypadkach Wiosny Ludów i 9.06.1848 przybył do Bolonii, gdzie służył w Legionie Polskim na żołdzie rzymskim, a w grudniu 1848 był w Genui. Wrócił do Francji do departamentu Nord, gdzie pracował znów w cukrowniach, m.in. w Teleghem koło Dunkierki. 11.11.1852 podpisał adres emigrantów polskich do Napoleona III z wyrazami wierności po proklamowaniu cesarstwa. Od 1855 zabiegał o amnestię i w tym celu jeździł do Paryża. 19.06.1856 złożył w Paryżu odpowiednią prośbę. W 1857 otrzymał pozwolenie na powrót do guberni mińskiej i wrócił do kraju. Zmarł 2.07.1857, na drugi dzień po przybyciu do Warszawy.
Źródła: SHAT XL 47, XL 48, XL 49, XL 56; Cantal 46 M 2, 46 M 10; Nord 142 M 4, 142 M 16, 142 M 17; Vaucluse 4 M 199; BN FM 2-155; BP 387, 38B9, 391, 392, 399, 405, 512, 558, 563, 568; TDDP vol. 17, Klepsydra; Kórnik 2456; Czart. 5313; AGAD KRW 331; BOZ 3143; BUW Akc. 587; Kalendarz Pielgrzymstwa Polskiego na rok 1839; Trzeci Maj. 1845 s. 178; Krosnowski. 1837, 1847; Rocznik wojskowy KP 1830, s. 93; Księga pamiątkowa; Chamski - Opis krótki; Rzepecki - Pułk 4-ty; Święcicki - Pamiętnik; Szomański - Walecznych tysiąc; Bartkowski-Krawec - Cmentarzyk, s. 78; Bielecki - Zarys rozproszenia, s. 36, 58, 227.

Damazy Borzęcki - ur. 14.10.1803 w Woli Smołowskiej w województwie kaliskim. Wszedł 1.10.1820 do korpusu inż. jako konduktor. 1.9.1821 elew w Szkole Aplikacyjnej, 12.09.1823 podporucznik 2 komp. lek. art. p. 26.10.1823 przeniesiony do 4 komp. lek. art. p. W powstaniu podporucznik art. 3 komp. lek. art. p., 21.03.1831 porucznik w 1 komp. pozycyjnej art. p. 8.03.1831 krzyż złoty nr 100. Odznaczył się przy fortyfikowaniu Warszawy. Stracił nogę w bitwie warszawskiej. Po kapitulacji Warszawy pozostał w lazarecie, stawił się przed KRW, ponowił przysięgę wierności carowi. 1837 budowniczy obwodu kalwaryjskiego. 1841 budowniczy rządowy w Radzie Ogólnej Budowniczej. 1843 budowniczy rządowy przy Komisji Rządowej Spraw Wewnętrznych.
Źródła: AGAD KRW 349, 478, 479, 556; BP 391, 392, 394; BOZ 3143; Rocznik wojskowy KP 1830, s. 156; Kalendarzyk Polityczny, 182-43; Księga pamiątkowa; Łoś - Artyleria Królestwa Polskiego; Łoza - Architekci.

Edward Borzęcki - ur. około 1806 we wsi Mosary albo Mosarz w guberni mińskiej, syn Józefa i Katarzyny Niepokójczyckiej, brat Alfonsa. Student Uniwersytetu Wileńskiego. Wszedł 11.04.1831 do powstania litewskiego jako ochotnik. 17.07.1831 porucznik powstania augustowskiego, mianowany przez ks. Mirskiego, potem kapitan. 4.10.1831 krzyż złoty nr 3646. Przeszedł 5.10.1831 z Rybińskim do Prus. Przybył w czerwcu 1832 do Francji i należał początkowo do układu w Awinionie, skąd w czerwcu 1833 przeniesiony został do Aurillac. Na krótko udał się do Bourges. 8.07.1833 wyjechał do Aurillac. 25.08.1835 przeniósł się do Dunkierki do brata, następnie przebywał w Bourges. 17.03.1849 wyjechał do Włoch. 1852-53 mieszkał w Isle-Adam w departamencie Oise, 1854 w Dunkierce, następnie w St-Jean-de-Luz w departamencie Basses-Pyrénées, gdzie od 1862 należał do Instytucji Czci i Chleba. Zmarł 11.03.1888 w St-Jean-de-Luz na zapalenie płuc.
Źródła: SHAT XL 56; Bas-Rhin 3 M 472; Cantal 46 M2; Cher 25 M 240; Nord 142 M 7, 142 M 16, 142 M 17; Vienne M 4-173; BP 389, 394, 402, 568;BOZ 3143; BUW Akc. 587; Sprawozdanie Instytucji Czci i Chleba nr 3 i 32; Trzeci Maj, 1845, s. 178; Wolne Słowo Polskie, 4.04.1888; Krosnowski, 1837, 1847; Księga pamiątkowa; Bartkowski-Krawiec - Cmentarzyk, s. 78; Bielecki - Zarys rozproszenia, s. 227.

