Siarczany i siarczyny
Siarczany są bardzo zróżnicowaną grupą minerałów Ich największe koncentracje
tworzą się w wyniku odparowania wód morskich i słonych jezior. W znacznych
ilościach wytrącają się wtedy siarczany wapnia (anhydryt, gips), które mogą
tworzyć samodzielne złoża często ogromnych rozmiarów lub towarzyszą złożom soli
kamiennej i soli potasowo-magnezowych. W tych ostatnich często obecne są również
siarczany magnezu (epsomit, kizeryt).
Wiele
siarczanów jest produktami wietrzenia minerałów siarczkowych. W strefach
utleniania złóż kruszcowych spotyka się m. in. siarczany żelaza (melanteryt,
jarosyt), miedzi (chalkantyt) czy ołowiu (anglezyt). Niekiedy stanowią one ważne
składniki wydobywanych rud tych metali.
Ze wszystkich
siarczanów tylko trzy mają ważne znaczenie gospodarcze. Są to: gips, anhydryt i
baryt. Gips i anhydryt są surowcami do produkcji cementów, materiałów
szybkowiążących, farb mineralnych i nawozów sztucznych. Drobnoziarniste odmiany
skał gipsowych (alabaster) od tysiącleci stanowią ceniony materiał dekoracyjny,
stosowany w architekturze i rzeźbiarstwie. Przezroczyste kryształy gipsu
znajdują zastosowanie w optyce.
Baryt
stosowany jest do wyrobu białych farb oraz jako materiał obciążający w produkcji
betonów ciężkich (do budowy reaktorów jądrowych) i płuczek (do wiercenia
głębokich otworów w górnictwie naftowym).
W kolekcji siarczany i siarczyny reprezentowane są przez następujące minerały: aluminit, alunogen, ałun potasowy, anglezyt, anhydryt, antleryt, baryt, bassanit, boussingaultyt, brochantyt, camerolait, celestyn, čermigit, chalkantyt, connellit, copiapit, cyanotrichit, devillin, ettringit, fibroferryt, fluorellestadyt, gips (odmiany: róża pustyni, selenit), glauberyt, godovikovit, görgeyit, goslaryt, halotrichit, jarosyt, jefremovit, klebelsbergit, koktait, langit, letovicyt, linaryt, mascagnit, metavoltyn, nakauriit, natrojarosyt, pickeringit (odmiany: kašparyt), quenstedtyt, rostyt, rozenit, serpieryt, shigait, slavíkit, sodium-zippeit, sturmanit, thenardyt, uranopilit, voltait, woodhouseit.
Aluminit
| Aluminit | Al2[(OH)4|SO4] . 7H2O | Csordakut, Węgry |
wymiary: waga: |
1996.09.14/0883/7.20 |
Alunogen
| Alunogen | Al2[SO4]3 . 18H2O | Dubnik, Słowacja |
wymiary: waga: |
1999.04.30/1540/3.25 |
Ałun potasowy
| Ałun | KAl[SO4]2 . 12H2O |
Radvanice, Czechy kop. „Katharina” |
wymiary: waga: |
1999.11.05/1672/3.25 |
Anglezyt
| Anglezyt | PbSO4 | Touissit, Maroko |
wymiary: waga: |
1998.08.01/1361/28.60 |
Anhydryt
| Anhydryt | CaSO4 | Dees Acna, Rumunia |
wymiary: waga: |
2001.05.05/2152/2.25 |
Antleryt
| Antleryt | Cu3[(OH)4|SO4] | Špania Dolina, Słowacja |
wymiary: waga: |
2000.10.28/2072/1.60 |
Baryt
| Baryt | BaSO4 | Nowojaworowskoje, Ukraina |
wymiary: waga: |
1992.09.06/0301/1.20 |
| Baryt | BaSO4 | Mugodżarg, Rosja (Ural) |
wymiary: waga: |
1998.11.28/1439/5.70 |
| Baryt | BaSO4 | Lahost, Czechy |
wymiary: waga: |
2004.05.02/2493/5.50 |
Bassanit
| Bassanit | CaSO4 . 0,5H2O |
Radvanice, Czechy kop. „Katharina” |
wymiary: waga: |
