Pierwiastki rodzime

            Pierwiastki rodzime czyli metale, metaloidy i niemetale występujące w przyrodzie w stanie wolnym, stanowią nieliczną grupę minerałów. Ich udział w budowie skorupy ziemskiej nie przekracza w sumie około 0,1%.

Kopalnia diamentów „Premier” w RPA. Stąd pochodzi Cullinan - największy diament na świecie o wadze 3106 karatów.

W kolekcji pierwiastki rodzime reprezentowane są przez następujące minerały: allargentum, amalgamat srebra, antymon rodzimy, arsen rodzimy, auricupryd, bizmut rodzimy, diament, grafit, izoferroplatyna, miedź rodzima, ołów rodzimy, platyna rodzima, rtęć rodzima, selen rodzimy, siarka rodzima, srebro rodzime (odmiany: kongsbergit), stibarsen, tellur rodzimy, złoto rodzime i żelazo rodzime.

.

Metale rodzime i związki międzymetaliczne

            Najczęściej w przyrodzie spotykanymi metalami rodzimymi są: miedź, srebro, złoto, platyna i rtęć. Ta ostatnia jest jedynym minerałem, który w naturalnych warunkach występuje w postaci płynnej.
            Metale rodzime, już od zarania dziejów, były intensywnie poszukiwane, gdyż ze względu na dobrą kowalność nadawały się do przekuwania na zimno. Ludy pierwotne wykorzystywały je do wyrobu biżuterii (złoto, srebro i żelazo meteorytowe) oraz broni (miedź, żelazo). Również dzisiaj, ładniejsze okazy samorodków złota, srebra i miedzi oraz wypolerowane płytki meteorytów żelaznych znajdują zastosowanie w jubilerstwie.
            Związki międzymetaliczne należą do rzadkości mineralogicznych i na ogól nie tworzą większych skupień.

W kolekcji metale rodzime reprezentowane są przez następujące minerały i mineraloidy: allargentum, amalgamat srebra, auricupryd, izoferroplatyna, miedź rodzima, ołów rodzimy, platyna rodzima, rtęć rodzima, srebro rodzime (odmiany: kongsbergit), złoto rodzime i żelazo rodzime.

.

Allargentum

.

Amalgamat srebra

.

Auricupryd

.

Izoferroplatyna

.

Miedź rodzima

.

Ołów rodzimy

.

Platyna rodzima

.

Rtęć rodzima

.

Srebro rodzime

.

Kongsbergit

.

Złoto rodzime

.

Żelazo rodzime

Okaz w konserwacji (obecnie nie prezentowany).

.

Metaloidy

            Metaloidy rodzime należą do rzadkości mineralogicznych. W niewielkich ilościach towarzyszą one innym kruszcom, rzadko natomiast tworzą większe skupienia (arsen rodzimy).

W kolekcji metaloidy rodzime reprezentowane są przez następujące minerały: antymon rodzimy, arsen rodzimy, bizmut rodzimy i stibarsen.

.

Antymon rodzimy

.

Arsen rodzimy

.

Bizmut rodzimy

.

Stibarsen

.

Niemetale

            Wśród niemetali rodzimych największą karierę zrobił pierwiastek węgiel. W stanie rodzimym występuje on w postaci diamentu i grafitu.
Diament od najdawniejszych czasów należy do najcenniejszych i najbardziej poszukiwanych kamieni szlachetnych. Jest on również najtwardszym z minerałów i dlatego w ostatnich latach jego gorsze jakościowo okazy znajdują coraz szersze zastosowanie w przemyśle materiałów ściernych.
Grafit jest z kolei jednym z najbardziej miękkich minerałów. Cechuje się  za to największą odpornością na wysokie temperatury (paruje nie topiąc się w temperaturze 4200⁰C). Doskonale również przewodzi prąd elektryczny. Jest on wykorzystywany do wyrobu ołówków, elektrod i tygli do topienia metali.
            Jednym z częściej spotykanych w stanie rodzimym niemetali jest również siarka rodzima. Zwykle kojarzy się nam ona z diabłami, smokami i... wulkanami. Mało kto natomiast wie, że największe złoża siarki są pochodzenia osadowego i powstały z... gipsu! Z chemicznego punktu widzenia gips jest siarczanem wapnia, a w przyrodzie występują bakterie, które wprost uwielbiają go jeść. Miliardy pokoleń tych bakterii powoli rozkładają skały gipsowe odkładając we wnętrzach swoich komórek siarkę. Po milionach lat takiej działalności z gipsu nie pozostaje nic, mamy natomiast złoża siarki.
Siarka od wielu stuleci wykorzystywana była do produkcji materiałów wybuchowych oraz kwasu siarkowego, będącego podstawowym surowcem dla wielu gałęzi przemysłu a obecnie również do produkcji zapałek.
W ostatnich latach znaczenie siarki rodzimej jest coraz mniejsze, gdyż duże jej ilości otrzymuje się sztucznie w procesie odsiarczania gazów przemysłowych.

W kolekcji niemetale rodzime reprezentowane są przez następujące minerały: diament, grafit, selen rodzimy, siarka rodzima i tellur rodzimy.

.

Diament

.

Grafit

.

Selen rodzimy

.

Siarka rodzima

.

Tellur rodzimy