Erazm Cyprian Borzęcki - ur. 3.06.1809 W Warszawie, syn Maurycego i Juliany z Czohronów, brat Józefa, majora (Krawiec błędnie podaje, że urodził się w Cbodczy na Kujawach). Podchorąży 4 psp., w SPP, aktywny uczestnik Nocy Listopadowej. 9.12.1830 podporucznik, 16.12.1830 wszedł do 3 psp., 13.06.1831 porucznik adiutant bat., 3.10.1831 krzyż złoty nr 3484. Przeszedł 5.10.1831 z Rybińskim do Prus. Poszukiwany przez władze carskie. W grudniu 1831 w Elblągu zadeklarował chęć wyjazdu do Francji. Przybył do Francji w styczniu 1832 i należał początkowo do zakładu w Awinionie, skąd 24.05.1833 skierowany został do Aurillac. W sierpniu 1835 przeniósł się do Paryża i tu prawdopodobnie przygotowywał się do pracy w administracji dróg i mostów. Po zdaniu egzaminu kwalifikacyjnego mianowany 19.06.1840 konduktorem pomocniczym III klasy w Arras, 1.03.1842 konduktor II klasy, a 1.03.1844 - I klasy. Mianowany 1.01.1852 konduktorem embrigadé III klasy, 1.04.1856 - II klasy z siedzibą w Lillers w departamencie Pas-de-Calais, od 1.07.1858 przydzielony do kolei północnej w St-Omer. 1.04.1861 ze względu na stan zdrowia przeniesiony do departamentu Hérault do służby wodnej z siedzibą w Montpellier. 1.05.1863 otrzymał stanowisko konduktora embrigadé I klasy. Był kawalerem, rodziny nie założył. 1849 jego siostra mieszkająca na Batignolles wróciła do Polski. 10.04.1861 prosił o dwumiesięczny urlop do Polski, zapewne w zamiarze zorientowania się, czy może tam powrócić na stałe. Jedynym jego kuzynem przebywającym na emigracji był Szaniawski mieszkający w Nancy. Dlatego też 17.04.1861 prosił o przeniesienie do Nancy, ale mógł tam wyjechać dopiero po przejściu na emeryturę 6.11.1872. Umiarkowanych poglądów, 1846 uznał w Paryżu przywództwo Czartoryskiego. 28.06.1862 został członkiem Stowarzyszenia Podatkowego. Cieszył się bardzo dobrą opinią. Zmarł 6.03.1874 w Perpignan. Skazany zaocznie 13.02.1832 na karę śmierci. 16.09.1834 car zmienił ten wyrok na wieczną banicję. 1834 majątek jego uległ konfiskacie.
Źródła: SHAT XL 53, XL 56, AN F 14-24511; Cantal 46 M 2; Nord 142 M 20; Vaucluse 4 M 196, 4 M 199; BP 387, 391, 399; AICC t. 82 Klepsydra; Czart. 5579; Teki emigrantów; MWP 40 H; Spis uczestników powstania poszukiwanych nr 118; Lista imienna winowajców; Trzeci Maj, 1846, s. 284; Sprawozdanie Instytucji Czci i Chleba nr 3 i 18; Rocznik THL, 1873-78; Kalendarzyk paryski na rok 1877; Kalendarz Pielgrzymstwa Polskiego na rok 1839; Księga pamiątkowa; Bartkowski-Krawiec - Cmentarzyk, s. 78;Konarska - Polskie drogi emigracyjne, s. 231; Bielecki - Zarys rozproszenia, s. 58, 227.