2001.05.05/2159/2.00 |
Boussingaultyt
| Boussingaultyt | (NH4)2Mg[SO4]2 . 6H2O |
Kladno,
Czechy kop. „Schöller” |
wymiary: waga: |
1999.11.05/1684/4.25 |
Brochantyt
| Brochantyt | Cu4[(OH)6|SO4] | Touissit, Maroko |
wymiary: waga: |
1999.11.05/1686/11.75 |
Camerolait
| Camerolait | Cu4Al2[(OH)10|SO4|HSbO4| CO3] . 2H2O | Piesky, Czechy (Morawy) |
wymiary: waga: |
1999.11.05/1687/3.75 |
Celestyn
| Celestyn | SrSO4 | Ajrik, Turkmenia |
wymiary: waga: |
1992.05.20/0252/4.80 |
| Celestyn | SrSO4 | Sidi-Amor-ben-Salem Tunezja |
wymiary: waga: |
1999.03.01/1491/28.50 |
Čermigit
| Čermigit | (ałun amonowy) | Zastávka, Czechy |
wymiary: waga: |
1999.11.05/1688/2.00 |
Chalkantyt
| Chalkantyt | CuSO4 . 5H2O | Pinal, Stany Zjednoczone |
wymiary: waga: |
1993.05.01/0492/1.85 |
Connellit
| Connellit | Cu19[Cl4(OH)32|SO4] . 4H2O | Grube Valone, Włochy (Elba) |
wymiary: waga: |
2006.11.11/2736/4.80 |
Copiapit
| Copiapit | (Fe2+,Mg)Fe4[OH|(SO4)3]2 . 20H2O | Zastávka, Czechy |
wymiary: waga: |
1996.03.20/0806/1.20 |
Cyanotrichit
| Cyanotrichit | Cu4Al2[(OH)12|SO4] . 2H2O | Guang Dong, Chiny |
wymiary: waga: |
2004.04.30/2477/8.00 |
Devillin
| Devillin | CaCu4[(OH)6|SO4]2 . 3H2O | Spania Dolina, Słowacja |
wymiary: waga: |
2004.04.30/2478/7.50 |
| Devilin | CaCu4[(OH)6|SO4]2 . 3H2O | Spania Dolina, Słowacja |
wymiary: waga: |
2004.04.30/2478a/7.50 |
Ettringit
| Ettringit | Ca6Al2[(OH)12|(SO4)3] · 26H2O |
Kuruman, RPA kop. „N’Chwaning II” |
wymiary: waga: |
2007.11.25/1028/12.50 |
Fibroferryt
| Fibroferryt | Fe3+[OH|SO4] . 5H2O | Valachov, Czechy |
wymiary: waga: |
2000.10.28/2086/1.80 |
Fluorellestadyt
| Fluorellestadyt | Ca5[F|(SiO4,SO4)3] | Kopejsk, Rosja (Ural) |
wymiary: waga: |
1998.03.07/1220/6.90 |
Gips
| Gips | CaSO4 . 2H2O | Francja (Basen Paryski) |
wymiary: waga: |
2000.03.11/1816/5.00 |
| Gips | CaSO4 . 2H2O | Udżda, Maroko |
wymiary: waga: |
2000.05.05/1893/5.00 |
Róża pustyni
| Róża pustyni | (odm. gipsu) | Maroko |
wymiary: waga: |
2007..07.15/1019/37.50 |
Selenit
| Selenit | (włóknista odmiana gipsu) | Maroko |
wymiary: waga: |
2001.10.25/2266/3.50 |
Glauberyt
| Glauberyt | CaNa2[SO4]2 | Seuries Lake, Stany Zjednoczone (Arizona) |
wymiary: waga: |
1993.09.25/0547/1.60 |
Godovikovit
| Godovikovit | (NH4)(Al,Fe)[SO4]2 |
Kladno, Czechy kop. „Schöller” |
wymiary: waga: |
1999.11.05/1708/2.00 |
Görgeyit
| Görgeyit | K2Ca5[SO4]6 . 2H2O | Hydroboracyt | Inder, Kazachstan |
wymiary: waga: |
1997.03.02/0933/6.70 |
Goslaryt
| Goslaryt | ZnSO4 . 7H2O | Epsomit |
Campo
Pisano, Włochy (Sardynia) |
wymiary: waga: |
2001.05.05/2172/11.25 |
Halotrichit
| Halotrichit | Fe2+Al2[SO4]4 . 22H2O | Králowskié Pořiči, Czechy |
wymiary: waga: |
1999.11.06/1773/1.00 |
Jarosyt
| Jarosyt | KFe3[(OH)6|(SO4)2] |
Kaňk,
Czechy kop. „Kuntery” |
wymiary: waga: |
2000.05.04/1865/0.00 |
Jefremovit
| Jefremovit | (NH4)2Mg2[SO4]3 |
Kladno, Czechy kop. „Schöller” |
wymiary: waga: |
1999.11.05/1714/2.75 |
Klebelsbergit
| Klebelsbergit | Sb4[O4|(OH)2|SO4] | Antymonit | Pereta, Włochy |
wymiary: waga: |