Franciszek Borzęcki - ur. 29.10.1809 w Jurburgu w guberni wileńskiej. Wszedł 25.04.1822 do 4 pułku piechoty legionów jako ochotnik, sierżant w SPP, uczestnik Nocy Listopadowej, 9.12.1830 podporucznik, 16.12.1830 wszedł do 4 pułku piechoty legionów, 13.06.1831 porucznik, 15.09.1831 krzyż złoty nr 2720, ranny w nogę lewą pod Ostrołęką, przeszedł 5.10.1831 z Rybińskim do Prus. Przybył do Francji w styczniu 1832 i należał początkowo do zakładu w Awinionie, skąd w czerwcu 1833 skierowany został do Aurinac. 31.07.1833 otrzymał nominację na kapitana piechoty w Legionie Portugalskim Bema. W marcu 1835 daremnie zabiegał o stopień kapitana w Legii Cudzoziemskiej. 2.11.1835 przeniósł się do Rheims. 1844 mieszkał w Paryżu w bardzo trudnych warunkach materialnych. 14.01.1850 prosił ministra Wojny o przyjęcie do wojska w Algierze w dawnym stopniu. 11.11.1852 w Paryżu podpisał adres emigrantów polskich do Napoleona III z wyrazami wierności po proklamowaniu cesarstwa. 1857 otrzymał zgodę na powrót do kraju. 1859 wrócił do Polski.
Źródła: SHAT XL 49, XL 53,. XL 56; Cantal 46 M 2, 46 M 9; Marne 57 M 22, 57 M 23; Vaucluse 4 M 199; BP 387, 389, 391, 392, 399, 512; TDDP vol. 23; Czart. 5313, 3898; Teki emigrantów; Wiadomości Polskie nr 27 z 4.07.1857; Księga pamiątkowa; Vchamski - Opis krótki; Rzepecki - Pułk 4-ty; Święcicki - Pamiętnik; Szomański - Walecznych tysiąc; Bielecki - Zarys rozproszenia, s. 58, 227.

Jan Borzęcki - ur. 1806 w Orłowie w województwie lubelskim. Wszedł 1.01.1922 do 4 psp. W powstaniu podporucznik 10 pułku piechoty legionów, 5.10.1831 przeszedł z Rybińskim do Prus. Przybył w lipcu 1832 do Francji i należał początkowo do zakładu w Bourges. 1.10.1833 przeniósł się do departamentu Loir-et-Cher i zamieszkał w Romorantlin, gdzie uczył się u jubilera. Tu 3.08.1834 potępił Czartoryskiego. Od grudnia 1834 mieszkał w Blois, gdzie był członkiem Zjednoczenia. W czerwcu 1846 wyjechał do Paryża na leczenie. Wziął udział w wypadkach Wiosny Ludów i w czerwcu 1848 znalazł się w Haguenau w departamencie Bas-Rhin, gdzie wstąpił do TDP. W maju 1849 przeniósł się do Nancy. 11.11.1852 w Paryżu podpisał adres emigrantów polskich do Napoleona III z wyrazami wierności po proklamowaniu cesarstwa. Ożeniony z N. Francuzką, pracował w aptece. W czerwcu 1854 mieszkał w departamencie Cher, a 1877 w Vincenns pod Paryżem.
Źródła: SHAT XL 53; Bas-Rhin 3 M 457, 3 M 458, 3 M 462, 3 M 472; Loir-et-Cher 4 M 326, 4 M 327, 4 M 331; Marne 57 M 34; BP 387, 391, 394, 399; TDDP vol. 3, 23; Czart. 5313; BOZ 3143; BUW Akc. 587; Lista ogłoszonych za wygnańców nr 61; Nowa Polska, 1834; Krosnowski, 1837, 1847; Kalendarzyk paryski na rok 1877; Tyrowicz - Towarzystwo Demokratyczne Polskie, s. 59.

Jan Stanisław Borzęcki - ur. 1793. Wszedł 9.10.1810 do 10 pułku huzarów Księstwa Warszawskiego jako ochotnik, odbył kampanię 1812, ranny pod Kojdanowem i wzięty w niewoli. Wrócił do służby 1831 jako porucznik gwardii narodowej warszawskiej. Przybył w listopadzie 1832 do Francji i należał do zakładu w Bourges. Po jego rozwiązaniu pozostał w tym mieście 9.10.1834 wystąpił w obronie Czartoryskiego. 1839 został członkiem Zjednoczenia. Przeniósł się następnie do pobliskiego Vierzon, gdzie 25.01.1843 uznał przywództwo Czartoryskiego. Był jednym z fundatorów dziennika „Trzeci Maj”. 10.12.1845 wyjechał do Ste-Lizaigue. Od 1848 mieszkał w Issoudun w departamencie Indre, gdzie we wrześniu 1848 został członkiem TPD, a 11.11.1852 podpisał adres emigrantów polskich do Napoleona III z wyrazami wierności po proklamowaniu cesarstwa. 1857 uzyskał zgodę na powrót do kraju. Wyjechał tam w czerwcu 1858.
Źródła: Cher 25 M 240; Indre M 3347; Bp 387, 403, 512; Czart. 5313, 5330; Trzeci Maj, 1843, s. 515; Wiadomości Polskie, nr 47 z 21.11.1857; Kronika Emigracji Polskiej, 1834, T. 2, s. 59; Lista imienna Emigracji Polskiej Zjednoczonej nr 1754; Krawiec - nr 3099; Tyrowicz - Towarzystwo Demokratyczne Polskie, s. 59.

Józef Borzęcki - ur. 11.07.1791 w Rogożnicy na Podlasiu, syn Marcina i Klary z Paszkowskich; Wszedł do służby 8.05.1809 do oddziału gidów, 23.12.1809 podporucznik, 17 pułku piechoty, 28.02.1811 przeniesiony do 12 pułku piechoty, 15.06.1811 do 5 pułku piechoty, 12.06.1813 porucznik, odbył kampanie 1809, 1812-13, Pniewy, Wrzawy, Sandomierz, Borowsk, Dyneburg, Linden, Neugutt, Tylża, Labiau, Braniewo, Gdańsk. Po kapitulacji dostał się do niewoli, w której przebywał do 14.04.1814. Wszedł 2.02.1815 do 4 pułku piechoty legionów, 27.03.1822 kapitan, 1830 otrzymał znak honorowy za 20 lat nieskazitelnej służby oficerskiej. W powstaniu adiutant bat., 6.02.1831 przeszedł do pułku weteranów czynnych jako major, 13.03.1831 wrócił do 4 pułku piechoty legionów, 22.09.1831 podpułkownik, 10.03.1831 krzyż złoty nr 410, 15.09.1831 krzyż kawalerski nr 2704, przeszedł 5.10.1831 z Rybińskim do Prus. Poszukiwany przez władze carskie. Przybył do Francji w czerwcu 1832 i należał początkowo do zakładu w Bourges. 1.08.1833 wyjechał do Paryża, gdzie 1834 zabiegał o Legię Honorową. 15.03.1835 został członkiem Towarzystwa Politechnicznego w wydziale kawalerii. Należał do TDP. We wrześniu 1840 wyjechał do Rebrechain w departamencie Loiret. Wziął udział w wypadkach Wiosny Ludów. 4.03.1848 podpisał odezwę o jednoczeniu się pod władzą z czasów powstania. W kwietniu 1848 stanął na czele I Legionu Rzeczypospolitej Polskiej, który wyruszył z Paryża do Strasburga, a stąd 28.04.1848 do Niemiec, gdzie został zatrzymany w Ascherleben, a potem internowany w Magdeburgu. Jesienią 1848 przebywał w Samborze, brał udział w pertraktacjach z Węgrami na temat utworzenia legionu polskiego. W początkach 1849 był zastępcą dowódcy oddziału Rembowskiego, po upadku powstania węgierskiego wrócił do Francji. Zmarł 27.07.1875 w Brzostówce w Wielkopolsce. Pochowany na Cmentarzu Parafialnym w Brostowie.
Źródła: SHAT XL 51, XL 53; AMAE Pologne 38; Bas-Rhin 3 M 455, 3 M 458; Cher 25 M 240; BP 387, 389, 392, 394, 399, 575, 579; BN w Warszawie Akcesja 3338; MWP 40 H; Spis uczestników powstania poszukiwanych; AGAD KRW 64, 331, 555; BOZ 3143; BUW 562, Akc 587; Rapperswil 163; Kalendarz Pielgrzymstwa Polskiego na rok 1839;Rocznik wojskowy KP. 1830, s. 93; Lista imienna znakiem honorowym ozdobionych; Lista imienna osób mających udział w rewolucji nr 69; Księga pamiątkowa; Listy legionistów A. Mickiewicza; Chamski - Opis krótki; Rzepecki - Pułk 4-ty; Święcicki - Pamiętnik; Szomański - Walecznych tysiąc; Tyrowicz - Towarzystwo Demokratyczne Polskie, s. 59; Bielecki - Zarys rozproszenia, s. 108; Polski Słownik Biograficzny.