2002.05.03/2299/4.00 |
Koktait
| Koktait | (NH4)2Ca[SO4]2 . H2O | Žeravice, Czechy |
wymiary: waga: |
2000.10.28/2094/6.20 |
Langit
| Langit | Cu4[(OH)6|SO4] . H2O | L’ubetova, Słowacja |
wymiary: waga: |
2004.04.30/2482/9.00 |
Letovicyt
| Letovicyt | (NH4)3H[SO4]2 |
Radvanice, Czechy kop. „Katharina” |
wymiary: waga: |
2001.05.05/2179/14.25 |
Linaryt
| Linaryt | PbCu[(OH)2|SO4] | Niżne Kairakty, Kazachstan |
wymiary: waga: |
1997.05.31/1016/6.70 |
Mascagnit
| Mascagnit | (NH4)2SO4 | Zastávka, Czechy |
wymiary: waga: |
1996.03.21/0828/3.20 |
Metavoltyn
| Metavoltyn | α-K5Fe3[OH|(SO4)3]2 . 8H2O | Zastávka, Czechy |
wymiary: waga: |
1996.03.20/0816/2.00 |
Nakauriit
| Nakauriit | (Cu,Ni)8[(SO4)4|CO3|(OH)6] . 48H2O | Nakauri, Japonia |
wymiary: waga: |
1999.11.05/1731/5.00 |
Natrojarosyt
| Natrojarosyt | NaFe3+[(OH)6|(SO4)2] | Jarosyt | Terra Amarilla, Chile (Atacama) |
wymiary: waga: |
1995.09.10/0740/2.00 |
Pickeringit
| Pickeringit | MgAl2[SO4]4 . 22H2O | Kladno, Czechy |
wymiary: waga: |
2000.10.28/2104/0.90 |
Kašparyt
| Kašparyt | (pickeringit kobaltowy) | Dubnik, Czechy (Přibram) |
wymiary: waga: |
2004.05.02/2498/1.80 |
Quenstedtyt
| Quenstedtyt | Fe2[SO4]3 . 10H2O | Chvaletice, Czechy |
wymiary: waga: |
2000.05.06/1961/1.00 |
Rostyt
| Rostyt | Al2[OH|SO4] |
Kladno,
Czechy kop. „Schöller” |
wymiary: waga: |
1999.11.05/1753/3.75 |
Rozenit
| Rozenit | FeSO4 . 4H2O | Aktiwbińsk, Kazachstan |
wymiary: waga: |
1998.10.25/1434/1.15 |
Serpieryt
| Serpieryt | Ca(Cu,Zn)[(OH)3|SO4]2 . 3H2O | Poličany, Czechy |
wymiary: waga: |
2000.05.05/1923/4.75 |
Shigait
| Shigait | NaMn6Al3[(OH)18|(SO4)2] · 12H2O | Braunit, Baryt |
Kuruman, RPA kop. „Wessels” |
wymiary: waga: |
2007.11.25/1025/12.50 |
Slavíkit
| Slavíkit | MgFe3+[(OH)3|(SO4)4] . 18H2O | Valachov, Czechy |
wymiary: waga: |
2000.10.28/2110/2.90 |
Sodium-zippeit
| Sodium-zippeit | Na4(UO2)6[(OH)10|(SO4)3] . 4H2O | Bukov, Czechy |
wymiary: waga: |
2007.05.04/2791/6.80 |
Sturmanit
| Sturmanit | Ca6(Fe3+,Al,Mn2+ )2[(OH)12 |(SO4)2,3|(B(OH)4] . 25H2O | Kuruman, Mozambik |
wymiary: waga: |
1999.11.05/1759/9.25 |
| Sturmanit | Ca6(Fe,Al,Mn)2[(OH)12|(SO4)2,3|(B(OH)4] · 25H2O |
Kuruman, RPA kop. „N’Chwaning II” |
wymiary: waga: |
2007.11.25/1027/12.50 |
Thenardyt
| Thenardyt | α-Na2SO4 | Mirabilit |
Camp Verde,
Stany Zjednoczone (Arizona) |
wymiary: waga: |
1999.11.05/1761/3.25 |
Uranopilit
| Uranopilit | 6[UO2][(OH)10|SO4] . 12H2O | Zálasi, Czechy |
wymiary: waga: |
2002.05.03/2318/4.00 |
Voltait
| Voltait | K2Fe5[SO4]4 . 18H2O | Zastávka, Czechy |
wymiary: waga: |
1996.03.20/0822/2.00 |
Woodhouseit
| Woodhouseit | CaAl3[(OH)6|PO4|SO4] | Alpe Groppera, Włochy |
wymiary: waga: |
1999.04.30/1597/1.90 |
Na czerwono oznaczono okazy które posiadają braki w opisach. Jeżeli możecie je uzupełnić lub jeżeli wykryjecie jakieś inne nie zauważone przeze mnie błędy proszę o informację. Za wszelkie konstruktywne uwagi z góry serdecznie dziękuję.
Dla lubiących wpisywanie wszystkiego ręcznie podaję poniżej pełny adres:
|
minerals@redbor.pl |
JESTEŚ
GOŚCIEM