Ludność francuska żegna odchodzących do kraju Polaków w kwietniu 1849 roku.
(wymarsz Pierwszego Legionu Rzeczpospolitej Polskiej pod dowództwem Józefa Borzęckiego).
Litografia francuska według rysunku Victora Adama.

Leon Borzęcki - ur. 1804 we wsi Roskosz w województwie lubelskim. Po ukończeniu nauk w szkołach lubelskich osiadł na wsi. W powstaniu podporucznik strz.. august., potem podporucznik pociągu, wreszcie podporucznik w kompani honorowej oficerów, 5.10.1831 przeszedł z Rybiliskim do Prus. Przybył do Francji w styczniu 1832 i należał początkowo do zakładu w Awinionie skąd w czerwcu 1833 skierowany został do Aurillac. Zamieszkał w St.Flour w departamencie Cantal. 25.08.35 przeniósł się do Lille. Zmarł 18.09.1843 w podróży z Bourbourg do Honschadt w departamencie Nord na chorobę piersiową, którą „przypisać należy głębokiej a pokrywanej tęsknocie”.
Źródła: SHAT XL 49, XL 56; Cantal 46 M 1, 46 M 8; Vaucluse 4 M 199; BP 391, 399, 405; Trzeci Maj, 1843, s.691; Bartkowski-Krawiec - Cmentarzyk, s. 78; Bielecki - Zarys rozproszenia, s. 58, 227.

Walenty Borzęcki - w powstaniu podporucznik 10 pułku piechoty legionów, dostał się do niewoli pod Kazimierzem. Wrócił do kraju, osiadł w Krakowie, skąd został usunięty przez Austriaków. Przybył 30.11.1836 do Algieru na statku „Styx”, 1.07.1841 trafił do Besançon, gdzie w marcu 1846 poparł powstanie krakowskie, a listopadzie 1846 został członkiem TDP. Następnie przebywał w Tulonie. Wziął udział w wypadkach Wiosny Ludów i 16.04.1848 wyruszył ze Strasburga do Poznania.
Źródła: SHAT XL 53, XL 56; AMAE Pologne 33; Bas-Rhin 3 M 458; Doubs M 815; Aix-en-Provence F 80-601, F 8o.607; BP 391; PAN-Kraków 2561; Oświadczenie Emigracji Polskiej 1846; Krawiec - nr 2481; Tyrowicz - Towarzystwo Demokratyczne Polskie, s. 60.

Źródło: Bielecki Robert, 1995 - Słownik biograficzny oficerów Powstania Listopadowego. T. I, A-D. TRIO. Warszawa.

.

SŁOWNIK UCZESTNICZEK WALKI O NIEPODLEGŁOŚĆ POLSKI 1939-1945

(wyciąg)

Franciszka Borzęcka z d. Karwat (? - 5.XII.1943); w konsp. czł. Polskiej Wojskowej Organizacji Rewolucyjnej (PWOR), działającej w pow. miechowskim, której organizatorem i d-cą był jej mąż, kpt. WP Stanisław Borzęcki „Tatarski”; po rozbiciu PWOR i masowym wymordowaniu jej członków, gestapo natrafiło na ślad Borzęckich, ukrywających się we wsi Laski-Poręba; otoczeni podjęli walkę, ginąc w podpalonym domu.
Źródła: Michta N. - Z lat walki. MON. Warszawa 1975, str. 128, 140-141; Ważniewski W. - Walki partyzanckie nad Nidą 1939-1945. MON. Warszawa 1969, str.76; Michta N., Ważniewski W. - Dzieje Polskiej Wojskowej Organizacji Rewolucyjnej w latach 1939-1943. Wojskowy Przegląd Historyczny, R. 1973, nr 2, str. 176, 187-189.

Jadwiga Helena Borzęcka z d. Makowska (? - 7.V.1943) zam. w Warszawie; aresztowana 25.II.1943 z rodzicami Józefem i Adelą Makowskimi oraz siostrą Zofią Chechłowską w lokalu przy ul. Grzybowskiej 23 mieszczącym konspiracyjną drukarnię „Trybuny Wolności” (organu PPR); więziona na Pawiaku; zginęła wraz z ojcem rozstrzelana w zbiorowej egzekucji dokonanej w bramie domu przy ul. Dzielnej 21 na wprost Pawiaka (była w 8 miesiącu ciąży); matka i siostra zostały wywiezione do Oświęcimia.
Źródła: Bartoszewski W. - Warszawski pierścień śmierci. „Interpres”. Warszawa 1970, str. 257; Domańska R. - Pawiak, więzienie gestapo. KiW. Warszawa 1978, str. 319; Nagruba S - Wierni sprawie. Wspomnienia działaczy lewicowych prawobrzeżnej Warszawy w latach 1918-1949. KiW. Warszawa 1975, str. 344, 641.

Źródła: Michalska Hanna, Stopień Maria, Tazbir-Tomaszewska Bożena, Turkowska Wanda, Zastocka Wacława, 1988  - Słownik uczestniczek walki o niepodległość Polski 1939-1945. Poległe i zmarłe w okresie okupacji niemieckiej. Państwowy Instytut Wydawniczy. Warszawa.

.

STUDENCI UNIWERSYTETU WARSZAWSKIEGO

(kompilacja)

Stefan Borzęcki - Zapisany do sekcji (wydział) prawa w dniu 10.10.1808 roku.
„Złożywszy publiczny examen z nauk trzechletnich, otrzymał zaświadczenie, czyniące go zdatnym do usługi w kraju w Wydziale Sprawiedliwości z pożytkiem znacznym”. Studia ukończył w 1811 jako wzorowy student.
Źródło: Bieliński Józef, 1913 - Królewski Uniwersytet Warszawski 1816-1831. T. II. Drukarnia L. Anczyca i Sp. Warszawa.

Tadeusz Borzęcki - ur. 30.10.1800. Zapisany do sekcji (wydział) prawa i administracji w dniu 17.09.1818 roku. W chwili zapisu miał 17 lat. Urodzony w wsi Kęszyce, obwód Sochaczewski (w chwili przyjęcia rodzice mieszkali w Warszawie). Ukończył szkołę ks. Pijarów w Warszawie. Złożył świadectwo dojrzałości i kwit z opłaty czesnego. Ojciec szlachcic, urzędnik, bez majątku ziemskiego.
Syn Maurycego. W 1819 członek stowarzyszenia studenckiego „Gospoda Akademicka”, ukarany za to w 1820. 14.08.1821 uzyskał stopień magistra prawa i administracji. Jeszcze w czasie studiów, od 26.01.1819 aplikował w Prokuratorii Generalnej. 19.02.1820 został asesorem aplikantem, a 29.08.1820 sekretarzem Archiwum Prokuratorii. W 1826-1836 patron przy Trybunale Cywilnym I Instancji. Równocześnie był radnym miejskim w Płocku i obrońcą Prokuratorii Generalnej Królestwa Polskiego w Płocku. W czasie powstania listopadowego pełnił obowiązki obrońcy Prokuratorii. W Płocku współpracował z nowo założonym pismem, redagowanym przez jego kolegę, patrona Trybunału, Ernesta Dydaka, „Gońcem Płockim”. 21.01.1831 podpisał adres województwa płockiego do sejmu. W 1836-1839 obrońca, w 1839-1845 zastępca radcy, potem radca Prokuratorii Generalnej w Warszawie, a po przejściu do Komisji Rządowej Przychodów i Skarbu w 1845-1849 naczelnik Sekcji Prawnej Wydziału Dóbr i Lasów Rządowych. W 1848 powołany na członka Komisji Rządowej Przychodów i Skarbu. W 1851-1861 naczelnik Wydziału Dóbr i Lasów Rządowych w Komisji Rządowej Przychodów i Skarbu, w 1861 zastępca dyrektora, w grudniu 1862 awansowany na dyrektora tegoż Wydziału. W 1856 mianowany radcą stanu. 16.03.1861 powołany na członka Warszawskich Departamentów Rządzącego Senatu, :został radcą stanu oraz Członkiem Komisji Umorzenia Długu Krajowego. W 1863 powołany na stałego członka Rady Stanu w Wydziale Prawodawczym. Przestał pełnić obowiązki dyrektora Wydziału Dóbr i Lasów. Zwolniony z Rady Stanu z powodu jej likwidacji 16.04.1867. W tychże latach członek Rady Opiekuńczej Instytutu Głuchoniemych i Ociemniałych. Odznaczony orderami Św. Stanisława kl. II, Św. Włodzimierza kl. III i medalem na pamiątkę uśmierzenia powstania 1863. W 1865 otrzymał prawa nowego szlachectwa w Królestwie.
Źródła: AGAD, Rada Stanu, III, nr 167; Nowy kalendarz polityczny; Kalendarz polityczny; Rocznik urzęd. Królestwa Polskiego; Diariusz sejmu z 1830/31 roku. T. I, s. 336; Uruski - Rodzina. T. I, s. 352; Goniec Płocki 1830/31; Bieliński - Związki akademickie, s. 281; Nowowiejski - Płock, s. 654.

Teofil [Szymon] Borzęcki - 25.10.1801-26.01.1887. Zapisany do sekcji (wydział) filozofii w dniu 22.09.1824 roku. W chwili zapisu miał 24 lata. Urodzony w Józefowie, powiat lubelski (w chwili przyjęcia rodzice mieszkali w Józefowie). Ukończył szkołę w Szczebrzeszynie i złożył świadectwo jej ukończemia oraz świadectwo ubóstwa. Ojciec szlachcic.
Magister filozofii. Od 1828 nauczyciel w szkole wydziałowej na Muranowie w Warszawie, a potem jeden z ostatnich nauczycieli w gimnazjum szczebrzeszyńskim, tzw. Akademii Szczebrzeszyńskiej. Później wykładał nauki przyrodnicze w Łukowie, w 1838-1840 w Kielcach, w 1840-1849 w Radomiu i Sandomierzu, w 1849-1862 w Wyższej Szkole Realnej, w 1862-1866 w gimnazjum kieleckim. Po uzyskaniu emerytury osiadł w Warszawie, gdzie zmarł. Autor podręcznika „Treść logiki popularnej, poprzedzona krótkim wykładem psychologii (1862). W 1858 wydrukował w III tomie „Wieńca” rozprawę „Instynkt rozważany pod względem moralnym.
Źródła: AGAD, Kancelaria Nowosilcowa, nr 550; Centralne Archiwum Historyczne w Leningradzie, zespół 733, inw. 77; Kalendarz polityczny; Rocznik Królestwa Polskiego; Polski Słownik Biograficzny. T. II, s. 367; Księga pamiątkowa Kielczan, s. 249; Wieniec 1858, T. III, s. 274; Biblioteka Warszawska 1887, T. I, s. 323; Bieliński Józef - Królewski Uniwersytet Warszawski. T. III, s. 13.

Źródła: Gerber Rafał, 1977 - Studenci Uniwersytetu Warszawskiego 1808-1831. Słownik Biograficzny. OSSOLINEUM. Wrocław.

.

TOWARZYSTWO DEMOKRATYCZNE POLSKIE

(wyciąg)

Jan Borzęcki (Borzecki) - daty główne nieznane. Pochodził z miasta Orłów (województwo lubelskie). W roku 1831 podporucznik 10 pułku piechoty liniowej. W roku 1831 emigrował przez Morawy do Francji; zamieszkał w Blois (1837), gdzie był członkiem Zjednoczenia (1844), Vincennes (1887), Paryżu (1891). Występował przeciw zarzutom stawianym ks. Wł. Czartoryskiemu przez Zakład w Poitiers. Członek TDP w Haguenau (1847).
Źródła: Krosnowski A. - 1837/8, s. 32; Krosnowski A. - 1847, s. 30; Reiff A. - 1887, s. 62; Kronika Emigracji Polskiej 1834. T. II. ark. IV, s. 59; Wywód Słowny. 1844; Okólniki TDP 1847/8, s. 10.

Jan Stanisław Borzęcki - daty główne nieznane. Pochodził z Mazowsza. W roku 1831 porucznik. Emigrował do Francji; zamieszkał w Strasburgu (1832), Vierzon (1846), Issoudun (1848). Członek Zjednoczenia (1844). Akces do TDP w Issoudun (1848).
Źródła: Krosnowski A. - 1847 s. 36; Zdanie sprawy z czynności Komisji Narodowej Polskiej. 1832, s. 221; Wywód Słowny. 1844; Okólniki TDP 1847/8. s. 33.

Józef Borzęcki - ur. 11.07.1795 (Rogoźnica, Podlasie), zm. 1856 (Dunkierka). Jako oficer Wojska Polskiego w Księstwie Warszawskim odbył kampanie od 1809 do 1813, szczególnie wyróżnił się w obronie Gdańska. Od 1815 służył w 4 pułku piechoty i był adiutantem batal. w stopniu kapitana (1822); uczestniczył w spisku podchorążych 1830 roku. W czasie wojny 1831-31 wciąż w 4 pułku piechoty, awansował na podpułkownika i dowódcę 4 pułku piechoty. Na emigracji w Besançon był członkiem loży masońskiej, następnie w karbonarii. Zamieszkał następnie w Bourges i Paryżu, był najpierw zwolennikiem Komitetu Lelewela, przeszedł do Zjednoczenia w październiku 1833; generał Sznajde polecał go generałowi Dembińkiemu do legii egipskiej, która nie doszła do skutku. Daty przynależności do TDP trudne do ustalenia (przynależność podają S. Pomarański i A. Benis). W 1848 roku (kwiecień-maj) dowodził I Legionem Rzeczypospolitej Polskiej, który wymaszerował ze Strasburga przez Westfalię ku Polsce (zatrzymany w Aschersleben). Jesienią tego roku Borzęcki przebywał w Galicji (Sambor) i przez lewicę Centralnej Rady Narodowej we Lwowie wysunięty został do pertraktacji z Węgrami o legion polski, co wraz z innymi delegatami realizował w Budapeszcie; z początkiem 1849 w stopniu pułkownika został zastępcą dowódcy w oddziale zorganizowanym przez Rembowskiego. Po klęsce węgierskiej w 1849 zamieszkał we Francji.
Źródła: Polski Słownik Biograficzny, T. II; Krosnowski A. - 1837, 1847; Rocznik Wojskowy Królestwa Polskiego 1821; Lista Polaków w Minden; Biuletyn I Legionu Rzeczypospolitej Polskiej; Tokarz W. - Wojna; Łuczakówna H.; Heltman W. ; Stebelski P. - Lwów 1848, s. 359; Russjan L.; Pawłowski Br. - Źródła. T I, IV; Feldman J. - Sprawa polska; Lewak A. - Katalog rapers. poz. 163, 207, 886, 1315, 1499; Więckowska H. - Zbiory batign. poz. 2308, 2375.

Walenty Borzęcki - w kampanii 1830-31 podporucznik 10 pułku piechoty liniowej. Po kampanii aż do przymusowego wysiedlenia (1836) przebywał w Krakowie, po czym wydalony został przez Triest z granic Austrii. Zamieszkał w Besançon (1841-45). Członek TDP (1847).
Źródła: Krosnowski A. - 1837/8, s. 32; Tygodnik Emigracji Polskiej 1838, s. 36; Demokrata Polski. T. IV, s. 144; Dziennik Narodowy, 1846, nr 213; Lista członków TDP 1848/7; Okólniki TDP 1847/8, s. 10

Źródła: Tyrowicz Marian, 1964 - Towarzystwo Demokratyczne Polskie 1832-1863. Przywódcy i kadry członkowskie. Przewodnik Biograficzny. Książka i Wiedza. Warszawa.

.

UCZESTNICY RUCHÓW WOLNOŚCIOWYCH 1832-1855

(wyciąg)

Antoni Borzęcki - uczestnik powstania listopadowego, emigrant. W 1837 wrócił potajemnie, przebrany za Żyda do Królestwa Polskiego. Został aresztowany i zgodnie z orzeczeniem KŚ z 15(27).11.1837 miał być wysłany do rot aresztanckich. 28.11(10.12).1837 roku namiestnik zatwierdził wyrok: 2 lata rot aresztanckich w twierdzy Nowogieorgijewskiej (Modlin).
Źródła: AGAD, SKŚ I/589.

Aurelian Borzęcki  - zm. 1882. Zarządzający gorzelnią w powiecie olkuskim. W lutym 1840 za powiązania z członkiem tajnego związku w Krakowie T. Świderskim oraz J. Ciankiewiczem i zamiar założenia takiegoż w Królestwie Polskim zgodnie z orzeczeniem KŚ z 22.01(3.02).1840 zatwierdzonym przez namiestnika 31.01(12.02).1840 wcielony został do wojska; służbę odbywał w Korpusie Syberyjskim. Ułaskawiono go i zwolniono w 1841 na mocy ukazu amnestyjnego, z okazji zaślubin carewicza Aleksandra.
Źródła: AGAD, SKŚ I/811; Polski Słownik Biograficzny; Kurier Warszawski 1841, nr 122; Lista wygnańców, s. 389; Nowa Reforma 1882, nr 10.

Źródła: Djakow Włodzimierz Anatolewicz, 1990 - Uczestnicy ruchów wolnościowych w latach 1832-1855 (Królestwo Polskie). Przewodnik biograficzny. OSSOLINEUM.

JESTEŚ    GOŚCIEM

W SUMIE OD ZAŁOŻENIA WITRYNY W 2005 ROKU ODWIEDZONO JĄ
JUŻ   RAZY